Buồn quá phải không ông? Đất nước mình ( Ảnh minh họa)

 

 Một bài thơ ngằn ngặt nỗi buồn.  

Đất nước với sự yên hàn không có tiếng bom, tiếng đạn thế mà vẳng hẳn tiếng cười vô tư của cả xã hội, một cộng đồng người như mất phương hướng, lầm lũi đi, đi như vô vọng, không đích. Một dân tộc cô đơn, cứ tự mình huyễn hoặc để rồi chuốc lấy bao nhiêu nước mắt, tủi, hờn...Đau nữa, đất nước mình không thiếu anh hùng, cũng không thiếu sự thông minh, cương cường, dân sẵn sàng đạp bằng sóng dữ, chặn đứng quân xâm lược, chỉ thiếu người lãnh đạo, thiếu một minh chủ có uy, có tín, có tâm...

Thương đất nước mình.

 

ĐẤT NƯỚC MÌNH NGỘ QUÁ PHẢI KHÔNG ANH ?

 

Đất nước mình ngộ quá phải không anh
Bốn ngàn tuổi mà dân không chịu lớn
Bốn ngàn tuổi mà vẫn còn bú mớm
Trước những bất công vẫn không biết kêu đòi...

 

Đất nước mình lạ quá phải không anh
Những chiếc bánh chưng vô cùng kì vĩ
Những dự án và tượng đài nghìn tỉ
Sinh mạng con người chỉ như cái móng tay...

Đất nước mình buồn quá phải không anh
Biển bạc, rừng xanh, cánh đồng lúa biếc
Rừng đã hết và biển thì đang chết
Những con thuyền nằm nhớ sóng khơi xa...

Đất nước mình thương quá phải không anh
Mỗi đứa trẻ sinh ra đã gánh nợ nần ông cha để lại
Di sản cho mai sau có gì để cháu con ta trang trải
Đứng trước năm châu mà không phải cúi đầu...

Đất nước mình rồi sẽ về đâu anh
Anh không biết em làm sao biết được
Câu hỏi gửi trời xanh, gửi người sau, người trước
Ai trả lời dùm đất nước sẽ về đâu...

TRẦN THỊ LAM
Trường PTTH chuyên Hà Tĩnh.

 

-------------------

nguon -  Faceebok : tritrung

 

Nhà văn Văn Biển

   Nhà văn Văn Biển, quê Quảng Ngãi, gọi ông Cựu thủ tướng Phạm Văn Đồng là chú ruột. Nhà văn Văn Biển cũng là người sáng lập HNV Việt Nam. Hồi nhỏ, khi đọc cuốn " Cô bê  20" viết về anh hùng Hồ Giáo của ông, tôi mê đến quên ăn, quên ngủ, chỉ ao ước được gặp ông và anh hùng Hồ Giáo. Nay ước mơ đó đã thành sự thật, hai con người rất đẹp đó, tôi gặp, đặc biệt với nhà văn Văn Biển, tôi chơi thân, coi ông như một người thầy, người anh cả rất đáng kính trọng.

       Tôi kính trọng ông, vì ngoài tài văn còn nhân cách, ở với chú ruột, cựu quan chức cực lớn 17 năm, nhưng ông không hề cậy thế, nhờ vả, sống bằng trí tuệ, nhân cách, tài năng của mình. Với HNV Việt Nam, dù là người sáng lập nhưng ông không hề mong chức tước, danh hiệu, cũng như sự"lại quả" ! Ông chỉ cần có sự tôn trọng ý kiến, sự phản biện. Không được như thế, sẵn sàng từ bỏ những chức tước, mà ông coi đó chỉ là "hư danh" sống đúng với những điều mình suy nghĩ và viết cũng đúng như vậy.

Tôi kính phục ông điều đó và học ông điều đó.

trankytrung.com giới thiệu  một chùm truyện ngắn mà nhà văn Văn Biển vừa gửi tới.

Xin cảm ơn nhà văn Văn Biển

-------------------------------------------

 

1) CHUYỆN HAI ANH EM TRÊN BÀN THỜ

Trong một hẻm nhỏ không tên, cuối hẻm có một ngôi nhà nhỏ thờ hai anh em tuổi trạc 18-20. Hai anh em giống như cặp sinh đôi, có điều hơi khác. Thằng lớn mặc quân phục bộ đội cụ Hồ, đầu đội mũ có gắn sao. Thằng em mặc quân phục lính miền Nam. Ảnh hai anh em đứng sát nhau. Mỗi lúc có cán bộ phường tới thăm hoặc làm việc, bà mẹ vội vàng cất tấm ảnh thằng em đi. Đợi khách đi rồi bà mẹ đem ra đặt lại trên bàn thờ, y chỗ cũ

Đợi đến đêm thanh vắng, hai anh em nói chuyện với nhau.

Anh thấy có tội mẹ không? Sao mẹ không cất quách tấm hình em đi. Những lúc có các ông cán bộ Phường tới trông bộ mẹ tội nghiệp thế nào ấy. Nếu biết trước thế này, thà mẹ đừng sinh em ra.

Em lại nghĩ xa xôi… vớ vẩn rồi. Nếu có trách hãy trách lịch sử. Tại sao lại sinh ra cuộc chiến tranh Nam Bắc tàn khốc kéo dài suốt 20 năm.

Thằng em bỗng bật cười: Sao chuyện gì lớn nhỏ cũng đổ cho lịch sử. Lịch sử là do con người làm nên.

Nếu cứ như em nói thì không có chuyện huynh đệ tương tàn…Cái chết thuộc về người dân. Có nhà thơ Miền Bắc nói đúng. Trong chiến tranh dẫu bên nào thắng thì kẻ thua thiệt vẫn là người dân. Vậy công bằng mà nói không phải do lịch sử chứ?

Vậy theo anh do đâu.

Hồi đó bọn anh được giải thích là đồng bào Miền Nam sống cực khổ dưới ách đô hộ của Mỹ

Sao em nghe nói ngoài đó sợ trong này để càng lâu miền Nam càng giàu có lớn mạnh thì càng khó thống nhất…

Em nghĩ nói “ngoài đó” nghe chung chung và oan cho nhân dân. Chẳng có mấy người dân nào thích đánh nhau đâu.

Lịch sử chỉ là cách nói thôi

Hỏi thật anh, ngồi sát bên em anh có thấy hổ thẹn không?

Sao em lại nói thế?

Vì em là lính ngụy mà.

Ngụy là do bên kia tự ý đặt ra. Một đằng theo Liên Xô, theo Tàu còn một đằng theo Mỹ. Đi ba đồng bảy đỗi cuối cùng bên kia lại trở về với con hổ giấy. Người ta bảo phải mất 70 năm để đi được một vòng cộng với bao nhiêu xương máu mới làm được chuyện này

Chuyện con hổ giấy là do thằng Tàu đặt ra.

Chính Mao đặt ra. Nhưng hắn là kẻ muốn làm thân với Mỹ nhất. Nghe nói lúc Nicxon sang hắn chờ từng giây từng phút, theo dõi từng bước đi của con hổ giấy.

Vậy rốt cục anh em mình chết oan à? Anh bị bom từ máy bay Mỹ trên đường Trường Sơn. Còn em bị chết do mìn Việt cộng.

Thôi đừng nhắc những chuyện này nữa.

Em hỏi thật anh, nếu tình cờ… của lịch sử? Anh em mình mỗi người ở một bên chiến hào, trông rõ mặt nhau, nhận ra nhau, lúc đó anh có bắn thằng em ngụy này không?

Em hỏi hơi ác đấy. Khó trả lời. Còn tùy theo tình huống thực tế lúc đó. Bọn anh được dạy từ lúc còn ngồi ở ghế nhà trường, có đứa miệng lúc đó còn hôi sữa.

Anh có mấy thằng bạn học ở Liên Xô làm đơn xin về nước đầu quân để giải phóng Miền Nam. Thế còn em. Liệu có bắn anh không?

Chắc chắn là không. Lúc anh đi rồi, mẹ kể nhiều chuyện về anh, chuyện của hai đứa mình. Lúc nào anh cũng nhường nhịn em. Miếng bánh chia đôi, phần lớn anh nhường cho em. Em chỉ mong gặp anh… Nhưng không phải gặp anh trong trường hợp cả hai đứa đều trên bàn thờ.

Buồn thật.

Buồn và đau khổ nhất vẫn là mẹ. Mẹ đều thương hai đứa như nhau. Chắc mẹ nghĩ chẳng có thằng nào bên ta, bên địch cả.

