MỘT PHẦN ĐỜI TRONG CHIẾN TRANH - MOT PHAN DOI TRONG CHIEN TRANH - Trần Kỳ Trung - Website Trần Kỳ Trung - Nhà thơ, nhà văn

TRẦN KỲ TRUNG

 

 

MỘT PHẦN ĐỜI TRONG CHIẾN TRANH

Tiểu thuyết

Tưởng nhớ những người bạn của tôi đã nằm lại ở dãy Trường Sơn

 

NHÀ XUẤT BẢN HỘI NHÀ VĂN

 

 

 

 

 

. Ngày và đêm ở rừng Trường Sơn đủ bốn mùa. Buổi sáng không khí dìu dịu, không gay gắt. Các lộc cây sau một giấc ngủ vùi, như giật mình thức dậy, chuẩn bị đâm chồi. Một mùa xuân mà ai đã đi qua rừng Trường Sơn cũng cảm thấy được. Hành quân buổi sáng trong tiết trời mát mẻ, nhất là sau một đêm ngủ lấy sức, người ta có thể dấn bằng những bứơc chân mạnh mẽ. Nhưng từ mười giờ trở đi, trèo lên được những đỉnh dốc, ta có cảm như gần với ánh nắng gay gắt của mặt trời, mồ hôi nhễ nhại ướt đầm cả tấm lưng, đã vậy chiếc ba lô nặng hơn ba chục cân như vít vai những người đang đi dọc đường giao liên. Những lá cây, ngọn cỏ của rừng không chịu được sức nóng của nắng nằm rũ rượi. Lớp bụi của đường giao liên Trường Sơn bám vào kẽ dép, vào vai người lính, bước chân hành quân như nặng thêm. Họ quá mệt vì cái nắng gay gắt còn hơn mùa hè, không ai có thể nói với nhau một câu nào, chỉ còn nghe tiếng chân bước vội, gõ đều xuống mặt đường và tiếng gậy trong tay người lính đang cầm khua lộc cộc khi chạm vào vách đá. Đến chiều, khi mặt trời sắp lặn về phía tây Trường Sơn, ánh nắng yếu hẳn lại, chỉ còn màu vàng nhạt. Gió trốn ở đâu khi trưa, bây giờ bắt đầu thổi khoan nhặt mơn man trên từng triền núi, từng tán rừng. Càng về chiều, gió càng mạnh, lật từng mảng lá rộng, gió làm sóng lá đuổi tiếp nhau. Kỳ lạ ở rừng Trường Sơn, lá cây có hai mặt trên xanh, phía bên dưới lại là trắng. Khi có cơn gió mạnh thổi qua những cơn sóng lá xanh, trắng cứ đuổi theo nhau, ẩn hiện không dứt. Nhìn cảnh đó mọi người cũng thấy dịu con mắt. Khi về đến bãi khách (1) sau khi căng tăng (2) , mắc võng, tắm táp, ăn cơm xong họ có thể ngả lưng. Hoàng hôn buông xuống, trong rừng tối nhanh, khí trời se sẽ lạnh như mùa thu khiến con người dễ chìm vào giấc ngủ say sau một ngày đi đường mệt nhọc. Nhưng đến đêm, cứ khoảng gần một giấc đẫy thì ở rừng Trường Sơn lạnh thực sự. Cái lạnh thốc vào từng người, ngủ say mấy cũng phải tỉnh. Khí lạnh như dưới bốc lên, như ở trên ném xuống. Sương rơi lộp bộp trên mái tăng, có giọt sương rơi vào cổ, như một giọt nước đá, khiến ta phải rùng mình. Ngủ ở Trường Sơn dù có quen cũng ít khi đẫy giấc vì cái lạnh nửa đêm này, cái lạnh còn lạnh hơn ngày tiểu hàn đầu đông ở ngoài bắc.

Chỉ có non hơn hai chục ngày ở Trường Sơn, Liên đã cảm nhận hết những điều đó.Tối nay không hiểu sao Liên có cảm giác lạnh hơn mọi hôm. Liên ngồi dậy, định lục trong ba lô để đầu võng lấy chiếc áo rét mặc thêm vào người thì nghe thấy tiếng bước chân của ai đó đang đến gần. Liên giật mình vội hỏi :

- Ai đấy!

Một bóng đen tay cầm súng tiến lại gần Liên thì thào, nhưng nghe rõ :

- Anh! Thắng đây. Em không ngủ à! Lạnh quá phải không?

Liên thở ra nhè nhẹ, anh Thắng, đoàn trưởng. Thế mà Liên cứ tưởng... Liên trả lời:

- Lạnh quá anh Thắng ạ! Em không ngủ được.. Phiên gác sau là của ai ?

- Đến lượt Mai, nhưng anh gác thay nó cũng được. Nó yếu sức, cả ngày hành quân vất vả, để Mai ngủ cho lại sức. Sáng mai hình như chúng ta phải hành quân vượt trạm (3) đấy.

Nghe Thắng nói vậy, Liên thầm cảm phục. Liên lại nghĩ, có nằm xuống võng bây giờ cũng không ngủ được, chi bằng đi gác cùng Thắng để anh ấy đỡ buồn, còn mình cũng vợt bớt nỗi cô đơn. Liên đề nghị :

- Em có thể gác cùng với anh được không ?

- Tối nay đâu đã đến lượt em ?

- Em nằm cũng chẳng ngủ được, cứ nửa đêm về sáng là gần như em thức. Nhớ nhà lắm, anh cho em gác với anh .

- Sợ em mệt- Thắng có phần ngần ngại

- Em quen rồi, không mệt đâu.

Rồi không đợi Thắng có đồng ý hay không? Liên vội mặc thêm chiếc áo, lấy mũ tai bèo đội lên đầu, khoác khẩu AK cùng Thắng len lỏi qua mấy cánh võng. Hai người cố đi thật nhẹ nhàng, tránh đánh động giấc ngủ của mọi người.Tiếng cựa mình, tiếng thở đều đều mệt nhọc phát ra từ những cánh võng nghe rất rõ, thỉnh thoảng lại nghe thấy có tiếng người ngủ mơ, gọi ai đấy ú ớ. Trong không gian mênh mông đen đặc của rừng nghe tiếng côn trùng rỉ rả khiến cho con người càng có cảm giác lẻ loi. Phía xa nữa nghe thấy tiếng ì ì của máy bay C - 130 đang săm soi dọc tuyến đường lớn để bắn phá các ô tô quân sự. Thắng và Liên đi đảo quanh một vòng bãi khách, rồi hai người đến một kệ đá lớn cạnh con suối cạn thì ngồi xuống. Ở vị trí này vừa bao quát toàn bộ bãi khách, vừa có thể phát hiện sớm tiếng máy bay B 52 để bắn súng báo động. Hai người cứ ngồi như vậy hồi lâu, mỗi người như theo đuổi một suy nghĩ riêng. Một lát sau, như phá vỡ sự im lặng tự dưng như thấy nặng nề, Liên hỏi nhỏ :

- Tại sao anh Thắng lại xung phong vào chiến trường ?

Thắng thở dài :

- Ở nhà buồn lắm em ạ ! Họ chẳng cho anh sinh hoạt đoàn, đội. Anh tốt nghiệp phổ thông vào loại giỏi, họ cũng không cho vào đại học. Gia đình anh phải bỏ quê đi kinh tế mới ở Thái Nguyên. Chẳng còn con đường nào khác ...Thắng bỏ lửng câu nói nhìn vào bóng tối mông lung ...

... Bố Thắng là đại địa chủ, ruộng của ông nhiều nhất vùng. Ngôi nhà gỗ lim lợp ngói vẩy cá đứng sừng sững giữa làng, một sân gạch đỏ au màu Bát Tràng,Thắng nhớ đến những đêm trăng hè hồi còn nhỏ, mẹ hay sai tá điền bế anh em Thắng cho ngồi vào một chậu thau đồng to đổ đầy nước mưa để anh em Thắng vẫy vùng. Mẹ cười khi nhìn thấy anh em Thắng đùa trong chậu nước, còn bố ngồi trên tấm phản gụ hút thuốc lào trong bát điếu, ông phả khói mơ màng ...Gia đình Thắng có một thời hạnh phúc như thế. Chẳng có gì đáng nói nếu không có cơn bão cải cách ruộng đất ập đến ...

Nói gia đình Thắng giầu, điều đó không cần tranh cãi, nhưng bảo bố Thắng là địa chủ '' đại gian, đại ác '', điều này quả thực, Thắng không hiểu. Với tá điền, người nào làm ăn chăm chỉ, thật thà bố rất thương, thậm chí còn cho tiền ngày lễ, rồi đứng ra dựng vợ, gả chồng cho họ. Ngược lại, với những tên tá điền lười nhác, bố ghét thậm tệ. Đời của bố, như bố thường nói với anh em Thắng :'' Ở đời, có hai thứ bố căm thù. Một là nghèo, nghèo họ sẽ khinh. Hai là dốt, vì dốt dẫn đến trí trá, không thật thà ...mãi mãi chẳng bao giờ ngóc đầu lên được ''. Trong bọn tá điền mà bố ghét, có thằng Mít, không hiểu vì sao bố mẹ nó lại đặt tên như thế, hay tại cái da bì bì, mặt lồi lõm, sẹo chằng chịt mà nó có tên như thế. Thằng mất dạy, không ít lần ra sông nhìn trộm đàn bà tắm, rồi lười lại hay ăn vụng. Mấy lần bắt quả tang Mít bỏ việc, trốn vào đống rơm để ngủ, bố lấy roi cá đuối quật Mít chí chết, đuổi thẳng cánh. Mít khóc lóc van xin, chỉ thiếu điều đập đầu xuống đất, bố mới tha cho. Nhưng rồi ... tự nhiên Mít trốn khỏi nhà. Mít đi đâu? không ai biết .

... Buổi sáng ấy, khi đội cải cách về, mọi người kéo nhau ra đường để xem. Cả nhà Thắng ngỡ ngàng, không thể tin được, dẫn đầu đội cải cách không ai khác, chính là thằng Mít, giờ thì nó không còn tên là ''Mít '' mà đặt tên khác, nghe rất oai :Trần Minh .

Về làng hôm trước, hôm sau Trần Minh dẫn cả đội cải cách đến nhà Thắng. Đứng giữa sân, Minh chửi đổng :

- Địa chủ Vinh đâu, ra ngay đây để đội hỏi tội. Sư bố thằng địa chủ gian ác này, đến giờ tao mới trị được mày.

Nói xong, Trần Minh sai thủ hạ kéo vào nhà Thắng trói ngay bố Thắng lại như trói một con lợn. Khi bọn thủ hạ dẫn bố đi qua chỗ Trần Minh đứng, Trần Minh nhảy cả hai chân song phi vào ngực bố cho hả dạ căm thù. Trần Minh nhìn bố với ánh mắt hằn học, giọng rít lên :

- Tao không giết đựơc mày, tao làm con chó, địa chủ Vinh ạ ! Mày có nhớ những lần mày đánh tao không ? Chẳng phải riêng mày, tao còn làm cỏ cả nhà mày, cho tiệt cái giống địa chủ thối tha, bóc lột...

Khủng khiếp cho sự trả thù ti tiện, bố Thắng bị đấu tố với những tội ác chưa từng có. Trần Minh dựng đứng những chuyện mà đến ngay cả những người tá điền đã từng làm ở nhà Thắng cũng phải lắc đầu. Trần Minh lôi ở đâu ra một bà già , bà già này gào lên giữa chỗ đông người:

- Ối giời ơi ! Địa chủ Vinh ơi là địa chủ Vinh , mày ác vừa vừa thôi, sao mày ác thế ! Mày bắt tao nằm ngửa ra thế này này - Bà ta làm điệu bộ như là bố Thắng đã làm -Rồi mày cho con chó đực nhà mày đ... tao, thế này này. Rồi mày đứng chống ba toong nhìn, cười nhe răng. Trời tru, đất diệt cả nhà mày đi. Địa chủ Vinh ơi là địa chủ Vinh ...- bà ta khóc rống lên như thật làm cả đám đông bị kích động, gào lên ầm ầm :

- Đả đảo địa chủ cường hào Vinh ! Đả đảo ...đả đảo ... mọi người thi nhau nhổ nước bọt vào chỗ gia đình Thắng đang ngồi thu lu góc sân. Còn con mẹ già nọ, thừa lúc mọi người không để ý nói nhỏ với Trần Minh :

- Thưa đội, tôi nói như thế đã được chưa ạ ?- Trần Minh gật đầu, nhìn đám đông đang ào sôi như cơn co giật chửi gia đình Thắng, ánh mắt của hắn như có vẻ bằng lòng.

Ngay ngày hôm đó, bố Thắng bị xử bắn, hình ảnh xác bố gục ngã rũ rượi, cả mảng ngực loang lổ máu ...in đậm mãi trong ký ức tuổi thơ của Thắng. Sau sự kiện hãi hùng đó nét mặt của Thắng như già đi trước tuổi.

Ngôi nhà ngói năm gian của gia đình Thắng bị đội tịch thu, chia cho sáu gia đình nghèo nhất làng, đồ đạc gần như bị vét sạch, chẳng chừa cho mẹ con Thắng đến một cái chổi cùn. Năm đó, tiết trời sao mà rét thế. Mẹ cùng Thắng và mấy đứa em ôm nhau co ro trong cái chái chuồng trâu ở góc bờ ao, đốt tý lửa rơm mong tìm chút hơi ấm. Sau ngày bố bị xử bắn cùng với một số người khác, gần như cuộc đời Thắng bước sang ngã rẽ mới. Không còn những ngày sống trong nhung lụa, cũng không còn cảnh kẻ bưng, người hầu. Cả gia đình Thắng từ mẹ đến em phải lao động quần quật, làm đủ mọi nghề để kiếm miếng ăn .Cũng còn may, Thắng và các em đựơc bố mẹ dạy rằng, đời khốn nạn nhất là lười, không biết lao động, chỉ có đổ mồ hôi, sôi nước mắt đời mới không khổ. Thắng cũng không oán những người đã bắn chết bố, bởi Thắng nghĩ, những người nghèo bao giờ chẳng căm thù kẻ giàu, nhưng không hiểu sao họ căm thù bố Thắng lẫn cả anh em Thắng. Điều đó cứ làm cho Thắng suy nghĩ mãi, không thể lý giải nổi. Đến việc Thắng ham học, nhưng không được học cho nên hồn. Hồi mới hòa bình, sau giờ tan học, Thắng cứ lủi thủi đi một mình trên con đường làng, chẳng đứa nào chịu chơi với thằng con ''nhà địa chủ '', thậm chí khi lớp học múa hát tập thể :'' ... Dân Liên Xô vui hát trên đồng hoa '' Thắng cũng bị đứng ngoài. Đến lúc chập chững tuổi thanh niên, khi xung quanh chúng bạn quây vòng tròn hát giữa sân đình, trong ánh trăng rằm vằng vặc '' Đời mới ai ơi! Đời mới tuổi thanh niên, như nắng xuân đang reo cười ...'' thì Thắng chỉ dám nấp trong bụi duối xa xa, nhìn trộm vào, thương thân, trách phận nứơc mắt cứ thế chảy dài. Tốt nghiệp phổ thông, họ chỉ gọi vào đại học những người có thành phần '' cơ bản ''(4), còn Thắng có học giỏi cũng phải ở lại vì chưa phải là đoàn viên và thành phần lý lịch '' có vấn đề ''(5) . Nào Thắng và các em có tội tình gì tại sao họ lại ngăn cấm, nhìn Thắng bằng con mắt không thiện cảm. Gần như mọi cửa để đi vào xã hội đều đóng chặt đối với Thắng. Đến giai đoạn cả nứơc có chiến tranh, thanh niên trai tráng lên đường vào bộ đội, Thắng xung phong, họ cũng không cho, không giải thích. Sau này có một người bạn thân nói nhỏ với Thắng :'' Họ tin mày thế nào đựơc, mày là con nhà địa chủ, vào trong kia để chiêu hồi làm gián điệp cho bọn Mỹ - ngụy à ?''. Cả gia đình Thắng buồn lắm, xin đi kinh tế mới ở một vùng '' khỉ ho, cò gáy '' tận Thái Nguyên, đúng thời gian này có một trường quân y về tuyển người đi học bổ xung cho chiến trường, Thắng lại xung phong, lần này Thắng được nhận. Có lẽ việc vào học quân y chữa bệnh cho thương bệnh binh ''lý lịch có vấn đề '' không quan trọng lắm, hơn nữa quân y đa số là nữ thêm một người nam là quý vô cùng, nên họ chấp nhận sự xung phong của Thắng. Khi biết mình trúng tuyển vào trường quân y bổ xung cho chiến trường, khỏi phải nói Thắng mừng đến cỡ nào. Từ đây, Thắng đã không phải cúi mặt sống trong sự tủi nhục, không bằng chị, bằng em, điều quan trọng, các em của Thắng trong lý lịch sẽ đựơc chua thêm một dòng '' ...Có anh ruột tham gia chiến trường giải phóng Miền nam ''. Với dòng chữ tưởng như quá ư bình thường đó, các em sẽ không phải khổ như Thắng, con đường vào các trường trung cấp, không chừng cả đại học nữa sẽ dễ dàng hơn. Một dòng có vài chữ để phục hồi danh dự cho mình, cho gia đình có khi...Thắng phải đổi cả mạng sống của mình. Biết vâỵ, nhưng Thắng vẫn thấy bình thường. Còn hơn, mình không làm nên tội, mà cứ phải cúi đầu không dám nhìn ai...

Còn chuyện của Liên như thế nào? Có lúc Thắng cũng muốn tò mò tìm hiểu . Ở cái lớp quân y đào tạo cấp tốc này, có đến gần tám mươi phần trăm là xung phong vào học. Thắng dừng câu chuyện giữa chừng:

- Chuyện gia đình anh như thế đấy, đến giờ anh không dấu em. Em nghe chuyện gia đình anh buồn quá phải không ? ... Thế còn chuyện em như thế nào mà cũng xung phong như anh ?

 

 

 

...Ngôi nhà của Liên nằm cạnh đường cái của một thị trấn nhỏ. Bên kia đường là nhà của Cường, bạn trai rất thân của Liên học cùng lớp. Tình yêu của hai người đến từ lúc nào, Liên chẳng nhớ, chỉ biết rằng tình yêu đó say hơn men rượu,chẳng có một trở lực nào ngăn cản được.Bố của Liên, đương chức chủ tịch huyện, một con người khắc kỷ, nguyên tắc. Nghe tin Liên có người yêu, ông đùng đùng nổi giận, mắng te tát :'' Không thể có một chuyện lạ đời như thế con ạ ! Tuổi của con là tuổi học hành, tuổi của cống hiến. Bố không cấm con yêu, nhưng phải đợi tốt nghiệp phổ thông đã. Không nghe lời bố, bố đưa chuyện này ra nhà trường thì con ê mặt ''.Tưởng bố nói thế thôi, ai ngờ bố làm thật. Chuyện Liên và Cường yêu nhau dạo ấy thành một chuyện đàm tiếu trên cửa miệng của bạn bè đồng lứa. Chuyện gần như công khai, Liên và Cuờng không cần dấu diếm nữa. Hai người, gần như đi đâu cũng có đôi. Đến nước này, bố Liên làm biện pháp cương quyết hơn. Cường sang nhà Liên, ông đuổi thẳng. Đã có lần bố lấy cán chổi quật Liên, làm Liên bầm tím hết cả người. Liên cắn răng chịu đựng... để đến tối, lừa lúc bố đi họp, Liên lại ra chỗ hẹn với người yêu. Giữa ánh trăng thanh, gió từ đồng nội thổi vào mơn man, mặc cho xung quanh tiếng côn trùng kêu rả rích... Liên quên tất cả, người như mê đi trong cái hôn cháy bỏng của người yêu.

Đúng là dính vào yêu, gần như Liên không thể học được, lúc nào cũng thấy hình ảnh của Cường lởn vởn bên cạnh. Liên cầm lấy quyển vở, những con số, những công thức, những đoạn văn ...cứ trôi tuồn tuột, như nước đổ vào lá môn. Cầm quyển sách mà Liên không thể nhớ nổi mình đang học môn gì ? chứ chưa nói đến học trang nào, đầu óc cứ để đâu đâu. Điều đó lại ngược với Cường, cuối khóa học, Cường học tốt hơn bao giờ hết. Tình yêu như tiếp sức cho Cường. Cường hay nói với Liên về tương lai, khi cả hai người cùng tốt nghiệp phổ thông, nếu cả hai không vào được đại học thì cùng đi làm, dành dụm tiền sang năm thi tiếp. Chuyện đời lại không đơn giản như điều hai người nghĩ .Cuối năm đó Cường được tốt nghiệp rồi ra nước ngoài học tập còn Liên, do sức học yếu đã trượt. Những ngày đó, Liên gặp Cường khóc gần như hết nước mắt. Nếu không có những lời động viên của Cường, sự tin tưởng ở tình yêu mà hai người cùng gây dựng, không biết Liên sẽ sống ra sao nữa .

Năm sau Cường ra nước ngoài học tập, còn Liên... cái tuổi lớn phổng phao, ra dáng người con gái đến thì, học lại với mấy đứa lớp dưới, ngượng chết đi được, với lại sức học mình như thế, có học nữa có khi ...lại trượt. Nghĩ thế, nên khi chia tay với Cường ở ga liên vận quốc tế, trở về nhà Liên xin bố cho mình đi làm. Bố Liên hoàn toàn ủng hộ ý kiến của con, xin cho Liên làm văn thư ngay chính cơ quan của bố. Chắc bố Liên nghĩ: Vừa có công ăn việc làm cho Liên, vừa dễ quản lý Liên.

Cùng thời gian này Đại được điều về làm trưởng phòng tổ chức ở cơ quan của bố. Đại là con ông bí thư tỉnh ủy, về đây chắc như một chỗ thử thách của tuổi trẻ.Ông bí thư tỉnh ủy ,vốn là bạn chiến đấu cũ của bố Liên, khi đưa Đại về đây đã gửi gắm :'' ...Nhờ anh kèm cặp cháu chỗ nào cháu không nên, không phải anh cứ phải cương quyết cho tôi, đừng nể nang gì cả .Cứ coi cháu như con anh ở trong nhà...''. Bố Liên rất mừng, ông không hề dấu diếm ý định tác thành cho Đại và Liên nên vợ, nên chồng. Nghĩ cũng lạ, nếu như bảo Liên nhận xét về Đại, thì không thể tìm ra ở anh ấy một khuyết điểm nào cho mình chê. Đại quan hệ với Liên hết sức đúng mực. Những tối đi xem phim, một đoạn đường thật xa, một bên là dòng mương lấp lóa ánh trăng, một bên là hàng phi lao xào xạc của gió thổi đêm hè, hai người đi lặng lẽ, giữ một khoảng cách. Nói chuyện với Đại, trong thâm tâm Liên lại nghĩ nhiều về Cường ở phương trời xa. Nói một đằng, nghĩ một nẻo, cho đến tận bãi chiếu phim, Liên vẫn không biết mình nói chuyện gì với Đại. Hình như... qua những lần nói chuyện với Liên, Đại cũng hiểu rằng, quan hệ giữa hai người, Liên đang giữ, chỉ là tình anh em. Đại hiểu vị trí của mình, không nên đòi hỏi những điều mà người ta không muốn .