Sao hồi đó anh không trốn quân dịch. Em trốn quân dịch mấy lần, cuối cùng cũng bị bắt.

Lúc đó anh đang học ở Liên Xô, nghe tin miền Nam đang bị Mỹ xâm chiếm, anh bèn viết đơn xin về nhập ngũ rồi vượt Trường Sơn vào trong này.

Bây giờ anh có tiếc không?

Bi kịch của lịch sử mà. Mình chỉ là con bài, con tốt của số phận. Bất ngờ cậu em hỏi:

Anh có biết cuộc giải phóng miền Nam đã cứu bà con miền Bắc không?

Anh chưa tùng nghe nói chuyện đó. Trông thằng anh vẻ ngạc nhiên

Người ta bảo nếu Miền Bắc không bận tâm suốt 20 năm trời vào công cuộc giải phòng miền Nam thì rảnh rỗi thế kia làm gì không tính chuyện một cuộc cách mạng văn hóa long trời lở đất như người thầy vĩ đại bên kia. Nghe nói người lãnh đạo cao nhất từng nói: Liên Xô có Lê nin, Xibalin. Bên Tàu có Mao Trạch Đông. Mà hậu quả của cách mạng văn hóa còn đau gấp mấy cuộc cải cách ruộng đất. Cải cách ruộng đất chỉ tập trung trong mấy vùng nông thôn, còn cách mạng văn hóa thì có thể chơi toàn quốc muốn đánh ai thì đánh bất kể người đó là ai kể từ ông Chủ tịch nước trở đi. Người ta tính cuộc cách mạng văn hóa ở Tàu đã giết chết hàng chục triệu đồng chí, đồng bào, những phần tử ưu tú của Đất nước.

Thằng anh nghe nói bỗng rùng mình. Ừ, cũng có lý. Có bao giờ anh tự hỏi giá ngày đó Miền Bắc đừng đánh Miền Nam thì bây giờ Miền Nam sẽ thế nào

Mãi lúc lâu sau thằng anh mới nói: lịch sử không có chuyện giả sử. Cái gì phải tới thì cũng tới rồi. Thôi, ta nói sang chuyện khác đi. Nói mãi chuyện thế sự thì sẽ có hàng trăm ngàn câu hỏi “tại sao” mà không phải ai cũng trả lời được

Em vẫn không hiểu…

Thì anh có hiểu gì hơn em đâu. Nói chung do lịch sử cả mà

Thằng em không nín được cười

Ừ, đúng. Cứ đổ cho hết lịch sử là êm chuyện

Hai anh em lại ngồi bên nhau… Thằng em như vẫn còn áy náy:

Em nghĩ giả sử hồi đó…

Lần này thằng anh giả vờ lim dim ngủ để tránh những câu hỏi không thể trả lời được…

 

 

2) XIN ĐỪNG BIẾN NHÂN DÂN THÀNH CÁI SỌT RÁC

 

Trong một cuộc họp Đảng ủy Phường mở rộng, có đại biểu các đoàn thể Nhân dân dự. Một cuộc họp quan trọng. Đảng công bố quyết định kỷ luật một cán bộ đảng viên ăn chặn tiền trợ cấp cho người nghèo, trong đó có cả tiền tử tuất và nhiều khoản khác. Sau khi đồng chí Bí thư Đảng công bố quyết định khai trừ đồng chí X ra khỏi Đảng, một bác nông dân đứng lên:

Xin phép hội nghị cho tôi được hỏi. Nếu Đảng khai trừ cán bộ X ra khỏi Đảng thì xin Đảng cho biết cán bộ đó sẽ ra đi đâu?

Ông này hôm nay bị hâm hay sao ấy. Khai trừ khỏi Đảng là chuyện xưa như… Trái đất có từ hồi thành lập Đảng. Chưa ai từng nghe câu hỏi cắt cớ ấy bao giờ.

Bí thư Đảng hỏi: Ý bác nói vậy nghĩa là sao ạ?

Ý tôi là sau khi khai trừ cán bộ X ra khỏi Đảng thì cán bộ ấy đi đâu.

Có ai đó nói: Chuyện đơn giản thế mà ông cũng hỏi. Bị khai trừ không còn  ở trong Đảng thì trở về với dân thường, như mọi người dân bình thường thôi.

Bí thư Đảng ủy xã vui vẻ: Ông bạn vừa rồi nói đúng. Không về với nhân dân thì ông bảo còn đi đâu?

Mọi người xôn xao bàn tán.

Bác nông dân chờ mọi người yên lặng rồi nói: Tôi muốn nói hai ý. Một là các vị đánh đồng ông ấy với người dân. Ý thứ 2 tôi muốn nói vậy Nhân dân là cái sọt rác à? Cứ đảng viên nào xấu, bị kỷ luật khai trừ ra khỏi Đảng, cứ làm kiểu đó thì chẳng mấy hồi nhân dân đồng nghĩa với cái sọt rác. Các cụ, các bác, bà con nghĩ sao?

Mọi người ồ lên. Giờ họ mới vỡ lẽ, một điều quá đơn giản mà suốt bao lâu không ai để ý. Đúng. Câu hỏi đáng để mọi người suy nghĩ.

Ai đó nói: Thưa bà con, bác vừa rồi nói đúng. Hàng ngày gia đình nào cũng có rác thải, bỏ vô thùng rác rồi xe rác đến chở đi, rác đó người ta chọn lọc, phân loại rồi tái chế. Các phế thải hữu cơ thì làm phân bón. Giấy lộn, bao bì thì tái chế thành các loại giấy từ giấy vệ sinh cho tới giấy ăn cao cấp. Không cái gì vứt đi cả. Nhưng còn những thứ Đảng thải ra chắc chắn không nằm trong danh mục tái chế được, thì Nhân Dân chẳng biết dùng làm gì. Chúng tôi xin đề nghị trả lại cho Đảng.

Ông Bí thư ngồi thừ ra: Ừ, vấn đề mới quá. Đảng không nhận, Nhân Dân không nhận, vậy phải giải quyết ra sao đây.

Có ai đó đùa: Vậy chỉ còn cách cho ông ta lên Thiên đàng.

Mọi người la ó: Thiên đàng nào nhận của ấy?

Còn cứ có lỗi bị khai trừ là thải ra cho Nhân Dân là không được rồi.

Nhân dân làm gì có chuyện tham ô, tham nhũng, vơ vét của công, chiếm đất đai, hà hiếp dân. Chỉ có quan chức mới có quyền làm những chuyện này.

Xấu xa, tội lỗi như ông Truyền – Tổng thanh tra Chính phủ mà không bị khai trừ chỉ bị mức kỷ luật cảnh cáo thì những người bị khai trừ khỏi Đảng sẽ còn tệ hại đến thế nào?

Mọi người nhao nhao lên: Dầu gì thì gì, xin đừng bắt nhân dân thành cái sọt rác chứa những rác rưởi của Đảng. Vì nhân dân không chỉ gồm 90 triệu, 100 triệu mà còn có những người đã mất, các vị anh hùng dân tộc làm nên lịch sử vẻ vang cho đất nước và cả những người chưa sinh.

Ông Bí thư ngồi thừ ra. Các ý kiến đều có lý. Mãi một lát ông mới nói được: Thưa bà con, chuyện mới quá để chúng tôi xin ý kiến cấp trên”

Chuyện chưa biết về sau ra sao.


3) LỊCH SỬ LÀ THẰNG NÀO MÀ ÁC THẾ?

Người ta kể chuyện, một hôm có bác nông dân trên đường đi làm về ngang qua hội trường thấy có một cán bộ ở Huyện hay Tỉnh về đang giảng bài cho cán bộ cấp Phường, Xã. Giảng viên đang nói thao thao. Cả lớp học im phăng phắt nghe như đang nuốt từng câu. Bác nông dân tò mò tới ngoài cửa phòng đứng nghe.

Lịch sử giao cho chúng ta nhiệm vụ nặng nề nhưng rất vinh quang, là tiền đồn, là điểm tựa của phe Xã hội chủ nghĩa. Không phải dân tộc nào cũng có vinh dự đó đâu. Lịch sử phải chọn mặt gửi vàng. Ta và con em chúng ta đã làm tròn nhiệm vụ, lần lượt đánh thắng ba tên đế quốc đầu xỏ to lớn. Đánh Pháp, đuổi Nhật và đánh cho Mỹ cút ngụy nhào như lời Bác Hồ kêu gọi. Như lời nhà thơ lớn Tố Hữu đã nói: Những chiến thắng của ta trước đây ông cha ta chưa từng có mà cả nhân loại từ xưa tới nay cũng chưa từng có.