Rồi chiến tranh phá hoại lan rộng. Mọi việc lớn ập đến người ta làm việc như không kịp thở, Liên cùng bố giúp sơ tán cơ quan, xong việc, lại đi sơ tán gia đình.Việc chưa ngơi, lại tính chuyện đào hầm trú ẩn, đi phục vụ các trận địa cao sạ...Có những lúc Liên cùng một số người khác ở lỳ ngoài trận địa cả tháng. Bố Liên vẫn dáng tất bật, lúc này càng tất bật hơn, công việc của huyện gần như dồn hết lên đôi vai gầy guộc, khắc khổ của ông. Những lúc đó mới thấy vai trò của Đại quan trọng biết chừng nào. Sự năng nổ, làm việc không kể ngày đêm, tận tâm với mọi người, kể cả với Liên, khi Liên cần đang lúc nửa đêm, Đại cũng không từ. Nhiều người nói với Liên:'' Anh Đại tốt như thế, sao mày lại không đồng ý...'' Có lúc, một mình với ánh đèn dầu leo lắt trong phòng, Liên ngồi thừ ra suy nghĩ '' Hay là mình quá khe khắt ...'', không ngủ được, Liên lại lấy những bức thư Cường gửi ra đọc lại, có đoạn gần như đã thuộc lòng :''Anh ngồi đây nhìn cảnh bên ngoài qua khung cửa sổ. Những bông tuyết rơi trắng xóa, không gian thật lạnh buốt càng làm cho nỗi cô quạnh tăng thêm. Nhớ em lắm Liên ạ !Anh chỉ mong có ngày về thôi.Chỉ cần nhìn thấy bóng em trên sân ga là anh có thể dám đánh đổi tất cả, kể cả cuộc đời anh. Em có tin như thế không ? Ở nhà em cố giữ sức khỏe, hãy tin rằng, dù xa xôi thế này, nhưng lúc nào anh cũng nhớ em, luôn ở bên cạnh em ...''.

Bẵng đi một thời gian rất lâu, Liên không nhận được thư của Cường nữa. Liên quá sốt ruột, không biết chuyện gì đã xảy ra với Cường. Mọi sự suy diễn cứ ập đến trong đầu, mà sự suy diễn nào Liên cũng thấy vô lý. Liên chạy sang gia đình của Cường để hỏi, mong cho rõ ngọn ngành, chỉ nhận được những cái lắc đầu và cũng như Liên, gia đình Cường không hiểu chuyện gì đã xảy ra ở bên đó. Thế là thế nào ?Chẳng lẽ Cường lại quên những điều đã viết trong thư gửi Liên. Dạo này, Đại cũng ít đến nhà Liên. Bố có đặt vấn đề với Đại, Đại trả lời :'' Cháu rất quý Liên... nhưng có lẽ chúng cháu chỉ dừng lại tình anh em...'' bố nghe vậy thở dài, nét mặt thoáng buồn .

Một ngày tin dữ đưa về : Cường cùng một số người khác có âm mưu định trốn sang một nước phương Tây, Đại sứ quán Việt Nam đang đề nghị công an nước đó truy lùng hộ. Liên nhận tin thật sự sửng sốt, nghĩ thế nào mà Cường lại hành động như thế? Cường không biết ở nhà có bao người đang mòn mỏi đợi Cường trở về hay sao ? Những ngày đó Liên sống trong tâm trạng căng thẳng, luôn có cảm giác muôn ánh mắt đang nhìn xoi mói vào mình. Nhưng dẫu thế ... Liên vẫn tin sẽ có một ngày Cường trở về, nhất định sẽ trở về ... Bình tâm, Liên lại hy vọng...

Khi lọ tro hài cốt của Cường được gửi về cho gia đình với một thông báo ''khủng khiếp ''gây chấn động thị trấn :''Cường tham gia vào một tổ chức phản động theo chủ nghĩa xét lại chống lại nhà nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa bị phát giác, định trốn sang một nước phương Tây, công an nước đó bắn chết ở biên giới khi Cường có ý định vượt biên ...''. Thế là hết, mọi chuyện đổ sụp trước mặt Liên. Tại sao Cường lại hành động một cách vội vã, thiếu chín chắn như thế? Liên thấy đau đớn, thương cho phận bạc của người yêu, thương cho mình. Liên không nhận được sự cảm thông của bố, mà thay vào đó là ánh mắt chán chường, những tiếng thở dài :'' Cá không ướp muối, cá ươn. Không nghe cha, mẹ trăm đường con hư ''. Chỉ còn có Đại...nhưng, lúc ngồi một mình Liên lại cười mỉa cho số phận của mình. Chính những ngày nặng nề đó, Đại lại mời Liên làm phù dâu cho đám cưới của mình. Liên không từ chối, tiếng pháo nổ, tiếng cười nói râm ran, rồi cả những lời chúc tụng hạnh phúc mới của Đại không làm Liên để ý...Liên ngồi cạnh vợ mới cưới của Đại, một suy nghĩ nung nấu trong đầu :'' Phải đi bộ đội thôi, nhất định phải đi...''.

Khi biết ý định của Liên, những lúc chỉ còn hai bố con, bố Liên cương quyết ngăn cản:'' Con phải nghe lời bố, chỗ đó không phải là chỗ của những người như con, chiến tranh nó không tha ai đâu. Con cứ ở nhà, bố sẽ tìm được một việc thích hợp cho con... Không nghe lời bố, chỉ có bước vào chỗ tối thôi, con ạ !'' Ý của bố muốn nhắc lại những chuyện cũ mà Liên không nghe lời ...Nhưng tính Liên đã thế, mặc cho lời can ngăn của bố, mặc cả tiếng khóc tức tuởi của mấy đứa em :'' Đừng đi chị Liên ơi! Chị ở nhà với tụi em. ''. Mặc cho lời khuyên của mấy đứa bạn :'' Mày có điên không, Liên ? Chỗ quang không muốn, lại đâm đầu vào bụi rậm '' và cả tiếng khóc của mẹ suốt mấy ngày liền :'' Con ơi, vào đấy mà con chết thì mẹ sống làm sao ! Mẹ cắn rơm, cắn cỏ lạy con, con ở nhà với bố, mẹ ''...Tất cả không lay chuyển được quyết tâm của Liên. Nhất định mình phải đi, đó là lối thoát duy nhất ...

 

 

 

 

 

 

Thắng nghe những lời tâm sự của Liên một cách chăn chú. Vào đến Trường Sơn gần như không ai muốn dấu nhau, kể cả những tâm sự thầm kín nhất. Nói ra để giãi bày tìm được một sự thông cảm, hay cụ thể hơn, con người có thể xích gần lại nhau, đỡ tựa nhau trong những lúc vựơt qua cam co. Liên nói với Thắng một lời rất thành thật:

- Anh Thắng có tin không ? Đúng là vào chiến trường vất vả quá nhưng ... không hiểu sao em thấy thanh thản, không lo nghĩ gì hết, chỉ buồn khi nhớ gia đình thôi... Anh có thấy với quyết định của em vào đây là đúng không ?

Thắng im lặng, thấy vậy Liên giục :

- Sao em hỏi, anh lại không nói ! Anh trả lời em đi!

Thắng nói khẽ :

- Biết nói với em thế nào ! Quyền lựa chọn vào đây là tuỳ suy nghĩ của mỗi người, làm sao anh biết được là '' đúng '' hay ''sai ''. Chỉ có điều là đã vào đến đây là phải chấp nhận...

- Em hiểu điều đó và em nghĩ, em có thể chịu đựng được vì mọi người thương em cũng như luôn giúp đỡ em...

Thắng nghe vậy, gật đầu đồng tình, nói xa xăm:

- Anh cũng nghĩ như em, và luôn mong như thế...thấy xung quanh mọi người thương anh, tôn trọng anh, anh không mong gì hơn. Mà chuyện của em cũng buồn nhỉ, không hơn gì anh ...- Thắng thở dài, xem đồng hồ, ánh dạ quan của mặt số đồng hồ phát ra nhìn rõ :- Về lại đi em, sắp đến giờ nấu cơm rồi .

... Hai người đi được nửa vòng bãi khách, lúc về có vẻ dễ dàng hơn. Tất cả vẫn tuyệt đối yên tĩnh. Chỉ có tiếng côn trùng rên rỉ một bản hòa tấu ngậm ngùi bất tận, đây đó có tiếng chim lợn cất lên những tiếng kêu não nùng . Liên nghe các anh giao liên ở một trạm khách giải thích :''Đấy là tiếng kêu của con chim lợn đực. Bao giờ con chim lợn đực gặp được con chim lợn cái thì nó mới hết kêu. Nhưng khổ cho giống chim này, rất nhiều con gặp nhau thì trời đã sáng, chúng sợ ánh sáng lắm thế là mỗi con lại một ngả để đêm hôm sau lại cất tiếng kêu não nùng, đi tìm nhau ''.Nghe tiếng chim lợn kêu văng vẳng, xa dần, rồi liên tưởng đên chuyện của Thắng, chuyện của mình, Liên nghĩ :'' Trên đời, suy cho cùng từ người đến vật, chẳng có ai sung sướng.''. Phía trước, Thắng cứ cắm cúi bước, không biết anh có nghĩ như Liên không ? Hai người đang đi, gặp một tốp gác đi ngược chiều , Thắng trao đổi mật hiệu :'' Thống! '', một người trong tốp trả lời ngay :'' Nhất ! ''.Những cái bắt tay, những cái gật đầu, tay trong tay lạnh giá sương đêm, hình như ai cũng cố giữ lâu lâu một chút để có hơi ấm. Bàn tay Liên nằm gọn trong một bàn tay thô ráp, anh ấy hỏi khẽ :'' Em quê ở đâu ?'' , '' Em ở Hà Tây'', '' Đồng hương rồi! Các em ở bãi gần suối đúng không?”,”Dạ”,” Tiếc quá, sáng sớm mai phải hành quân, chứ không anh sẽ sang thăm em'','' Sáng sớm mai em cũng phải hành quân sớm”. “ Thôi, để gặp nhau ở trong kia. Em tên gì?”. Liên định nói thì bóng anh ấy khuất vào màn đêm. Ở Trường Sơn, những ngày gian khó, mọi người dễ thân nhau, dễ bắt chuyện với nhau... Thậm chí hai ngưòi ở hai đoàn khác nhau, gặp nhau trên đường hành quân, cùng ngồi nghỉ thế là nói chuyện say sưa về gia đình, về những kỷ niệm đã qua của tuổi thơ, mà đến bây giờ, giữa chốn rừng già chỉ là một sự tiếc nuối. Đến lúc tiếp tục hành quân, có khi...lại không biết tên nhau. Nhưng...khác với mọi người, đã vào đến Trường Sơn hơn hai chục ngày, Liên vẫn chưa có cảm giác chán nản, mong ước quay về mà chuyện mình vào chiến trường là một quyết định đúng, vào đây khỏi phải suy nghĩ, mọi chuyện vướng bận của đời đều được gột rửa, nếu như ...không có bom đạn, không có mang vác nặng, Liên thấy đỡ buồn biết bao nhiêu.

...Khi Liên và anh Thắng quay về đến vị trí bãi khách của mình, bất chợt nghe thấy tiếng động. Tiếng động đó phát ra từ chiếc võng cạnh chỗ mắc võng của Liên. Liên cúi người, thì thầm :

- Anh có nghe thấy gì không ?

Thắng ra hiệu cho Liên biết, anh cũng đã phát hiện ra điều đó, hai người khẽ khàng tiến gần thêm một chút nữa. Từ trong võng của Mai, mắc cạnh võng Liên phát ra những tiếng rên như bị chẹn lại. Hai cây mà võng Mai mắc nghiêng ngả theo nhịp của chiếc võng đang lắc. Trong võng lại phát ra tiếng người rên, hiện ra mờ mờ bóng chiếc võng trồi lên, thụp xuống . Cả hai người biết hiện tượng đang xảy ra là do điều gì rồi.Thắng thoáng suy nghĩ, lặng lẽ kéo Liên đi giật lùi:

- Anh em mình dừng lại ở đây một chút, để Tiến và Mai làm xong việc, rồi cùng về ...

Liên thấy nóng bừng cả mặt, chịu không được, nói vùng vằng :

- Phải ngăn họ lại chứ ! Anh biết không, nhỡ Mai có chửa thì sao? Lại còn phải giữ sức để hành quân tiếp nữa chứ ...

Thắng lắc đầu:

- Ngăn lại để làm gì hả em ! không cẩn thận mình lại mang tiếng ác. Ở trường tất cả chúng ta đều biết, Mai với Tiến coi nhau như vợ chồng, họ đã bị nhà trường kỷ luật lên, kỷ luật xuống mà không sợ, phỏng ở đây anh em mình cấm đoán họ thì được cái gì .

Tính cách Thắng cũng lạ, cứ nhìn cảnh của Mai và Tiến như vừa rồi, không riêng gì Liên, ở các bạn khác, nếu chứng kiến, Liên tin, sẽ rất khó chịu, còn Thắng thản nhiên như không. Nhưng ý kiến của Thắng, Liên thấy cũng có lý, đành chấp nhận. Hai người cùng ngồi yên, tự nhiên trong người Liên như có lửa nhen, cái hơi nóng rất lạ bốc từ từ lên mặt, rồi lan tỏa ra toàn thân, nhất là lúc này ngồi bên cạnh là Thắng. Không được! Liên cố kìm cảm xúc, một hòn đất nằm gọn trong bàn tay, Liên bóp vụn lúc nào không hay. Điều này, Liên làm, Thắng hoàn toàn không hay biết ...Phía trước mặt, cánh võng của Mai đã yên hẳn, trở về vị trí ban đầu của nó. Thắng và Liên cùng đứng dậy, Liên lấy lại bình tĩnh, mặt vẫn còn nóng bừng. Trong bóng tối chắc Thắng không biết điều đó nên dặn, giọng rất bình thản:

- Chuyện của Tiến và Mai vừa rồi chỉ có em và anh biết, tuyệt đối em không nói cho người khác biết và với hai người, em và anh cũng coi như không biết chuyện của họ. En nhớ chưa ?

Liên cúi đầu, không trả lời, mặc nhiên chấp nhận, nói làm gì, tính của Liên cũng không muốn phức tạp hóa tình hình. Đi qua chỗ võng Mai mắc, tiếng thở của Mai đều đều như ngủ rất say. Bên kia võng của Tiến, không gian thật tĩnh lặng, tiếng ngáy của Tiến nghe rất rõ. Thắng đến võng Tiến, lay gọi :

- Tiến ... Tiến ... dậy, dậy đi! Đến giờ nấu cơm rồi ...

Tiến ú ớ như còn say giấc rồi cũng ể oải ngồi dậy, lấy tay dụi mắt :

- Đến giờ rồi cơ à ...- Tiến chậm chạp đứng dậy, đi lại phía bếp Hoàng Cầm đào sẵn từ hôm qua .

Bên này võng của Mai có tiếng trở mình ...

 

 

 

 

 

Tiếng còi ré lên như xoáy vào lỗ tai của từng người, đã thành lệ, cũng gần như quen như phản xạ, không cần đến tiếng còi thứ hai, tất cả lục đục ngồi dậy,thu gọn tăng, võng ...cho vào ba lô. Thắng làm xong trứơc nhất, xong mọi việc đi đến từng người nhắc nhở :

- Tất cả khẩn trương thu dọn nhanh ba lô rồi từng tiểu đội cho cơm nắm vào ăng gô, giao liên đã đến rồi, làm nhanh trong vòng năm phút, rồi hành quân ngay. Chú ý không để quên cơ số thuốc, chúng ta phải vượt qua trọng điểm trước năm giờ sáng. Vượt xong trọng điểm, lúc đó đoàn ta mới ăn cơm.

Có tiếng một người phản ứng nho nhỏ :

- Đi làm gì mà gấp gáp thế, không ăn cơm thì lấy sức đâu mà vượt trọng điểm ...

Thắng nghe thấy vậy, nói gắt :

- Ai phát biểu gì thế ? Ở lại ăn cơm hay ăn bom ...

Thắng dừng lại xem người ấy có phát biểu gì thêm. Im lặng . Thắng đi tiếp, kiểm tra từng chỗ mắc võng xem còn ai ngủ quên. Không có ai cả, cuộc sống chiến trường không cho phép ai ề à, nhất là những cuộc hành quân căng thẳng như thế này.Tuy đoàn quân y của Thắng chưa bị bom ném trúng, nhưng tính ác liệt luôn hiện hữu trong từng câu chuyện của thương binh từ trong chiến trường đi ra kể, sự hoảng sợ vẫn thể hiện trên nét mặt của họ, rồi cả tính cách làm việc gấp gáp, toan tính từng động tác của giao liên khi dẫn đoàn khách hành quân ...đã nhắc Thắng điều đó. Trong đêm tối, không thấy mặt chỉ nghe rõ nhất là tiếng lịch kịch của súng đạn va nhẹ vào nhau, tiếng hỏi nhau gấp gáp :

- Đưa cho mình cái ruột tượng gạo .

- Cái gì mà bùng nhùng thế này ?

- Bao lá lạc tiên đấy, hôm qua tao hái, để đến bãi khách nấu nước uống.

- Vứt đi, nặng lắm rồi. Cơm nắm đâu?

- Đây.

Thỉnh thoảng lại nghe thấy tiếng kêu :'' Ối, giời ôi! Con gì thế này .''Có lẽ ai đấy sờ phải con giun đất bò cạn.Tiếng kêu của họ lọt thỏm, chẳng ai để ý. Chỉ một chốc, đúng với thời gian Thắng đã quy định, tất cả sẵn sàng. Họ lại tiếp tục hành quân ngay trong cái buổi đêm đang chuẩn bị tàn, bình minh đang chuẩn bị đến ...

Mọi người ra khỏi bãi khách được một quãng, giao liên cho đoàn dừng lại để phổ biến tình hình hành quân :

- Chúng ta sẽ phải hành quân liên tục trong hai tiếng, để vượt trọng điểm trứơc năm giờ sáng. Các đồng chí cố gắng, đừng để tụt lại phía sau. Chúng ta phải vượt qua hai cái dốc và một lòng sông cạn, nơi đây rất trống trải. Nếu như chúng ta không đến đây trước năm giờ thì đoàn phải ở lại... điều đó rất nguy hiểm vì rất dễ cho máy bay OV- 10 (6) phát hiện. Để khỏi lạc đội hình đề nghị các đồng chí lấy lân tinh bôi lên lưng để người sau nhìn thấy...

Mọi người vội hạ ba lô làm theo yêu cầu của người giao liên. Những đám lân tinh của những thân cây mục bên đường được Liên cùng đồng đội bôi hết lên lưng, lên ba lô. Một lát sau, khi họ hành quân trông như bóng ma chập chờn ánh xanh lét khi ẩn, khi hiện ...

Hành quân ban đêm ở Trường Sơn ngoài cái khó chịu của lạnh, ghập ghềnh của đường, còn một điều khó chịu nữa là mắt cứ phải căng ra để nhìn cho rõ người đi ở phía trước, nếu không làm như vậy rất dễ bị lạc đội hình. Đến quen đường như những người giao liên ở đây mà cũng có lần dẫn đoàn đi lạc. Có một lần giao liên dẫn đoàn của Liên cứ đi , đi mãi ... Giao liên nói, chỉ gần bốn tiếng là đến bãi khách thế mà đi cho tới trời gần rạng sáng chẳng thấy bãi khách đâu. Lúc đó giao liên mới phát hiện là đi nhầm đường, phải quay lại. Về tới bãi khách, tất cả mọi người ngồi rũ rượi như những cành tre tước lá qua một cơn bão.

Đi ở phía trước Liên là bóng Mai, Mai bước những bước nghiêng ngả, trông thật tội nghiệp. Thỉnh thoảng hình như bị vấp một rễ cây chắn ngang đường hoặc một hòn đá to, Mai lại bật ra tiếng rên :" Đau quá ... trời ơi ...đau quá ... " Tiến người yêu của Mai, lại đi vội đến dìu Mai, luôn động viên :'' Cố lên em. Cố lên ..."Liên nhìn hai người ái ngại, thương cảm . " Cứ như thế này liệu hai người có thể đi đến bãi tập kết được không ?" Liên lại nghĩ đến Cường. Liên nhớ mãi ánh mắt đau đáu khi chia tay với Liên trên sân ga của Cường. Cái ánh mắt đó đêm nào trên cánh võng Liên cũng thấy . Nhớ lắm!

Đang hành quân, Liên cứ để đầu óc mình trôi theo những hình ảnh của quá khứ lần lượt hiện về . Nhớ bóng mẹ tần tảo sáng đông dậy thật sớm rang cơm với dưa chua cho chị em Liên đi học. Cái bóng mẹ in trên vách bếp, mùi củi cháy, mùi cơm rang ... sao bây giờ Liên nhớ da diết đến thế. Nhờ những hình ảnh đó, hình như có lúc Liên cũng không cảm thấy sức nặng của chiếc ba lô níu cái quai đè xuống vai. Tiếng của Thắng ngay bên cạnh làm Liên sực tỉnh :

- Có mệt không, Liên ?

- Không sao đâu, anh ạ !

- Cố đi em - Thắng động viên - Giao liên nói với anh, chúng ta sắp đến trọng điểm rồi. Qua được trọng điểm an toàn, anh sẽ đề nghị giao liên cho đoàn ta nghỉ ... Chắc đi không còn xa đâu, nếu em mệt nói cho anh biết.

Nói rồi Thắng xốc lại ba lô đi lên phía trước đoàn. Mùi mồ hôi vất vả của Thắng thoảng qua chỗ Liên, Liên thực sự thương cho Thắng .Đi qua chỗ Tiến, Thắng hỏi :

- Tiến phải không ?

- Có gì không, anh ?

- Tiến xem Mai thế nào ? Nếu Mai mang nặng quá, Tiến không mang hộ được đưa tôi mang giúp cho. Tiến cố động viên, chăm sóc Mai đừng để Mai phải nghỉ lại trạm .

- Mai vẫn đi được, anh yên tâm, lo cho người khác đi - Tiến trả lời. Nghe vậy Thắng yên tâm, dấn những bước chân rắn rỏi đi lên phía trước.