Bây giờ, bước sang giai đoạn mới, thời kỳ mới. Phe Xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ. Lịch sử lại giao cho nhân dân Việt Nam một sứ mệnh lớn lao khác. Tiếp tục hoàn thành Chủ nghĩa xã hội trên mảnh đất hình chữ S này. Đúng như cựu chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết lần sang thăm Cuba anh hùng đã nói: “Lịch sử đã giao cho các bạn Cuba đứng gác hòa bình ở bán cầu phía Tây và giao cho Việt Nam đứng gác ở đầu bên này bán cầu. Lúc Cuba thức thì Việt Nam ngủ. Lúc Việt Nam ngủ thì các bạn Cuba thức…”

Bác nông dân lần ra phía cửa lớn lúc nào không hay. Bác lễ phép: Thưa cán bộ…

Vị cán bộ đang giảng bỗng dừng lại hỏi bác nông dân: Bác muốn tìm ai hoặc có chuyện gì?

Thưa số là… em đi làm ngang qua đây thấy có lớp học tò mò muốn nghe… vừa rồi em nghe cán bộ giảng lấy làm lạ quá. Xin được hỏi vài câu có được không ạ?

Nhận thấy cũng là dịp để mở mang kiến thức người dân. Vị cán bộ vui vẻ: Ồ được chứ. Bác cứ hỏi bất cứ điều gì bác chưa biết. Tôi sẽ trả lời.

Thưa cán bộ. Em thật tình không biết lịch sử là thằng nào, mặt mũi, lòng dạ hắn ra sao mà lại giao cho Việt Nam ta toàn những việc chết người. Bác có thể chỉ cho em thấy hắn được không ạ?

Vị cán bộ cố nín cười: Nhưng bác gặp ông ta để làm gì?

Em muốn hỏi hắn là ai, Thế giới có hàng trăm nước, có bao nhiêu nước giàu, dân mạnh, sao hắn không giao những việc bác cán bộ vừa nói cho họ, lại giao cho một nước nhỏ nghèo, ăn đói mặc rách làm những việc chết người đó. Chắc hắn có tư thù, tư oán gì với dân tộc, với nhân dân mình. Cán bộ làm ơn chỉ giúp em. Em sẽ thay mặt bà con chơi tay bo với hắn, hoặc sẽ kiện hắn tới tòa án Quốc tế.

Chà chà, chuyện lớn đây. Vị cán bộ nói. Nhưng bác chẳng thấy mấy chục năm qua chúng ta chiến thắng lần lượt ba thằng đế quốc đó sao. Hỏi có nước nào được vinh dự lớn lao đó.

Khi bác nông dân nhìn ra đằng sau đã lô nhô một đám đông.

Ai đó đứng sau lưng bác nông dân nói: Thưa cán bộ em lại nghe nói. Vừa qua ta đánh Mỹ là đánh cho người ta. Anh ba Tàu cấp cho ta lương thực, quần áo. Anh Liên Xô cấp cho ta máy bay súng đạn. Nhưng chiến tranh lại diễn ra trên đất ta. Xương máu là xương máu của con em chúng ta. Tôi xin hỏi chẳng lẽ xương máu người dân Việt Nam rẻ hơn lương thực và vũ khí hay sao?

Một người khác: Tôi có mấy thằng em và con cháu bỏ xác ở các chiến trường Nam Bắc, thậm chí ngoài hải đảo. Bây giờ cán bộ bảo cho em biết hỏi ai? Có phải là thằng lịch sử khốn nạn đó không? Em phải tìm hắn hỏi cho ra mọi nhẽ.

Đúng rồi, máu người không phải là nước lã. Gần đây đọc báo thấy có nói ở một bang gì của Mỹ thiếu nước, chính quyền phạt những ai tưới nước vào buổi trưa và khuyến khích người dân chọn cây xương rồng làm cây cảnh trong vườn ít phải dùng nước. Nước lã người ta còn quý nhường ấy. Cái ông lịch sử nào đó xem máu người dân Việt Nam ta không bằng nước lã.

Ai đó nói thêm: Em có nghe người ta kháo nhau. Mao Trạch Đông có câu nói nổi tiếng. Trung Quốc sẽ đánh Mỹ cho tới người Việt Nam cuối cùng. Vậy là thằng Tàu nó khôn hơn mình, nó mượn đất đai Việt Nam, dùng xương máu Việt Nam để đánh Mỹ. Rồi dẫn tới giai đoạn nước rút, nó đi đêm với Mỹ để giải quyết vấn đề Việt Nam. Vậy máu xương con em Việt Nam không bằng lương thực quân trang quân dụng của thằng Tàu à.

Chà chà, chuyện tưởng nghe như đùa nhưng là chuyện lớn đây. Vị cán bộ nghĩ.

Thưa cán bộ bọn em nói đây là nói cho các con em, bọn em em, cha em, cho những người có con chết ở các chiến trường.

Chú ấy nói đúng đấy. Hoặc là đánh bỏ mẹ thằng đó, hoặc kiện nó ra tòa đòi lại máu xương cho công bằng.

Chuyện đến đây chưa hết. Chẳng rõ vị cán bộ giải thích với những người nông dân có con em chết trận ra sao…Và chắc cho tới nay người nông dân cũng chưa biết lịch sử là thằng nào mà chơi xỏ nhân dân Việt Nam”.

 

4  ) CÁC – MÁC VÀ PHO TƯỢNG CỦA MÌNH

ĐÔNG ĐC CŨ.

Người ta kể chuyện hồi bức tường Berlin lịch sử bị phá đổ, nước Đức thống nhất. Thành phố Các-mác lấy lại tên cũ, một đêm tối trời ở quảng trường Các-mác, có bức tượng đồng Các-mác cao chục mét. Vào nửa đêm có chiếc xe cẩu với một tốp thợ tới. Họ làm gì thế nhỉ? Nhiều người tò mò đứng lại xem. Thì ra người ta định phá dỡ bức tượng đã đứng ở vườn hoa do Đảng Cộng Sản Đông Đức dựng lên vào năm 1986. Họ không thể dùng giây cáp kéo đổ mà dùng cưa máy cưa từng phần bức tượng. Ban đầu là đầu rồi tới chân tay... Trong số người tò mò xem không ai biết có cả linh hồn Mác và người bạn thân của ông là Engel.

Engel nhìn bạn hỏi nhỏ, vẻ thăm dò: Anh có buồn không?

Mác lắc đầu: Chuyện gì tới ắc phải tới. Có điều mình hơi lạ là nó xảy ra chậm. Nhân loại chậm thức tỉnh. Có hai lý do. Một là bọn lãnh đạo dùng bạo lực duy trì chế độ như Lê nin, Xitalin, Mao Trạch Đông hoặc là giỏi tuyên truyền mê hoặc dân chúng, hoặc dùng cả hai cách như ở Việt Nam chẳng hạn. Vừa bằng bạo lực, vừa tuyên truyền mê hoặc dân chúng bằng những cái bánh vẽ tượng trưng như có nhà thơ đã nói

Cũng may hồi đó họ chưa biết rõ về bọn ta.

Mac: Một sự nhầm lẫn lớn của nhân loại. Điều đáng buồn cười trong số đó có không ít trí thức, triết gia.

Ta đã đánh trúng vào tính thiện của con người. Một thế giới không còn giai cấp. Xóa bỏ giàu nghèo, quyền tư hữu. Không còn biên giới quốc gia. Lạ thật, thế mà cả nửa thế giới tin theo. Có điều tuổi thọ của nó…Trên thế giới không có chủ nghĩa, học thuyết nào chết yểu như vậy. Engel giọng buồn. Sớm muộn gì rồi nhân loại cũng biết ta là ai.

Dần dần họ cũng đã biết Mac là kẻ tôn thờ chủ nghĩa vô thần nhưng là đồng minh chí cốt của quỷ Sa tăng. Đuổi thánh thần ra khỏi thiên đường và bản thân mình thay mặt tạo hóa.