Đoàn người vẫn cắm cúi đi, họ cứ nhìn ánh lân tinh chuyển động phía trước mà dấn bước. Khi mới xuất phát, ai cũng co ro vì lạnh, bây giờ lại thấy nóng hầm hập mặc cho trong đêm vẫn còn cái lạnh của sương núi. Có ý kiến đề nghị giao liên cho dừng lại cởi bớt áo ngoài, nhưng giao liên không đồng ý, nói gay gắt :

- Xin các ông, các bà nhé !Nghỉ bây giờ là ngồi luôn, dễ ăn bom lắm. Chỉ đi ba mươi phút nữa qua trọng điểm, lúc ấy hãy nghỉ...

Tiến nghe giao liên nói như vậy thì lắc đầu, không biết đoạn đường đi tiếp còn dài bao nhiêu nữa, tất cả cứ thấy hun hút, hết đèo lại dốc, hết suối lại sông... khủng khiếp quá. Mai đi bên cạnh Tiến, thỉnh thoảng Mai lại bật lên tiếng khóc tấm tức như cố nén :" Khổ quá anh Tiến ơi ! ... Em chịu không được nữa rồi ..." Tiến không trả lời, nhẫn nại vẫn đi bên cạnh, khi thấy Mai co người vì sức nặng của chiếc ba lô, Tiến lại lấy tay đỡ ba lô cho Mai.

 

 

 

...Mai có cảm tưởng như tất cả không ai hiểu mình, có phải Mai không lường hết những chuyện như vậy đâu. Cứ nghĩ, Mai lại trách bố, rồi lại tự trách mình qua yếu đuối khi lệ thuộc vào gia đình. Giá như trước đây khi vẫn ở nhà tỏ một thái độ cương quyết không đi, ai đã làm gì được mình. Hoặc khi học ở trường, đã có tình yêu với Tiến, cả hai người cứ chấp nhận một án kỷ luật, không đi chiến trường rồi tìm cách đi đâu đó thật xa, sinh cơ lập nghiệp ở đó có phải sướng hơn bao nhiêu không ? Còn vào đây yêu cũng khổ ...chứ chưa nói thành vợ, thành chồng ...

Bố Mai là một cán bộ lão thành cách mạng. Ông được kết nạp vào Đảng từ lúc tuổi còn rất trẻ. Chính cách mạng, như ông nói, đã giải phóng cho ông thoát kiếp ở đợ, được sống kiếp người. Ông mang ơn cách mạng, nhất là có nhà, có cửa, con cái được học hành đến nơi, đến chốn... Trong kia, Miền Nam đang bị bom Mỹ rải thảm, những cuộc thảm sát man rợ của bọn ngụy với cán bộ cách mạng, như báo chí đã nêu, làm cho ông bầm gan tím ruột. Ông cứ tưởng tượng ra cảnh mình được chứng kiến một cái máy chém, đang chuẩn bị chém đầu một đồng chí của ông. Chỉ thế thôi, đã làm cho ông đứng ngồi không yên, muốn làm nên một việc gì đó góp phần vào công cuộc giải phóng dân tộc, tiêu diệt cả lũ đế quốc và bọn phản động bán nước. Ông nhìn ra xung quanh, gia đình nào cũng có người lên đường đánh Mỹ,còn gia đình ông, mang tiếng là một gia đình cách mạng nhưng chưa có ai lên đường nhập vào đoàn quân trùng trùng, điệp điệp lao vào chiến trường miền Nam.Gia đình ông sinh được năm người con, lại toàn là gái, Mai là chị cả, có tiêu chuẩn đi học nước ngoài, mọi thủ tục đã hoàn tất, chỉ còn chờ giấy báo. Mai hồi hộp chờ đợi với bao chan chứa hy vọng thì bố gọi đến :

- Con phải làm đơn tình nguyện đi bộ đội. Bây giờ con ở nhà bố thấy nhục lắm .

Nghe bố nói vậy, Mai sững sờ như bị một gáo nước lạnh dội trúng đầu. Mai nói với bố, giọng van lơn :

- Bố cho con ở nhà, con chỉ còn chờ giấy báo đi học nữa thôi. Nếu không có giấy báo, lúc đó con đi bộ đội cũng chưa muộn.

Bố Mai cương quyết lắc đầu, ánh mắt chưa chi đã vằn lên :

- Con có biết nhiệm vụ thiêng liêng nhất lúc này của người thanh niên trong thời đại Hồ Chí Minh là gì không ? Con không thể ngồi yên mà học khi đất nước đang có loạn. Con phải nghe bố, đừng làm tủi hổ truyền thống cách mạng của gia đình ta .

- Nhưng họ có cần con đâu ...

- Khi họ cần, gọi đến con thì bố nói làm gì. Bây giờ con phải gác hết tất cả chuyện đèn sách, đánh giặc xong rồi về lại tiếp tục đi học...

Sau buổi ông nói chuyện với Mai như thế, chẳng cần xem thái độ của con như thế nào, cũng không kịp cho Mai suy nghĩ thêm, ông đùng đùng lên ban tuyển sinh huyện rút toàn bộ hồ sơ của Mai về, không cho vào học đại học nữa và vào huyện đội xin cho Mai nhập ngũ. Tấm gương của ông, hy sinh chuyện tình cảm gia đình, vì nghĩa lớn được loa truyền thanh huyện nhắc hàng ngày. Cứ mỗi buổi sáng, bên chén trà đặc, ông ngồi nghe loa truyền thanh đựơc mắc trên cột điện, nói oang oang tin chiến thắng của quân giải phóng Miền Nam. Rồi bên cạnh nói về sự ủng hộ vô bờ bến của hậu phương miền Bắc, đôi khi họ lại nhắc tấm gương động viên con gái không đi học nước ngoài, ở lại trong nứơc xung phong vào bộ đội của ông, điều đó làm ông sung sướng, uống một hớp trà đặc thấy ngon đến lạ.

Thấy Mai cứ ngồi dưới bếp gục đầu vào gối, dấu tiếng khóc ai oán, bố rất bực :

- Tao không ngờ mày đớn hèn như thế, Mai ạ ! Ai cho mày ăn học nên người, tiền của ấy là của ai? Mày phải nghĩ chứ !Mày hạnh phúc hơn bố được sống trong một đất nứơc tự do, được sống trong một thời đại vinh quang như thế này, mày phải tự hào chứ tại sao lại khóc lóc. Đi bộ đội cũng là được vào học ở một trường đại học lớn ...

Mai không biết kêu vào đâu nữa, có nói gì bố cũng không chấp nhận.Cũng may cho Mai, lúc này huyện đội chưa tuyển nữ, nên Mai được ở lại thêm với gia đình một thời gian nữa. Lần tiếp theo, trên về tuyển quân y, lần này có nhận nữ. Đúng nghề mình chọn, hơn nữa Mai muốn thoát không khí bức bách của gia đình, nhất là Mai không muốn nghe những lời giáo huấn của bố, nhiều lúc thật nặng nề như một bài giảng chính trị ... Mai xin đi. Mới đầu, bố định không cho Mai đi, nhưng sau biết là lớp học này có thể :" ... đào tạo để bổ xung cho chiến trường ", bố mới đồng ý. Như để khẳng định thêm ý chí của mình, ông bắt Mai phải viết đơn trước khi vào nhập trường, có chữ ký của ông bên cạnh là dòng chữ:" ... Sẵn sàng đi chiến trường khi được cấp trên yêu cầu ...". Khi nhà trường tổ chức đoàn đi phục vụ chiến trường, vì lá đơn đó, tên của Mai xếp vào vị trí đầu tiên.

Những ngày học ở trường, Mai thấy thời gian nó trôi mới nhanh làm sao, khi yêu cầu của chiến trường gấp gáp, các tiết học co lại, thời gian học ở trường càng trôi nhanh nữa. Mới đó, thế mà đã kết thúc khóa học rồi. Những ngày học ở trường ,có lẽ Mai là người nhận được nhiều thư nhất, nhưng lại toàn là thư của bố gửi.Trong thư, không hề có một dòng hỏi thăm Mai học như thế nào ? Có cần gia đình giúp đỡ gì không ? mà toàn những lời động viên, y như ... những khẩu hiệu mà hàng ngày đi ăn cơm Mai thấy họ kẻ trên tường :'' ... Con đi chiến trường đừng bao giờ lùi bước trước khó khăn, đừng thể hiện sự hèn yếu trước kẻ thù ...'' Rồi nữa :'' ...Chỗ đứng của con là cùng đồng đội nã súng vào kẻ thù dân tộc, chứ không phải ngủ yên trên nhung lụa, không nghe được những tiếng khóc của bao trẻ nhỏ bị bọn đế quốc Mỹ cùng bè lũ tai sai sát hại..." rồi bố còn dọa :''...nếu con đào ngũ, bố mẹ sẽ từ con, Mai ạ ! ".Quả thực, đã có lúc Mai nghĩ xin về lại gia đình, vì Mai không thích không khí sinh hoạt ở trường quân y này. Chính những bức thư của bố gửi lên là một bức tường lớn ngăn lại ý định đó . Rồi cũng có lúc, Mai định trốn ... Nhưng trốn đi đâu? khi sức Mai có hạn, lại là người hay nản khi gặp khó khăn, chỉ muốn an phận. Trong những ngày gần như rất chán đó, Mai gặp Tiến.

Tình yêu của Mai và Tiến trải qua không ít sóng gió. Tất nhiên chuyện này Mai dấu biệt gia đình, chắc chắn bố biết chuyện sẽ không để cho Mai yên. Tuy thế, chuyện hai người cứ cặp kè có đôi, dù bạn bè có thương, Thắng là lớp trưởng, không can thiệp... ấy vậy tổ chức nhà trường lại biết. Tổ chức nhà trường yêu cầu lớp, đoàn phải mang chuyện của hai người ra kiểm điểm.Ông bí thư đảng ủy nhà trường gọi cả Mai và Tiến lên quán triệt:" ... Các đồng chí phải thực hiện đúng lời hứa trước khi vào trường này. Nhiệm vụ của người thanh niên, của người y sỹ tương lai là ở chiến trường, tiếp sức cho các đồng chí mình hoàn thành nhiệm vụ, chứ không phải vào đây ngồi học rồi nên vợ, nên chồng sinh con, đẻ cái. Ai cũng như quan hệ như hai người thì người ta sẽ gọi trường này là trường đào tạo vợ, chồng chứ không phải trường trung cấp quân y". Buộc phải chấp hành ý kiến của tổ chức nhà trường, mấy lần Mai và Tiến phải đứng trước lớp để làm kiểm điểm...Cũng vô lý, chuyện yêu đương là quyền của mỗi người, cả người kiểm điểm và người bị kiểm điểm cũng chẳng biết nên kiểm điểm cái gì ??? Nên nhiều buổi gọi là ''kiểm điểm '', dưới ánh sáng của ngọn đèn dầu, mấy cái đầu chụm lại nói chuyện rì rầm to nhỏ, chỉ đến khi trực ban nhắc :'' Các đồng chí chú ý, đồng chí ... ở phòng tổ chức đến dự ..." Mọi người mới ngồi lại ngay ngắn, im lặng nghe những ý kiến kiểm điểm chiếu lệ, cho xong việc.

Chuyện tình yêu của hai người cứ thế âm thầm phát triển cho đến ngày lên đường vào Trường Sơn...

...Tiến vẫn đi bên cạnh Mai, Mai ngả nhẹ đầu vào vai Tiến như cố tìm một chỗ tựa, khóc vùi :

- Em sợ qua anh Tiến ơi, chúng mình cứ hành quân như thế này mãi sao ?

Tiến lúng túng không biết động viên Mai như thế nào, nói những câu không ra đầu, ra đuôi:

- Đừng khóc nữa, Mai !...đừng khóc nữa...nào có sướng ích gì. Nín đi, anh nói Mai có nghe không ?

Tiến lại nhìn ra phía trước, phía trước những tấm lưng dính lân tinh chuyển động ngoằn nghèo, hun hút, mờ dần...không thấy đích...

 

 

 

 

Hồi ở nhà, Tiến sinh hoạt trong chi đoàn, đám con trai, bạn của Tiến lần lượt lên đường đi bộ đội.Tiến chưa đến lượt, bởi một điều đơn giản, thể lực yếu. Lần nào đi khám cũng bị kết luận là "... thể lực B2 ", tạm thời ở nhà. Nhưng Tiến hiểu, không trước thì sau, sẽ đến lượt mình . Vì cứ mỗi lần tuyển nghĩa vụ, đám con trai trong làng cứ vợi đi dần rồi sau đó chỉ vài tháng thôi, xã lại tổ chức một đợt truy điệu. Những buổi truy điệu liệt sỹ ở sân ủy ban xã cứ ám ảnh Tiến. Lời truy điệu thống thiết của ông chủ tịch xã :" ... Đồng chí ... đã hy sinh để cho đất nước ta vẹn toàn, non sông ta thu về một mối.Tấm gương dũng liệt của đồng chí đời đời chúng tôi noi theo ''.Trên bàn thờ, sau bó hương tỏa khói nghi ngút là tấm ảnh người hy sinh để dưới lá cờ, với ánh mắt như đang cười không ngăn được tiếng nấc của những người mẹ xấu số mất con . Họ gào lên trong nỗi đau vô hạn :'' Ối con ơi ! họ chết còn có mồ yên mả đẹp, còn con, con nằm ở phương trời nào ,có biết toàn thây không ? Con ơi ..." Bàn tay các mẹ vật vã, cào cấu. Những chiếc khăn tang trắng theo gió đông vờn trên mái tóc bạc... Những hình ảnh đó làm Tiến rùng mình, mình đi bộ đội rồi gia đình ở nhà sẽ cũng như vậy. Trai tráng trong làng đi hết ,rồi cũng đến mình, thể lực có yếu cũng phải đi.

Khi ở huyện có đợt tuyển quân y, họ cho gọi Tiến hỏi :'' ...vào quân y anh có dám đi chiến trường không ?''.Nghe vậy, Tiến nghĩ :''... Cứ giả sử là phải đi chiến trường thì quân y vẫn ở tuyến sau, còn an toàn hơn là đi bộ đội cầm súng đánh nhau ở phía trước. Mình không chấp nhận ở nhà, đợt sau là họ tuyển đi bộ binh thôi ."Nghĩ thế, Tiến gật đầu :'' Dạ, em đi được ! ". Tiến nhập học trưòng trung cấp quân y như một lần trốn chạy, nếu có ai đó nhận xét như thế, Tiến không phản đối...

Mai với Tiến lặng lẽ theo đoàn, lê những bứơc chân nặng trịch, cố đi. Mai liếc nhìn sang Tiến, trong bóng đêm mờ mờ, Mai thấy lưng của Tiến như gập hẳn xuống vì ba lô của anh ấy và cũng vì chiếc ruột tượng gạo (7) căng cứng của Mai mà Tiến mang hộ. Mai nên san sẻ cho Tiến, nhưng Mai cũng còn đeo một cơ số thuốc rất nặng. Mà sao lại phải mang theo cơ số thuốc nhỉ? Vào đến bất cứ trạm xá, hay bệnh viện nào lại không có thuốc...Có bỏ lại cơ số thuốc này cũng không ảnh hưởng gì lắm. Mai phải đỡ một phần cho anh Tiến, rồi vác cái ruột tượng gạo của mình. Nhưng... bỏ lại cơ số thuốc này anh Thắng có trách không? Hơi lưỡng lự... khi nghe những tiếng thở gấp gáp của Tiến ngay bên cạnh, Mai quyết định ...Mai cố đi tách xa đoàn người một đoạn, hất bao ni lông đựng cơ số thuốc trên vai mình xuống. Tiếng rơi bịch thuốc nho nhỏ, lẫn trong tiếng chân người bước đi, chẳng ai để ý ... Xong việc, Mai dừng lại nói với Tiến :

- Anh đưa em mang ruột tượng gạo cho .

- Em còn mang cơ số thuốc cho đoàn .

- Em bỏ lại rồi - Mai nói lí nhí- Anh đừng cho anh Thắng biết nhé.

- Em liều quá! Chết thật...- Tiếng của Tiến chấp nhận - Nếu Thắng hỏi, em nói nó bị rơi ở đâu, tối quá, tôi không nhớ ...Em đi vào đoàn đi, anh mang không nặng đâu, còn sức mang được.

... Khoảng bốn rưỡi sáng , đoàn người đang đi theo đường mòn trong rừng dẫn đến bìa rừng .Một khoảng sáng nhờ nhờ xuất hiện, làm không ít người ngỡ ngàng. Qua ánh sáng nhờ nhờ đó tất cả thấy một bãi trống, một lòng sông cạn vắt ngang qua, đây là trọng điểm mà họ cần vượt. Dừng lại giây lát đã nghe xa xa tiếng ì ì của máy C-130 đảo vòng tìm mục tiêu. Tiếng người giao liên gấp gáp, gay gắt:

- Không đi nữa ... Tất cả ... chạy !

Anh ta đứng ngay cửa rừng, khoác tay liên tục ra hiệu :" Chạy nhanh... chạy ... đừng dừng lại ..."Vừa nói, vừa khoác tay, ánh mắt anh không ngừng để ý cái chấm đỏ của chiếc máy bay đang lượn tít đằng xa .Anh ta có vẻ hoảng sợ. Liên cùng mọi người chạy , không biết lấy sức ở đâu mà chân guồng nhanh thế. Trước sự đe dọa của cái chết, con người có khi làm được những việc vượt quá khả năng. Đấy như Mai, lúc nãy vừa đi, vừa rên rỉ giờ thì chạy bán sống, bán chết. Có người chạy quá đà, ngã vật xuống, tưởng như sức nặng của ba lô đè thì khó gượng dậy được, thế mà chỉ trong chớp mắt đã đứng dậy, chạy liền, thục mạng. Thắng là người chạy sau cùng, cùng anh giao liên.

Tất cả lao đi như một cơn lốc, chỉ nghe gió thổi ngược rào rào,những lá lau sắc cạnh cứa vào mặt, vào chân tay... hầu như không ai để ý.Qua lòng sông cạn, họ lại chạy ngay qua một con lộ đất đỏ cạnh đấy còn in hằn những vết lốp ô tô . Đây đó trong sương sớm còn nồng khét của hơi bom bên cạnh những hố bom rộng toang hoác . Chỉ hơi cảm nhận thế thôi, rồi họ lao đi như đằng sau có lửa đuổi.

Khi đến chỗ an toàn, cũng chưa dám ai đứng lại. Kinh nghiệm dạy họ, chạy nhanh như thế này mà dừng lại đột ngột, rất nguy hiểm. Cả đoàn quân y chạy chậm dần rồi đi bộ từ từ. Chưa ai nói với ai một lời nào, còn phải thở, thở dồn dập, thở hổn hển, hơi thở ra cả đằng mồm, ra cả đằng tai. Mồ hôi bây giờ mới có dịp tứa ra như các mạch nước ngầm sau cơn mưa, lau không kịp. Thắng lau vội mồ hôi đẫm trên trán, hạ ba lô rồi ra lệnh:

- Tất cả ngồi nghỉ trong ba mươi phút, tranh thủ ăn cơm. Vừa ăn cơm, vừa kiểm tra lại xem trên đường hành quân chạy nhanh như vậy có rơi cái gì không ?

Anh giao liên nói vui:

- Cái gì cũng dính cả vào người rơi thế quái nào được mà ông lo- Nói xong anh giao liên tự động ngồi xuống , để khẩu AK bên cạnh, duỗi hai chân trên một tảng đá to có vẻ khoan khoái .

Cho đến sáng mặt người Liên mới có dịp quan sát người giao liên này. Lúc vượt trọng điểm nghe thấy tiếng la của anh ta, Liên nghĩ ngay không khéo tay này là một người khắc khổ, khó tính .Bây giờ nhìn kỹ, Liên thấy không phải thế, khuôn mặt anh ta còn trẻ, trên nét mặt còn lún phún lông tơ. Trông anh ta chắc chỉ bằng độ tuổi đứa em kế của Liên ở nhà. Thấy Liên chăm chú nhìn mình, anh giao liên hỏi :

- Lúc nãy chị vượt trọng điểm có sợ không ?

- Sợ chứ ! Nghe thấy tiếng ì ì của máy bay C-130 mình sợ lắm .

- Cách đây độ hai tuần, cũng bằng cữ này nó phát hiện ra một đoàn, thả bom ngay. Chết thẳng cẳng mười lăm ông, chị thấy có ghê không? Tý nữa qua chỗ chôn các '' bố '' ấy, tôi chỉ cho mà xem - Không đi sớm, không chạy nhanh...dễ ăn bom lắm ... nghĩ kinh bỏ mẹ .

Giọng anh ta có vẻ bỗ bã, nhưng không hề tỏ ý dọa. Nét mặt anh ta nhắc lại chuyện bị bỏ bom còn đượm vẻ sợ hãi. Liên đang định lấy nắm cơm mời anh giao liên cùng ăn thì nghe tiếng nói gay gắt của Thắng ở phía trước:

- Mai đánh rơi nó ở chỗ nào? cố nhớ lại đi. Có chết không ? ai lại đánh rơi cả một cơ số thuốc bổ ...loại đó vào chiến trường hiếm lắm ...

Tiếng của Thắng như vật vã. Tại sao Mai lại đánh rơi? Trước khi đi Thắng dặn kỹ lắm cơ mà. Liên cùng một số người khác dừng ăn cơm đi lại chỗ Mai ngồi. Mai cúi thấp đầu, không dám nhìn ai, nói lý nhí :

- Em cũng không biết nữa là nó rơi ở chỗ nào ... có lẽ là lúc chạy gấp qua trọng điểm ...

Thắng nhìn Mai, ánh mắt lộ rõ sự bực mình :

- Mai phải nhớ lại đi, nó rơi ở chỗ nào còn quay lại lấy .

Mai đưa mắt nhìn cầu cứu mọi người. Tiến thấy tình thế có vẻ căng thẳng, nói với giọng giảng hòa :

- Vào trong kia, ông cứ nói thế, chắc phải có thuốc chứ. Bây giờ nói Mai quay lại tìm khi trời sáng bạch thế này, không ai dám đi trên đường giao liên, ông thấy có nên không ?

Thắng vẫn giữ nguyên thái độ của mình, vừa nói, vừa sắn lại ống quần cho cao thêm:

- Không thể để mất thuốc một cách vô lý như thế được. Nhiều anh thương binh đi ra kể, trong kia đã có nhiều người chết chỉ vì thiếu một ống thuốc bổ - Thắng nói, giọng trầm tĩnh hẳn lại - Nào, tôi có bắt Mai quay lại đâu. Mai nhớ chỗ đánh rơi để tôi quay lại lấy, còn anh cùng giao liên cứ đưa các em đến bãi khách, tôi sẽ đến sau.

Nghe Thắng nói vậy, mọi người ngạc nhiên đưa mắt nhìn nhau, họ không ngờ hành động của Thắng. Lúc này không còn cách nào khác, Mai đành nói thật:

- Em bỏ lại túi thuốc lúc chuẩn bị vượt dốc .