Kể ra ông ngày đó cũng ghê thiệt

Khi chiếc mặt nạ rơi xuống…Dầu sao ta cũng không tiếc. Ít ra ta cũng góp phần hủy diệt ½ nhân loại, suốt hơn ½ thế kỷ. Nhưng nghĩ cho cùng, cái ác không thể nào thắng

Đằng kia, trong lúc hai người đang nói chuyện thì người ta đã cắt xong các phần cuối cùng của pho tượng. Công nhân chất lên xe tải chở đi. Hai người nhìn theo cho tới khi chiếc xe và những công nhân mất hút... Đôi bạn già ngồi trên chiếc bục trống. Gió khuya thổi hun hút vào hai linh hồn bệnh hoạn. Chợt Engel rùng mình ớn lạnh.

Vậy là hơn một thế kỷ đã trôi qua kể từ khi bản Tuyên ngôn Đảng Cộng sản ra đời. Tôi nhớ đó là tháng giêng 1848... “Vô sản các nước đoàn kết lại”. Hơn 160 năm đã qua

Cậu cảm thấy lạnh à.

Không. Tôi chợt nghĩ giá Liên Xô đừng sớm thất bại.

Không có chuyện đó đâu. Cái ác không thể sống lâu. Nhưng nhân loại sẽ không bao giờ quên thế kỷ này. Thế giới của những cơn ác mộng chưa từng có trong lịch sử

Hai người ngồi tâm sự với nhau một lúc thì trời hửng sáng. Lác đác một vài người mang hoa tới đặt quanh đế tượng.

Vẫn còn vài người nhớ chúng ta. Engel thì thầm.

Mác mỉm cười chua chát: Những bông hoa an ủi.

Engel thở dài: Anh có biết hiện nay còn những nước nào theo đuổi Xã hội Chủ nghĩa không?

Còn bốn nước, Trung Hoa, Việt Nam, Cu-ba và Triều Tiên. Nhưng mỗi nước mang màu sắc riêng. Việt Nam thì mang thêm cái đuôi kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Engel cười phá lên: Chuyện hay đấy!

Mác trầm ngâm một lúc rồi nói: Một hôm có người hỏi tôi, ông có phép màu gì mà chủ nghĩa Mác chết hơn nửa thế kỷrồi mà tới nay còn trên một tỷ người theo.

Anh trả lời sao?

Tôi cười. Ông nhầm đấy. Không còn ai tin đâu. Chả là người ta đang kinh doanh trên xác chết của chúng ta và kinh doanh một cách ngon lành có bài bản. Cũng may bọn chúng chưa mấy ai biết xác chết là ai, gốc gác ra làm sao chứ đừng nói gì tới dân chúng. Cũng có thể họ biết Mác là thằng nào. Điều đó đối với họ không quan trọng. Điều cốt tử là lợi ích trước mắt và lâu dài. Còn nói trên một tỷ người là không đúng. Chỉ có mấy nhóm lợi ích. Họ lừa dối dân và lợi dụng những kẻ ăn theo. Họ là một bầy kền kền sống dựa trên xác chết. Nhưng tội nghiệp lũ kền kền thật, chúng chỉ ăn xác chết. Còn bọn này lợi dụng xác chết ăn những thứ khác kia. Đa số bị chứng cuồng ăn. Ăn không chừa một thứ gì. Ăn xài toàn những thứ hảo hạng, siêu hạng.

Engel cười mỉa mai: Vậy là xác chết sống lâu hơn học thuyết, nói chính xác hơn là tà thuyết.

Mác cười: Đôi khi như thế. Chủ nghĩa chết lâu rồi, xác đã phân hủy ương thối mà vẫn còn được tận dụng dài dài. Mọi vương triều trên thế giới sau kết thúc không có chuyện có hậu đó đâu.

Đúng là chỉ có Cộng sản Châu Á mới giỏi thế. Cả hai cùng cười.

 

 

               5)     PHO TƯỢNG LÊ-NIN Ở HÀ NỘI VÀ CHIẾC BÓNG CỦA MÌNH

Ở công viên Canh nông mặt đối diện với cột cờ, có pho tượng Lê-nin trải qua bao tai biến lịch sử vẫn sừng sững đứng cùng mưa nắng Thủ đô. Vào một đêm vắng vẻ. Giờ này không còn ai qua lại. Cái bóng bèn đứng lên, mon men tới gần pho tượng.

- Ngài có còn nhớ tôi không?

- Sao lại không, anh có mặt cùng tôi lúc người ta dựng tôi ở công viên này.

Chiếc bóng rụt rè: Ngài cảm thấy thế nào?

Anh có thể nói rõ được không?

Thế sự, buồn vui, tương lai, số phận. Những ý nghĩ của mình mà ngài chẳng có dịp thổ lộ cùng ai.

Anh cũng bận tâm những chuyện đó sao?

Cái gì liên quan tới ngài đều không nằm ngoài sự quan tâm của tôi. Cái bóng cười. Câu này tôi học lõm được của người đời.

Ta biết.

Trông ngài có vẻ buồn và… cô đơn. Còn nhớ ngài từng một thời làm nên lịch sử.

Pho tượng buồn, cố giấu tiếng thở dài: Lịch sử có quyền uy của nó. Trên con đường đi lên của nhân loại  lịch sử biết cần giữ cái gì và sàng lọc loại đi những rác rưởi nhơ bẩn cản đường đi của nó.

Ngài không có ý định cản nó sao? Hồi năm 17 của thế kỷ trước, ngài mạnh mẽ, uy dũng biết bao. Trong bộ áo khoác dài màu xám tro, cằm ngài hất lên nhô về phía trước hô đoàn quân Cộng sản tiến lên cướp chính quyền non trẻ từ tay Tư sản lập nên chính quyền Xô Viết đầu tiên trên Trái đất. Nói như Mao Trạch Đông vài mươi năm sau: “Chính quyền đẻ ra từ họng súng”. Giọng cái bóng trở nên buồn. Thế mà non hơn nửa thế kỷ, tất cả thành mây khói.

Đừng buồn anh bạn ạ. Cái gì đến ắt phải đến.

Gần đây ở Ucraina nhiều pho tượng của ngài cũng bị kéo đổ xuống.

Chuyện thường ngày ở… Trái đất mà. Pho tượng cười.

Cái bóng cười theo: Ngài cũng học được cách nói của người dân ở đây.

Cái hôm bọn côn đồ tới định kéo ngài xuống, may nhờ có công an kịp thời can thiệp.

Không phải côn đồ đâu. Những người bất đồng chính kiến. Họ là đại đa số nhưng không có súng, lưỡi lê như chính quyền nên chính nghĩa không làm gì được.

Ngài có nghĩ những chuyện này lặp lại không?

Thành thật mà nói. Ta không quan tâm tới việc còn hay không còn ở đây.

Nhưng cũng có điều đáng vui. Ngài không thấy pho tượng sống lâu hơn lý tưởng của mình?

Chẳng hay ho gì chuyện đó đâu anh bạn ạ. Ta chưa bao giờ nghĩ tới chuyện này. Cái tượng dầu là vàng cũng chỉ là kim loại hoặc bằng đất nung hay xi-măng thôi. Cái tượng đài lớn nhất là ở trong lòng người. Ta đã sai lầm ngay từ đầu. Các người nối tiếp lại càng lún sâu vào tội lỗi.

Ngài đánh giá Xitalin, người kế cận ngài ra sao?

Hắn là mầm mống của mọi tai họa sau này. Một lát, nhưng suy cho cùng, mầm mống tai họa ngay từ trong bản chất của lý thuyết, của chủ nghĩa cộng sản. Ngày nay người ta đã gọi là tà thuyết, nó được đẻ ra từ một gã bệnh hoạn.

Một thời kỳ ấu trĩ

Cái bóng ngạc nhiên: ngài nói sao?

Ông ta bệnh hoạn từ thân thể cho tới đầu óc. Chuyện dài lắm, ngươi không hiểu đâu. Cho tới nay thế giới cũng chưa mấy ai hiểu. Thôi ta nói sang chuyện khác đi

Cái bóng nhìn pho tượng của mình: Trông ngài không thể nhận ra con người cách đây hơn gần non thế kỷ từ hải ngoại trở về. Uy nghi lẫm liệt.

Không có gì phải tiếc anh bạn ạ.

Ngài liệu còn đứng ở đây được bao lâu nữa?

Anh quên là ta bị chôn đứng ở đây à? Chắc không phải vì lòng tốt của chính quyền mà họ không biết làm cách nào. Thôi số phận… Vả ta không quan tâm đến điều này.

Cái bóng buồn bã trở về chỗ của mình.


 

Một bài viết súc tích, tương đối đầy đủ về bản chất xã hội Việt Nam hiện nay. Rất đáng đọc!

 

Năm 2016 là năm đặc biệt với tôi vì nó đánh dấu 10 năm tôi trở về Việt Nam sau hơn mười mấy năm sống ở nước ngoài và cũng là năm tôi qua tuổi 40, tuổi không còn trẻ nữa. Bài viết này là quan sát rất cá nhân của tôi, (và không có tính khoa học) về Việt Nam trong 10 năm qua dưới con mắt của một người trở về, từ dân nghiên cứu chuyển sang làm kinh doanh, nhân dịp sau đại hội Đảng và kết thúc một nhiệm kỳ của chính phủ.
Với tôi, Việt Nam của thập kỷ 2006-2015 được khái quát bằng những điểm chính sau: 1) Sự lũng đoạn trầm trọng của các công ty tư nhân trong việc cấu kết với các quan chức nhà nước, cái mà tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng gọi là “lợi ích nhóm”, còn kinh tế học thì gọi là “chủ nghĩa tư bản thân hữu” (cronysm); 2) Về phía khu vực công, sự “đục khoét ngân sách” hay “đào mỏ ngân sách” được đẩy lên đến đỉnh điểm; 3) Thập kỷ này đánh dấu sự khủng hoảng toàn diện của nền giáo dục của nước nhà. 4) Mạng xã hội và truyền thông đã có ảnh hưởng rất lớn đối với đời sống chính trị Việt Nam; 5) Và cuối cùng, làn sóng người có tiền và kiến thức ra đi ào ạt, lại một cuộc di cư nữa.
Vấn đề đầu tiên là sự lũng đoạn trầm trọng của các tập đoàn tư nhân. Chưa bao giờ mà chủ nghĩa tư bản thân hữu “cronyism” ở Việt Nam lại biểu hiện rõ như thế.  Chủ nghĩa tư bản thân hữu hay “nhóm lợi ích” ở đây là sự kết hợp giữa công ty tư nhân và quan chức nhà nước trong việc giành những đặc quyền đặc lợi để khai thác một nguồn lực gì đó trên cơ chế bất bình đẳng, không cạnh tranh lành mạnh.  Câu nói mà bạn sẽ nghe nhiều nhất trong 10 năm vừa qua sẽ là “chỗ này là của anh A, chỗ kia là của chị B”. Dường như không có cuộc chơi  kinh doanh lớn nào ở Việt Nam mà lại không có sự “bảo kê” của một quan chức nào đó. Mọi quan hệ kinh tế sẽ được thay bởi các quan hệ chằng chịt giữa chính trị và doanh nghiệp.
Điểm nguy hiểm nhất của chủ nghĩa tư bản thân hữu là việc nó tạo ra một cuộc chơi bất bình đẳng mà các công ty tư nhân khác không được cơ hội tham gia. Qua đó các công ty “nhóm lợi ích” được độc quyền khai thác nguồn tài nguyên hay một hoạt động nào đó, và thường là gây thiệt hại cho người dùng. Trong tài chính, đây là cuộc chơi sử dụng quyền lực để mua lại các doanh nghiệp theo ý của mình. Trong giáo dục, đó là việc trao cho một công ty giáo dục độc quyền cung cấp một dịch vụ, thiết bị mà học sinh, phụ huynh phải mua mà không có sự lựa chọn khác. Trong xây dựng cơ sở hạ tầng, thì sử dụng quan hệ chính trị để lấy các hợp đồng thầu lớn mà không thông qua đấu thầu công bằng và minh bạch. Trong bất động sản, đó là việc thay đổi quy hoạch tạo lợi thế cho doanh nghiệp hoặc việc lấy các vị trí đắc địa qua những mối quan hệ bất bình đẳng.
Thay vì phát triển theo một hướng minh bạch có lợi về dài hạn, Việt Nam dường như đang trượt ngã trên con đường phát triển của những nước mà chủ nghĩa tư bản thân hữu đang lũng đoạn mà chưa có lối ra như Philippine, các nước Mỹ Latin, Liên bang Nga, Trung Quốc.  Và rồi sẽ có lúc nếu không kiểm soát sớm thì doanh nghiệp sẽ là người điều khiển cuộc chơi chính trị kinh tế, là kẻ tống người tiêu dùng vào tù, là kẻ bịt mồm nhà báo, v.v , và cuối cùng là thế lực thực sự lũng đoạn nền chính trị, đưa người này lên, đưa kẻ khác xuống.  Khi chính trị bị định đoạt bằng đồng tiền và quan hệ thì chính trị đã trở thành “công cụ” của những tay chơi tư bản lớn. Và khi đó, nền kinh tế tại Việt Nam sẽ trở thành hiện thân “chủ nghĩa tư bản” thời kỳ “mông muội” và đáng “ghê tởm”nhất chứ không phải là chủ nghĩa xã hội như ước vọng của các lãnh đạo Đảng CS.
Vấn đề thứ hai, với tôi, là việc “đào mỏ ngân sách” (budget mining) (mượn lời của TS Vinh du Tran). Thập kỷ vừa qua tại Việt Nam được đánh dấu bằng việc “vung tay quá trán” của chính quyền địa phương. Chưa có thời kỳ nào mà Việt Nam lại lắm công trình chùa chiền, công trình kỷ niệm, các dự án khu hành chính ngốn hàng trăm, hàng ngàn tỷ như những năm vừa qua. Các địa phương thi nhau đục khoét ngân sách thông qua các dự án công. Không có cách nào rút tiền ngân sách dễ dàng như rút tiền qua dự án công. Một công trình, khu tượng đài có giá trị đầu tư hàng trăm tỷ sẽ được giao cho một công ty xây dựng “thân hữu”. Công ty xây dựng đó sẽ trở thành nhà thầu chính và qua đó có thể chia sẻ lại quyền lợi cho những người có quyết định.  
Điểm đáng kinh ngạc và phẫn nộ là trong khi ai cũng biết mười mươi sự lãng phí và sự rút tiền trắng trợn qua những dự án này thì chính quyền trung ương dường như lại không thể áp đặt và quyết đoán ngăn chặn những quyết định này. Tại sao các địa phương lại có thể xin ngân sách nhà nước một cách tùy tiện như vậy. Sự nghịch lý này hoàn toàn có thể giải thích được. Chính quyền trung ương sẽ được đánh giá tín nhiệm từ hai nguồn: a) các ủy viên trung ương, mà đại diện là lãnh đạo các tỉnh/chính quyền địa phương; b) đánh giá tín nhiệm từ quốc hội. Tuy nhiên, ủy viên trung ương mới là người thực sự bầu ra bộ chính trị, thủ tướng, và thực tế nội các. Trong khi đó, lá phiếu tín nhiệm của quốc hội chỉ có ý nghĩa tượng trưng mà không có hình phạt.  Do đó, dường như phải có sự thỏa hiệp giữa chính quyền địa phương và chính quyền trung ương trong việc đổi lấy lá phiểu ủng hộ, đặc biệt là giữa nhiệm kỳ. Do vậy, để tránh việc đầu tư vung vãi như trên thì cần phải thiết kế một cơ chế quy trách nhiệm cho người lãnh đạo chính quyền địa phương và bảo đảm được tính độc lập trong việc ra quyết định chi ngân sách của người đứng đầu chính quyền trung ương.  
Từ những năm qua, mạng xã hội và truyền thông đã đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống kinh tế chính trị ở VN. Xã hội Việt Nam 10 năm qua đã không còn là xã hội thụ động về truyền thông nữa. Sự phát triển của mạng xã hội đã cho phép người dân tham gia vào đời sống chính trị kinh tế xã hội một cách chủ động hơn rất nhiều. Mạng xã hội đã chính thức trở thành nơi để xả những uất ức phẫn nộ và bức bối của dân chúng. Nếu như ở nước ngoài, người dân phản ứng với thay đổi bằng cách biểu tình thì ở Việt Nam, người ta sẽ phản ứng bằng cách “biểu tình trên mạng”. Mỗi một sự kiện có ảnh hưởng lớn đến đời sống đều được đem ra bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội. Ảnh hưởng của mạng xã hội lớn đến mức có rất nhiều vụ việc sau đó bị thay đổi do dư luận trên mạng xã hội đã dẫn dắt truyền thông chính thống, ví dụ như vụ chặt cây xanh, máy tính bảng, tiếng Anh tích hợp, thực phẩm bẩn .v.v.