Nghe Mai nói, anh giao liên tròn mắt ngạc nhiên:

- Trời, chị bỏ nó ở chỗ ấy, từ đây đến đấy nếu có đi nhanh cũng mất gần tiếng đồng hồ - Anh giao liên lắc đầu, ái ngại - Không thế quay lại được đâu anh trưởng đoàn ạ !

Mọi người đều đồng tình với ý kiến của anh giao liên, còn ai hiểu quãng đường vừa đi bằng anh ấy. Thắng vẫn giữ suy nghĩ của mình, nói với Tiến:

- Thôi, chuyện của Mai về đến bãi khách tôi sẽ nói sau. Bây giờ thế này, anh thay tôi cùng giao liên đưa đoàn an toàn về bãi khách trước đi. Còn tôi quay lại tìm bằng được túi thuốc của Mai. Mỗi người chịu khó san sẻ bớt ba lô của tôi, mang hộ về bãi khách. Tôi đi một mình, hiểu đường sá rồi, đi chắc nhanh thôi...

Nói rồi, Thắng quay lại, xốc lại khẩu AK, lao đi như một cơn lốc ...

Gần trưa, đoàn quân y của Liên về đến bãi khách. Độ hơn tiếng sau, Thắng cũng về, nét mặt đỏ bừng, mồ hôi nhễ nhại, tay khư khư ôm gói thuốc của Mai đánh rơi.

 

 

 

 

Người giao liên đưa cả đoàn vào một bãi khách vốn trước đây là một vạt cây rừng có nhiều cây nhỏ, nhưng tán lá dày rất thuận lợi cho việc mắc võng .Thuận lợi hơn nữa, bãi khách này gần suối, đoàn của Liên đa số là nữ, nên được ưu tiên. Khi đi qua bãi khách khác, mà san sát là những cánh võng của bộ đội, Liên và các bạn thấy nhiều bóng áo xanh chạy ra hỏi :

- Các em ơi ! Quê các em ở đâu đấy ? Có ai ở Thái Bình không ?

- Có ai quê ở Hà Tây '' gọi tép bằng tôm '' không ?

- Trông xinh quá nhỉ ! vào chiến trường nào đấy, mấy em !

Trước đây, cứ gặp như vậy Liên và mấy người còn chịu khó trả lời .Bây giờ thì ...phần do mệt, ai cũng mong mau đến chỗ nghỉ, phần nữa, họ chỉ tử tế một, hai câu đầu sau đó là buông những lời hết sức tục tĩu, không thể nghe được.

Tới vị trí đóng quân, anh giao liên giới thiệu qua khu vực đoàn quân y mắc võng :

- Các đồng chí không nên đi xa, rất nguy hiểm. Hôm kia địch vừa cho máy bay thả thám báo vào khu vực rất gần chỗ đóng quân của chúng ta . Các lực lượng giao liên phối hợp với bộ đội đang truy lùng. Đoàn của ta nêu cử người thay nhau canh gác vừa đề phòng thám báo và vừa cảnh giác với máy bay. Các khẩu AK tôi đề nghị đoàn ta luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu, cũng chú ý nghe tiếng súng báo động của trạm bằng ba tiếng súng AK khi có máy bay ...

Mọi người trong đoàn khi nghe giao liên phổ biến tình hình xong vội triển khai công việc. Một số người thì lục đục tìm chỗ mắc võng, căng tăng. Một số người khác đến lượt nấu cơm thì tìm chỗ đào bếp Hoàng Cầm. Cũng may cho họ, không phải tìm lâu vì đoàn đến trước đã đào, nay chỉ việc sửa lại chút ít là có thể sử dụng được ngay. Hầm trú ẩn cũng vậy, Liên cũng như mọi người không phải đào, đỡ hẳn một khoản, chứ đi về mệt thế này lại đào hầm nữa chỉ có ... chết. Lúc nãy nghe giao liên phổ biến, Liên nghĩ :" ... Giả như có thám báo lao vào chỗ này thì mình chiến đấu thế nào nhỉ ? Họa có cho nó bắt sống chứ đánh đấm nỗi gì " Liên nghĩ thế và tự cuời thầm cho suy nghĩ của mình. Cạnh võng của Liên, cũng như mọi lần là võng của Mai, tiếp đến là võng của Tiến. Tiến thao tác mắc võng rất nhanh, sau đó anh mắc võng, căng tăng hộ cho hai người. Kể ra, trong đoàn có những người nam như Tiến hoặc Thắng, Liên cùng mọi người đỡ được bao việc . Xong chuyện căng tăng, mắc võng, Tiến vội cầm con dao đi chuẩn bị chỗ tắm cho chị em . Ở Trường Sơn, đàn ông tắm cũng cơ khổ, có khi bãi khách vài tiểu đoàn bộ binh nghỉ, chỗ tắm tý tẹo là một vũng nước của một con suối cạn.Thế là chen chúc nhau, người tắm, người giặt, thậm chí người vệ sinh ... cũng ở ngay đấy. Đã vậy, nào có tử tế gì, đến đây thôi nhé, hết cả văn minh ngượng ngùng, tất cả là bỏ hết quần áo, trong người có bao nhiêu cái, phô bầy ra bấy nhiêu. Toàn con trai cả, có gì mà ngượng. Vì thế, nói gì thì nói, đoàn của Liên đa phần là con gái, phải tìm chỗ tắm kín đáo một chút. Thấy Tiến cầm dao định đi tìm chỗ tắm cho đoàn, Liên xin đi theo :

- Anh Tiến cho em đi với.

Tiến quay lại, hơi luỡng lự rồi gật đầu :

- Được rồi ... em đi với anh !

Hai người đi len lỏi qua mấy vách đá, theo lòng suối cạn đi ngược lên phía trên, càng xa bãi khách, càng tốt, vì như vậy có ít người dùng. Cả hai người trèo qua mấy tảng đá to, Liên phát hiện ra một vũng nước trong, đang mùa cạn ấy vậy trên cao con suối vẫn không ngừng rót nước xuống tạo nên những âm thanh ồn ào, bất tận. Xung quanh vũng nước có nhiều khối đá lớn vây quanh bị thời gian, mưa, nắng bào mòn, nhẵn thín. Chỗ này kín đáo, chỉ cần che phía trên là đủ chỗ cho ba, bốn người cùng tắm, thật lý tưởng . Liên và Tiến lấy dao chặt thêm mấy cành cây mọc bên cạnh vũng nước, phủ lên trên vừa ngụy trang, vừa tránh mấy con mắt tò mò. Gần mấy đơn vị bộ đội, cảnh giác với chuyện nhìn trộm chẳng bao giờ thừa cả. Cẩn thận Tiến chặt thêm mấy sợi dây mây buộc các cành vào nhau. Xong việc, Tiến đứng lùi hơi xa một chút rồi ngắm nghía " công trình '' của mình ra chiều ưng ý, rồi giục Liên đi về .

Lúc về, Liên gặp mấy người bộ đội đi ngược lại, có hỏi, họ trả lời, đi tìm nước về nấu cơm, nước ở dưới kia mọi người tắm nhiều nên bẩn quá. Họ đi về vũng nước mà Liên và Tiến vừa phát hiện. " Liệu mấy người này có phá chỗ tắm của mình không ?''Liên đưa mắt dò hỏi Tiến. Như hiểu ý Liên, Tiến dõi theo mấy mấy người bộ đội đang chuyển bọc ni lông đi lấy nước lên tảng đá, nói lẩm bẩm :

- Chắc họ đi lấy nước, chứ không đi tắm. Đi tắm phải mang theo quần áo chứ .

Hai người yên tâm quay về bãi khách. Sau khi nghe Liên thông báo và trực tiếp dẫn đường, ba, bốn người vội ôm quần áo lục tục kéo theo sau. Từ lúc hành quân suốt đêm đến giờ quá mệt nhọc, mồ hôi tuy đã khô, vẫn gây cho Liên một cảm giác khó chịu, các bạn của Liên cũng vậy. Ai cũng mong mau đến chỗ tắm để trút nhanh bụi bặm trên người.

Khi ra đến chỗ tắm, chỗ tắm mà Liên và Tiến đã chuẩn bị không còn giữ được dáng vẻ ban đầu. Mặt nước bị xáo trộn, hơi đục. Mấy cành lá che chắn phía trên xộc xệch, hở ra một mảng to tướng. Tự nhiên linh tính như mách bảo với Liên rằng đang có người nhìn trộm. Liên chưa vội cởi quần áo, im lặng quan sát xung quanh. Còn các bạn của Liên ,hình như họ không chú ý đến điều đó, thấy vũng nước đẹp tất cả cùng '' ồ '' lên một cách vui vẻ, chẳng chờ đợi ai, mọi người cùng vội cởi quần áo, lao luôn xuống nước. Xung quanh vẫn rất yên tĩnh, yên tâm Liên lặng lẽ cởi áo quần. Mới đi Trường Sơn, thời gian chưa hẳn đã dài từ tấm thân nuột nà, giờ đây trên làn da trắng xanh của Liên đã xuất hiện những vết tím bầm, hai bên vai, vết ba lô tỳ đã thành chai. Liên cúi mình soi gương mặt vào một vũng nước trong khe đá , một khuôn mặt hốc hác với mái tóc khô cháy hiện ra . Chán nản, Liên lấy tay khỏa nước cho khuôn mặt đó tan biến. Đừng nhìn mình nữa, đã vào đến đây là không cần tiếc. Mà có tiếc cũng chẳng cứu vớt được, mình phải chấp nhận. Liên đứng dậy nhảy xuống làn nước, cùng tắm với các bạn. Mấy người cùng giúp nhau kỳ cọ, những tấm lưng trắng được dòng nước mơn man. Tất cả thỏa chí vẫy vùng. Giữa rừng, tiếng cười, tiếng trêu đùa, tiếng té nước ... của họ hồn nhiên pha chút man dại.

Sau một hồi tắm táp thỏa thích, tất cả trèo lên một tảng đá to, bằng phẳng để hong tóc và mặc quần áo. Liên giục các bạn :

- Nhanh, nhanh lên, mấy người ơi! còn cho người khác ra tắm nữa chứ. Chắc ở nhà họ đợi chúng mình ghê lắm đấy.

Liên cài xong cái khuy áo cúôi cùng thì giật mình bởi tiếng thét thất thanh của một người bạn đứng bên cạnh:

- Ối, giời ôi ! Có người nhìn trộm mình ... kia kìa ...

Theo bản năng, Liên vội ngồi thụp xuống, mắt dớn dác. Như vậy, linh tính cảnh báo Liên không nhầm. Nghe tiếng thét của bạn Liên, nhiều bóng áo xanh đang nhô đầu lên tảng đá trên cao vội thụp xuống, chạy biến bỏ lại những tiếng cười rất khả ố.

Lúc này chẳng cần ai giục, mọi người mặc quần áo vội vàng, nét mặt ai nấy căng thẳng, không còn tiếng đùa cợt. Có lẽ mọi người trong đoàn của Liên bị nhìn trộm từ lúc mới xuống tắm. Đã một lần Liên và các bạn sợ những con mắt nhìn hau háu như ăn tươi, nuốt sống khi đi vượt ngầm .Hôm đó, qua ngầm, vì nước sâu, mấy người nam có thể cởi quần dài, mặc quần đùi vượt ngầm. Còn Liên và các bạn nữ phải xắn quần cao quá gối, phơi ra những bắp đùi trắng. Bên này có một đoàn bộ đội đang đứng đợi lệnh hành quân, thấy vậy họ nhìn chằm chằm bằng ánh mắt thèm thuồng, buông ra những lời đùa cợt hết sức tục tĩu, không ai dám phản ứng, cứ nhắm mắt mà đi...