Quay lại chuyện chính trị và truyền thông, dường như truyền thông và mạng xã hội đã loại thẳng tay các lãnh đạo đương nhiệm của Bộ GDĐT và Bộ Y tế, trong khi trái tim của công luận dường như “tình trong như đã” với nguyên Bộ trưởng Bộ Giao Thông Đinh La Thăng. Xét công bằng mà nói thì hai Bộ Y tế và Bộ GD ĐT có những nỗ lực không hề nhỏ trong 5 năm vừa qua. Tuy nhiên nhìn cách họ ứng xử với truyền thông thì thấy hai Bộ này còn phải thay đổi rất nhiều. Bộ Y tế ứng xử với truyền thông thì hết sức vụng về, luôn đi chậm một bước, tuyên bố rất ngô nghê. Còn Bộ Giáo Dục thì luôn có vẻ ngạo mạn, hành xử đầy “cha chú” với truyền thông và công luận với những chính sách và phát ngôn gây sốc như dự án 35 nghìn tỷ, cuộc thi đại học như “đánh bạc”, và chả bao giờ có lời giải thích cầu thị đến nơi đến chốn cả. Trong khi đó, chỉ một hình ảnh ông Đinh La Thăng đu dây xuống thị sát vụ tai nạn cũng đã đủ đốn ngã hàng triệu con tim của người dân, và kế đó là việc ông là người duy nhất được bầu thẳng vào Bộ Chính Trị mà không có sự giới thiệu từ Bộ Chính Trị trước đó.  
Đối với tôi, người từng tham gia rất sâu vào giáo dục và cũng là người có hai đứa con đang độ tuổi đi học cấp 1 và cấp 2 ở Việt Nam, giáo dục là điều tôi quan tâm nhất. Với tôi, 10 năm qua chứng kiến sự khủng hoảng toàn diện của nền giáo dục Việt Nam. Sang thế kỷ 21 rồi mà giáo trình phổ thông và đại học của Việt Nam vẫn vô cùng lạc hậu hàng chục năm so với nước ngoài. Hàng trăm vụ scandal liên quan đến nội dung giáo trình phổ thông đã xảy ra; những gì con tôi được học không khác gì những gì cha tôi và tôi đã từng được học cách đây hơn 30-50 năm. Người thầy vẫn phải dạy một cách giáo điều, khuôn mẫu, ngăn cản sáng tạo. Vẫn những câu chuyện lịch sử áp đặt hoặc không được nhắc đến. Những cuộc cải cách giáo trình mãi không biết đến bao giờ mới xong (trong khi đó nếu Bộ GD ĐT trao quyền cho khối tư nhân thì có khi chỉ 1 năm đã có tất cả giáo trình đầy đủ). Và vẫn những loay hoay không lối thoát về chiến lược giáo dục.
Sắp hội nhập AEC và TPP đến nơi rồi mà hơn 80% học sinh thi tốt nghiệp phổ thông trung học có điểm tiếng Anh dưới 5, điểm trung bình. Ấy thế mà những nhà quản lý giáo dục vẫn “bình chân như vại”. Giáo dục song ngữ, cụ thể là tiếng Anh, vẫn chưa bao giờ được coi là quan trọng nhất. Việc dạy Toán và Khoa học, nền tảng giáo dục cơ bản cho một đất nước “sáng tạo” lại luôn được dạy một cách vô cùng lý thuyết và thiếu tính ứng dụng cao.
Cuộc khủng hoảng năm 2008 kéo dài với những bấp bênh bất ổn của nền kinh tế đã dẫn đến một làn sóng ngầm nhưng rất rõ ràng là những ai có điều kiện đều cảm thấy cần phải mua “bảo hiểm” cho gia đình mình bằng tấm hộ chiếu của một đất nước khác.  Nếu như năm 2006 khi tôi trở về, câu chuyện trong giới doanh nghiệp và tài chính là đầu tư vào đâu, thì những năm gần đây, câu chuyện thường trực mà tôi nghe là họ sẽ di cư đi đâu, chuyển tiền ra nước ngoài thế nào.  Tại sau người ta lại bỏ nước ra đi? Người ta bỏ nước ra đi vì họ thấy quá nhiều bất ổn: kinh tế bấp bênh, ô nhiêm môi trường trầm trọng, thực phẩm độc hại tràn lan, Và đặc biệt, là một nền giáo dục quá lạc hậu không thể chuẩn bị cho con cái họ một tương lai trước một thế giới đầy bất định.
Cứ 10 chủ doanh nghiệp mà tôi gặp thì ít nhất 3-4 người đã có thẻ thường trú nhân ở một nước tư bản, số còn lại thì hơn một nửa cũng đang ngấp nghé chuẩn bị. Sự khác biệt lớn nhất của cuộc di cư lần này so với những cuộc di cư khác là cuộc di cư lần này không hề vì ý thức hệ. Cuộc di cư lần này được những người tinh hoa nhất, thành đạt nhất dẫn đầu, và được chuẩn bị vô cùng bài bản và công khai. Họ ra đi mang theo số lượng tiền bạc, trí tuệ khổng lồ. Một cuộc chảy máu chất xám và tiền lớn hơn tất cả những cuộc di cư trước cộng lại. (Còn với tôi, nếu tôi có phải bỏ nước ra đi, thì lý do duy nhất là tôi không muốn con tôi sống với những điều dối trá đang diễn ra.)
Sang năm 2016, tôi thấy hơi lạc quan với những động thái mà Đảng CS đưa ra. Dường như những nhà lãnh đạo đã cảm thấy một phần sức nóng bức xúc của công luận. Tham nhũng được coi là quốc nạn, những vụ bổ nhiệm lãnh đạo cao cấp dường như khá tích cực. Những vụ luân chuyển cán bộ cấp thành ủy đã mang hơi hướng của việc cải cách. Một điểm tích cực khác là dàn lãnh đạo khá trẻ của Đảng cho dù họ có là con ông cháu cha hay chăng nữa. Truyền thông và mạng xã hội được coi trọng hơn rất nhiều. Quan chức giờ đã biết nhìn và hành động theo phản ứng của dư luận, cho dù những việc đó có là “giả tạo” thì việc biết để ý đến phản ứng của công luận đã là một bước tiến bộ rất đáng kể.
Tôi mong rằng sang thập kỷ mới, chính phủ Việt Nam sẽ giải quyết được triệt để những vấn đề nêu trên. Hãy trở thành một chính phủ quyết đoán hơn, dùng được tầng lớp kỹ trị. Các quan chức phải chịu trách nhiệm cá nhân cho các quyết sách của mình. Hãy biến Việt Nam trong những năm tới thành một “Quốc Gia Giáo Dục – Education Nation” nơi mà việc học tiếng Anh, Toán, Khoa học được coi trọng hàng đầu.
Chính phủ Việt Nam cũng nên cởi mở hơn với những phản biện xã hội. Hãy coi phản biện xã hội là những tấm gương lớn để soi lại mình. Đừng chụp mũ và áp đặt cho các phản biện xã hội là “diễn biến hòa bình” hay “các thế lực phản động”. Đảng CS Việt Nam luôn tự làm mới mình trong mỗi lần sinh tử. Vậy hãy làm mới mình, hãy chấp nhận thay đổi cho một đất nước tốt đẹp hơn.
Anh bạn thân của tôi, một nhà kinh tế học nổi tiếng Việt Nam đã từng nói đầy cay đắng: Bi kịch và nghịch lý lớn nhất của thể chế chính trị hiện giờ là nó biến những người hiền hòa, những trí thức và doanh nhân an phận có trách nhiệm (như tính cách của dân tộc Việt Nam) thành những người bất đồng. Chúng tôi yêu tha thiết đất nước này, và một cách nào đó, chúng tôi được hưởng lợi từ chế độ này. Tuy nhiên, mong thể chế này hãy thay đổi tích cực để đừng biến những người yêu nước (như chúng tôi), một ngày nào đó lại phải trở thành những người “bất đồng chính kiến”.

 

Nguyễn Quốc Toàn  
-------------
nguon: Faceebok: tranvuhai

 

Cựu bộ trưởng Bùi Quang Vinh

   Trong hàng ngũ cựu bộ trưởng, với ông Bùi Quang Vinh, tôi nhận thấy đây là một vị cựu bộ trưởng có tầm nhìn, không phải riêng của một bộ ,mà lớn hơn, đó là tầm nhìn vận mệnh đất nước. Những bài phát biểu của ông, rõ ràng chỉ hướng tích cực cần đi của đảng và nhà nước Việt Nam. Những tiếng nói như vậy, nhất là của những người lãnh đạo, quý vô cùng. Chi ít, những ý kiến đó cũng gieo vào người dân những niềm tin, những hy vọng về tương đất nước, rằng, trong hàng ngũ lãnh đạo đảng và nhà nước Việt nam hiện nay đã có người thức tỉnh, muốn đồng hành cùng dân tộc.

Bài viết dưới đây nói về ông Cựu bộ trưởng Bùi Quang Vinh là một ví dụ.

--------------------------------

 

Đổi mới để đất nước phát triển tốt hơn, để người dân có quyền biết tiền của họ được chi tiêu thế nào?
 
LTS: Tuần trước, ông Bùi Quang Vinh là bộ trưởng - thành viên Chính phủ được Quốc hội lưu luyến nhất, khi nhiều đại biểu chưa muốn ông nghỉ lúc này. Cũng như vậy, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII hồi đầu năm, ông cũng được nhiều đại biểu đề nghị tiếp tục tham gia trung ương.

Điều gì đã tạo nên sự hấp dẫn ở một chính trị gia như vậy? Bài phát biểu của ông Vinh, trong một hội thảo góp ý cho “Báo cáo Việt Nam 2035: Hướng tới Thịnh vượng, Sáng tạo, Công bằng và Dân chủ”, do Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Ngân hàng Thế giới soạn thảo, mà chúng tôi giới thiệu dưới đây có thể phần nào giúp giải đáp câu hỏi này.

Dư địa phát triển từ năm 1986 đến nay đã cạn dần, đặc biệt gần đây kinh tế Việt Nam bộc lộ nhiều khiếm khuyết, nhiều rào cản lớn xuất hiện. Có những khác biệt đang trở thành rào cản trong chuyển đổi nền kinh tế sang thị trường đầy đủ, là nguyên nhân làm méo mó phân bổ nguồn lực, lãng phí tài nguyên, con người, làm thị trường không phát huy đầy đủ chức năng của nó. Thực tế đó đòi hỏi Việt Nam phải đẩy mạnh cải cách, tạo hệ thống động lực để khuyến khích phân bổ lại nguồn lực quốc gia hiệu quả hơn.

Mặc dù có nhiều thành tựu nhưng chúng ta cũng thấy rằng nền kinh tế Việt Nam ngày càng kém cạnh tranh hơn, trong khi chúng ta đang hội nhập mạnh mẽ. Chúng ta đã quyết tâm hội nhập mà không đổi mới mình, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế thì chắc chắn thất bại.

Phải đổi mới toàn diện

Việt Nam đã qua hơn 30 năm đổi mới, 40 năm sau ngày thống nhất đất nước. Chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu so với chính chúng ta nhưng so với bạn bè cùng điều kiện thì chúng ta chậm hơn, thậm chí có khoảng cách rất xa.

Động lực của 30 năm đổi mới, chuyển từ kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp sang kinh tế thị trường, dù chưa đầy đủ và hiện đại nhưng đã là một thành tựu vĩ đại. Đó là bước chuyển sang tự do, giúp cởi trói, khơi đậy động lực của nền kinh tế.

Nhưng rõ ràng chúng ta đã tới hạn, nếu tiếp tục như thế thì đất nước không phát triển thêm, thậm chí rối loạn.

Chúng ta đã tích cực hội nhập nhưng chưa có giải pháp cần để tận dụng cơ hội và hạn chế tiêu cực của hội nhập. Đây là điều rất đáng lo. Hội nhập là sức ép lớn để cải cách thể chế. Đây là sự thật. Chúng ta vào cuộc chơi chung thì phải đổi mới, nếu không sẽ thất bại.

Song, cải cách thể chế cần đi đôi với cải cách chính trị. Điều này không mới và chúng ta có chung nhận thức. Muốn đổi mới về kinh tế thì trước hết cần đổi mới về thể chế chính trị. Vấn đề này tôi đã suy nghĩ nhiều năm, ngay sau Đại hội XI và chúng tôi đã tổ chức hội thảo nhiều lần ở hội trường này.

Xin khẳng định rõ ở đây là đổi mới thể chế chính trị không có nghĩa là thay đổi Đảng hay thay đổi CNXH. Chúng ta khẳng định Đảng Cộng sản vẫn lãnh đạo, vì đó là lựa chọn của nhân dân, của lịch sử. CNXH cũng không thay đổi vì đó là điều tốt đẹp cho mỗi con người Việt Nam.

Qua các thời kỳ, Đảng đã chứng tỏ khả năng thay đổi, năng động, sáng tạo. Lịch sử của Đảng rút ra điều này rồi cho nên lúc này phải đổi mới.

Đổi mới thể chế kinh tế đi đôi với thể chế chính trị không có gì mới, vì đó là yêu cầu của Nghị quyết Đại hội XI được thông qua năm 2011. Chỉ có điều năm năm qua triển khai đổi mới trong kinh tế nhiều hơn, trong khi những đổi mới thực sự trong chính trị chưa được nhiều…

Chúng ta thống nhất là lần này, chúng ta phải đổi mới một cách toàn diện, phải thay đổi bộ máy để phù hợp với kinh tế thị trường.

Làm rõ vai trò cá nhân: Chọn người tài, loại người kém

Muốn đổi mới thì phải có dân chủ… Phải hướng đến dân chủ trực tiếp (Hiến pháp đã quy định) để chọn người tài.

Vai trò cá nhân phải rõ ràng hơn… Nếu không làm rõ vai trò cá nhân thì không thể xác định được ai hoàn thành nhiệm vụ, ai không. Cốt lõi vấn đề ở đây. Không làm rõ được vai trò cá nhân thì sao loại được người kém ra. Đây là cốt lõi sâu xa. Mà vấn đề dân chủ, trách nhiệm cá nhân thế giới đã làm.

Trong kinh tế, kinh tế tư nhân làm rất rõ vai trò cá nhân. Họ làm được thì ăn, không thì chết. Trách nhiệm cá nhân gắn với từng đồng bạc của họ.

Còn bên Nhà nước, không rõ ràng gì cả. Cá nhân mang danh tập thể tiêu tiền của Nhà nước. Có sai cũng không kỷ luật được ai vì không biết cá nhân ai sai.

Chúng ta bức xúc trước những vấn đề không giải quyết được như thế này. Đây là nguyên nhân sâu xa thuộc về nguyên lý quản lý, trong thể chế nên chúng ta phải đổi mới. Đổi mới để đất nước phát triển tốt hơn, để người dân có quyền biết tiền của họ được chi tiêu thế nào.

* * *

Thành tựu 70 năm hiện hữu trên quảng trường Ba Đình dịp lễ Quốc khánh 2-9 vừa rồi với diễu binh, diễu hành… Nhưng chúng tôi muốn bổ sung rằng dù thành tựu trên quảng trường như vậy thì vẫn còn rất nhiều vấn đề làm Việt Nam tụt hậu, còn nhiều vấn đề phải xem xét.

Khi chúng ta mở cửa lớn như vậy mà không tận dụng được cơ hội lớn, để rơi mất, vuột đi thì khi “tỉnh giấc” cũng chẳng lấy lại được. Đi ra ngoài, thấy họ làm được, sao ta không làm được? Đó là điều nhức nhối, xấu hổ!

Không ảo tưởng các chuyện này sẽ thay đổi một sớm một chiều nhưng nếu không ai nói, không đặt ra vấn đề thì xã hội sẽ đi đến đâu? Đây là trách nhiệm của cơ quan xây dựng chính sách, trong đó có bộ của tôi - Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Sự khác biệt Bùi Quang Vinh!
Nhiều đại biểu Quốc hội và nhân dân đã bày tỏ sự lưu luyến đối với Bộ trưởng Vinh - người mạnh miệng nói về những cải cách mạnh mẽ cho kinh tế đất nước!
Ở Đại hội XII, sau khi có bài phát biểu làm dậy sóng hội trường, ông là một trong số 62 người được nhiều đại biểu tham dự đại hội đề nghị tái cử. Nhớ lại, trong bài phát biểu ấy, ông đã thẳng thắn: “Vì vậy, trong giai đoạn tới, việc đổi mới hệ thống chính trị đồng bộ với đổi mới về kinh tế là yêu cầu hết sức cấp bách”. Trăn trở về con đường phát triển của quốc gia, ông khẳng khái nói: “Việt Nam phải đi trên con đường nhân loại đã đi”. Những điều ông nói có thể không mới nhưng lại là điều cần thiết trong bối cảnh vẫn còn những nhóm lợi ích lưu luyến với những gì cũ kỹ, vốn chỉ phục vụ cho một nhóm đối tượng.
Sức ép này như ông thừa nhận với báo chí: “Cái mới thì luôn bị phản đối. Đổi mới thì không thể tránh được việc đụng chạm lợi ích của từng ngành, từng cá nhân. Đổi mới mà không bị phản ứng thì không phải là đổi mới. Vì khi đổi mới, minh bạch thì nhiều người không thể lợi dụng để tư lợi nên họ phải phản ứng.” Chắc chắn chỉ có suy nghĩ về lợi ích chung của quốc gia, của dân tộc mới giúp ông đủ sức vượt qua những phản ứng.
Thể chế và con người, như ông nói là hai nhân tố quyết định để phát triển đất nước. Cũng như nhiều người tâm huyết với dân tộc, ông đồng quan điểm phải tuyển dụng được những người tài để đảm nhận những vị trí quan trọng ở nhiều tầng nấc xã hội. Bởi ông hiểu rằng chỉ có những người tài mới có thể sản sinh ra thể chế tốt và kiểm soát nó. Nếu không con đường phát triển của Việt Nam vẫn lạc điệu với những thể chế tiên tiến, hiện đại nhất của nhân loại.
Đôi lúc trong những cuộc trao đổi riêng, ông bày tỏ mình không muốn nói gì nữa trong lúc này. Thế nhưng những trăn trở về đất nước, về doanh nghiệp, cộng đồng luôn thường trực trong con người ấy. Ngay trong buổi họp, được xem như cuối cùng với tổ công tác thi hành Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư mà ông làm tổ trưởng, những phát biểu của ông vẫn thẳng thắn: “Nếu tất cả vì lợi ích chung thì xử lý không khó. Nhưng nếu lý sự kiểu quyền anh, quyền tôi, luật ngành anh, luật ngành tôi thì sẽ rất khó giải quyết những khó khăn phát sinh”.
Thôi thì chúng ta cứ tin vào điều mà ông nói về cải cách: “Đơn giản, muốn biến củ sắn to thành bột mịn thì cũng phải qua các công đoạn chặt nhỏ, xay thành bột, sau đó mới lọc sơ rồi lọc kỹ. Nếu dùng rây lọc mịn ngay từ đầu thì sẽ tắc”.
Ông sẽ nghỉ ngơi và có thể sẽ về làm ruộng như ông đã từng tâm sự với báo giới khi còn rất nhiều điều dang dở. “Tôi nghĩ rằng trách nhiệm với đất nước, với dân tộc phải được đặt lên trên lợi ích của bản thân, của ngành mình”. Lời tâm sự gần như là cuối cùng này của ông với báo giới cuối năm 2015 cho chúng ta niềm tin: “Tinh thần Bùi Quang Vinh” chắc hẳn sẽ vượt ra khỏi khuôn viên của Bộ KH&ĐT. Bởi tinh thần của ông là sự khác biệt và sự khác biệt ấy cần được hiểu ở góc độ tích cực nhất!

Tư Giang ghi

 

(Pháp luật TPHCM)
-------------------------
nguon: TTHN

 

Ấm áp ( Ảnh minh họa)

Tôi từng chứng kiến có người khi lên chức lớn, bạn bè đông ngập trong lời chúc mừng, lễ lạt tha hồ quà, cúng giỗ không hết người đến. Vậy khi về hưu, đau nữa lúc ốm đau, cô đơn, bạn bè vắng hẳn, nước mắt chảy.

Xót phận!

Vậy để tránh, nên đọc bài này.

-------------------------------

6 THỜI ĐIỂM BẠN THẤU HIỂU QUY LUẬT CUỘC ĐỜI

Hàng ngày, chúng ta đều bận rộn với cơm áo gạo tiền
mà quên mất rằng cuộc sống vẫn đang trôi qua ngoài kia, với những quy luật khắc nghiệt của nó. Sáu thời điểm sau là lúc bạn hiểu thấu những quy luật này!

1. Khi gặp hoạn nạn

Ngày thường, xung quanh ta là biết bao nhiêu anh em, bạn bè, ai cũng cười cười nói nói, thân thiết như chung một nhà. Đến khi ta gặp chuyện không may, có người nhiệt tình giúp đỡ, có người khoanh tay đứng nhìn, nhưng cũng không thiếu kẻ mượn gió bẻ măng. Bởi vậy, chỉ trong hoạn nạn, ta mới phân biệt được lòng người ngay giả, biết được ai là người quân tử, ai là kẻ tiểu nhân. Có như vậy, ta mới hiểu thế nào là “chọn bạn mà chơi”.

2. Khi lâm bệnh nặng

Chỉ khi nào ốm đau liệt giường, ta mới thấm thía hết tầm quan trọng của sức khỏe. Sức khỏe là tài sản quý giá nhất của con người, những thứ khác đều chỉ đáng xếp sau. Nếu không có sức khỏe thì giàu sang, phú quý cũng đều là vô nghĩa. Chính vì thế, chỉ khi thoát cơn bạo bệnh, con người mới học được cách trân trọng sức khỏe, cũng như coi nhẹ của cải vật chất – những thứ mà ngày thường ta vẫn điên cuồng theo đuổi.

3. Khi bị mất chức quyền

Khi ta ở đỉnh cao danh vọng, chức trọng quyền cao thì luôn được săn đón bởi biết bao nhiêu người. Nhưng một khi quyền lực đã không còn trong tay thì cục diện hoàn toàn thay đổi. Những kẻ xu nịnh trước kia, nay nhìn thấy ta cũng coi như không quen biết. Những người tưởng chừng như anh em thân thiết bỗng cũng hóa xa lạ, lạnh lùng. Vì thế, dù có được công danh, bạn cũng đừng nên vội đắc ý trước những lời ngợi ca, tâng bốc. Hãy học cách sống khiêm nhường để không bị sự tự cao che mờ mắt, khiến ta trở nên ích kỷ và thiển cận.

4. Khi đã về hưu

Nhiều người sau khi về hưu mới có thời gian ngồi ngẫm nghĩ lại cuộc đời mình. Tham gia công tác nhiều năm, vì ham chức ham quyền mà cấp trên chèn ép cấp dưới, vì muốn thăng quan tiến chức mà đồng nghiệp đấu đá lẫn nhau. Thế nhưng, những thứ đạt được cũng chỉ là vật ngoài thân, người mất đi rồi cũng chẳng mang theo được. Dù là lãnh đạo hay nhân viên, cấp trên hay cấp dưới, đến cuối cùng chẳng phải cũng đều về hưu sao? Sớm biết chẳng có gì khác nhau thì trước đây hà tất phải tranh đấu? Hãy làm tốt việc của mình, đối xử chân thành với người khác, đó mới là việc nên làm.

5. Khi rơi vào cảnh ngục tù

Con người có thể ngộ ra điều gì khi bị giam giữ trong bốn bức tường nhà ngục? Đó chính là “ác giả ác báo”. Luật pháp không phải trò đùa, người làm việc xấu sẽ phải đền tội, chỉ là quả báo đến sớm hay muộn mà thôi. Nếu một người không chịu tu thân dưỡng tính, chỉ chuyên hãm hại người khác để tư lợi cá nhân thì sẽ có ngày chịu sự trừng phạt. Giam giữ - hình phạt tưởng chừng như nhẹ nhàng nhất cũng chính là cách tước đoạt đi thứ quý giá nhất của con người, đó là sự tự do.

6. Khi sắp trút hơi thở cuối cùng

Trớ trêu thay, lâm chung là lúc con người trở nên thông suốt nhất. Cuộc đời này quá ngắn mà cũng quá dài. Mọi ân oán tình thù đều chỉ như mây khói, ta hà tất phải cố chấp với chúng mà không học cách buông bỏ? Khi đã hiểu được đạo lý ấy cũng là lúc con người có thể nhắm mắt xuôi tay, ra đi thanh thản.

- Sưu tầm

 

 

---------------

 

 

nguon facebook  truongcongsuong

Phân trang 1/2 Trang đầu 1 2 Trang sau Trang cuối [ Kiểu hiển thị Trích dẫn | Liệt kê ]