Khi mọi người về đến bãi khách, trong ánh mắt vẫn chưa dấu hết nỗi sợ hãi về chuyện có người nhìn trộm khi họ tắm. Thắng nghe chuyện, lắc đầu :

- Thôi, từ giờ có đi tắm, thì đi cả nam lẫn nữ. Nam canh cho nữ tắm, ở đây phải cảnh giác đủ mọi chuyện, không đùa được đâu.

Liên đi về võng của mình ngả lưng, tắm rồi mà vẫn chưa hết mệt mỏi. Ở Trường Sơn, hình như Liên đã nghe ai đó nói, người ta sống nhiều với quá khứ hơn, còn hiện tại không ai để ý, và tương lai lại càng không ai biết. Quả đúng thế thật, cái giây phút hoảng loạn ở chỗ tắm vừa rồi, mới đấy Liên quên ngay chỉ nhớ về gia đình, Giá như có một phép thần ...Liên được bay về với gia đình trong thoáng chốc để Liên sà vào lòng mẹ, xoa đầu mấy em, ăn một bữa cơm cùng cả gia đình ...

Buổi trưa ở Trường Sơn thực sự tĩnh tại, ánh nắng mặt trời chiếu xiên khoai qua các kẽ lá rừng, để lại muôn vàn những đốm nắng tròn xoe in trên nền tăng. Tiếng ve ngân như một bản trường ca bất tận, gió thổi dọc theo các triền núi từng đợt... từng đợt như ru con người vào giấc ngủ . Buổi trưa ở bãi khách đã im lìm, không còn nghe tiếng bước chân người đi.

Ăng gô cơm để dưới chân võng, Liên không buồn ăn, thiếp đi trong cái buổi trưa Trường Sơn ấy .

 

 

 

 

... Lên đến đỉnh của một cái dốc cao, cả đoàn được ngồi nghỉ. Không gian trên cao của rừng Trường Sơn thật tinh khiết. Thắng bỏ ba lô xuống đất, đứng thở khoan khoái .Đứng từ đây nhìn ra xa là những đỉnh núi nhấp nhô với một màu xanh gần như bất tận. Nhiều lúc Thắng nghĩ, cũng phải phục vụ cho sức khỏe của mình. Gần như suốt chặng đường hành quân vừa qua, chặng nào Thắng cũng phải mang hộ quân, tư trang, lương thực ...cho người nào đấy trong đoàn .Trên lưng Thắng, có lẽ không lúc nào là dưới bốn mươi cân. Ấy vậy, Thắng vẫn đi phăm phăm. Sức mạnh giá trị đích thực của danh dự con người đã cho Thắng một nghị lực lớn như thế. Nhớ hồi ở nhà, gia đình Thắng, họ không cho vào hợp tác xã. Bên này một mình Thắng thui thủi cuốc ruộng, thì ngay đám ruộng bên kia đám thanh niên làm tập đoàn, hát hò đủ thứ, họ coi như không thấy Thắng. Điều đó làm cho Thẳng tủi thân, cuốc mãi không hết một hàng đất.Có kẻ nhẫn tâm hoặc cũng có thể vô tình ném một hòn gạch trúng ngay đầu Thắng, hắn không một lời xin lỗi lại còn cười hô hố. Thế là cái đám ruộng đó của gia đình Thắng không lớn hơn một cái ao là bao nhiêu, Thắng làm mãi mà không xong. Còn bây giờ Thắng là một con người được ngẩn cao đầu, được mọi người coi trọng và thân thương nhất, ở đây không ai dùng một cái từ nghe thật khủng khiếp " không nói chuyện với thằng là con cái của bọn giai cấp bóc lột ". Chỉ điều đó thôi, làm sao Thắng không thể đi đến cùng với mọi người được. Thắng muốn được chứng minh, chứng minh một sự thật, Thắng và cả gia đình không phải như họ suy nghĩ, đánh giá. Có lúc khi đi hành quân, nhìn những kẻ đào ngũ hoặc chây lười bị kỷ luật, Thắng tự cười một mình :'' Đấy, mấy ngưòi kia xuất thân từ thành phần cơ bản đấy! Thế mà sao họ lại hèn thế. Còn mình vẫn đi, đi được vào đến tận đây .'' .Ước muốn vào đại học vẫn cháy bỏng trong tâm can Thắng. Học để hiểu biết, để cống hiến, để không phụ lòng công ơn sinh thành của cha mẹ... Nếu như chiến tranh mau chấm dứt, nhất định Thắng sẽ ôn lại chương trình để thi vào đại học.

Thắng đang định ngồi xuống thì Tiến đi đến, dáng Tiến trông thật tội nghiệp, mệt mỏi. Tiến nhìn ra xung quanh xem có ai để ý đến hai người không? rồi nói nhỏ với Thắng :

- Thắng ơi ! Tôi muốn nói với ông một chuyện ...

- Chuyện gì ?

Tiến lại nhìn xung quanh một lần nữa, giọng ngại ngần :

- Có lẽ ông và tôi đứng đây nói chuyện không lợi, chúng ta đi ra đằng xa kia đi ...

- Việc gì mà quan trọng thế ?- Thắng ngạc nhiên .

- Tôi xin ông nói nho nhỏ một tý - Tiến van nài - Tôi biết ông thương tôi và Mai ... tôi nghĩ, nên hỏi ý kiến của ông ...

Chẳng lẽ ... Thắng như lờ mờ hiểu điều Tiến muốn trình bày với mình, nên Thắng dặn ước chừng :

- Chuyện nào cũng thế thôi, cũng phải suy nghĩ hết sức chín chắn đấy Tiến ạ !

- Tôi đã nghĩ kỹ rồi ...nhưng ...Mai nói, cũng nên trao đổi với ông vì, như hồi trong trường, ông là người bảo vệ chúng tôi nhiều nhất ...

Thắng xem đồng hồ, biết thời gian nghỉ còn lâu, đồng ý đi với Tiến ra chỗ khuất, xa mọi người để nói chuyện. Hai người ngồi xuống, sau một lùm cây .Thắng nhìn Tiến :

- Nào, ông nói đi, có chuyện gì ?

Tiến ấp úng :

- Tôi có một việc muốn nói với ông, mà ngại quá. Vì tôi biết nói chuyện này ra ông sẽ khinh tôi. Nhưng tôi và Mai đã nghĩ kỹ rồi, không còn con đường nào khác ...

- Thì chuyện gì ,ông cứ nói thẳng ra, đừng vòng vo mãi thế ...

- Không biết tôi nói ra anh có khinh tôi không ?- Tiến vẫn rào trước, đón sau, thay đổi cách xưng hô.

- Ông phải nói đi, tôi mới trả lời ông được chứ !- Thắng có cảm giác lời nhận định của mình không sai.

- Thế này anh ạ - Tiến hít một hơi dài như lấy bình tĩnh - Đi Trường Sơn cứ như thế này tôi hết chịu nổi, nhất là những hình ảnh ... không biết diễn tả với anh như thế nào, như hôm qua đoàn mình thấy đấy. Nó ghê gớm quá ...

...Ngày hôm qua, khi đoàn quân y của Thắng hành quân đến một một đoạn đường bằng thì giao liên ra hiệu cho cả đoàn dừng lại, dạt sang một bên nhường đường cho một đoàn có cáng thương binh chuyển từ bên trong ra bắc. Ngược chiều với đoàn quân y, Thắng cùng mọi người thấy những chiếc cáng có hai người khiêng. Họ đi nhanh, bứơc gấp gáp. Những người khiêng mặc áo ngắn tay, mồ hôi nhễ nhại, ướt đầm cả lưng, thế mà không ai dám nghỉ. Trên những chiếc cáng treo một võng nặng, có người nằm. Có võng người nằm mắt nhắm nghiền, hai tay phải treo lên đòn cáng. Có võng ngưòi nằm đầu quấn băng trắng toát, chỉ hở hai lỗ mũi. Do bịt kín, không biết trong võng là nam hay nữ, đi qua chỗ mọi người dừng, từ trong võng bốc ra một mùi rất khó chịu, có lẽ vết thương ở tủy sống bị rò rỉ. Đi cuối đoàn cáng thương là một người dáng gầy gò, mặc quần đùi, tay bị trói quặt ra phía lưng. Thỉnh thoảng anh ta bị báng súng thúc của người giao liên dẫn đằng sau. Đã thế nét mặt vô hồn của anh ta không hề tỏ ra đau đớn, lại còn cười hơ hớ , trông rất vô duyên. Thấy mọi người chăm chú nhìn, anh giao liên của đoàn cáng thương dừng lại, giải thích :

- "Bố" ấy bị mảnh đạn vào đầu, không chết lại bị tâm thần, chữa không khỏi. Không trói lại như thế này là "bố'' chạy biến. Mấy lần "bố" trốn vào rừng tìm đến khổ ."bố" ấy cười đấy rồi cũng khóc đấy .

Như để chứng minh lời nói của anh giao liên, khi đi qua mấy chỗ có Mai và Liên đứng người lính tâm thần đứng lại, ánh mắt của anh ta nhìn Mai lô vẻ ngạc nhiên đến cùng cực rồi bật khóc hu hu :

- Anh về đây Hoa ơi ! Đợi anh về ...Đừng vào đây tìm anh ...vào là chết thôi... ai bảo em vào đây tìm anh ...

Người giao liên nét mặt lạnh như tiền, như thể anh ấy đã quá quen với chuyện này, lấy tay ẩy mạnh lưng người lính bị tâm thần :

- Đi thôi ông mãnh, khóc với chả lóc. Ông sướng hơn bọn tôi, được ra bắc đến nơi rồi!

Người lính tâm thần bị cú đẩy mạnh, tay lại bị trói không có chỗ đỡ ngã dúi. Anh giao liên đỡ anh ta dậy . Anh lính tâm thần đứng dậy, tức tuởi đi. Tiến cùng mọi người dõi mắt nhìn theo ...Một cảnh không thể tưởng tượng nổi ...

- Thế ý ông là thế nào ?- Thắng nhìn Tiến - Ông cứ nói thẳng ra đi... Tôi không nói cho ai biết đâu.

- Có lẽ tôi và Mai ...sẽ quay trở lại ra bắc... không đi nữa... sẵn sàng chịu kỷ luật...

- Ông đã nghĩ kỹ chưa, mà tại sao ông lại nói chuyện đó với tôi mà không cùng Mai tự động quyết định ?- Thắng nhìn ra xa xăm, hỏi nhỏ .

- Tôi nghĩ suốt cả đêm qua ...anh biết đấy...nếu như Mai và tôi đi theo đoàn...nhất là Mai, với những tâm trạng như thế này thì chỉ làm khổ thêm cho mọi người, cho anh thôi. Còn vì sao tôi với Mai lại tâm sự chuyện này với anh ư ! Đơn giản, anh là người tôi với Mai tin nhất, trong đoàn anh chẳng làm hại ai bao giờ...Nếu có việc gì, tôi chỉ nhờ anh bảo vệ tôi và Mai...

- Tôi hiểu tâm sự của ông, cảm ơn ông và Mai tin tôi - Thắng ngậm ngùi - Nhưng theo tôi, đó không phải là phương sách hay nhất. Chắc gì ra lại ngoài kia ông và Mai được ở gần bên nhau ...

- Chúng tôi sẽ trốn ...

-Tôi nghĩ, trốn đi đâu mà thoát khỏi cái gầm trời này ... Đấy là chưa kể, sáng mai trước khi hành quân giao liên điểm quân số, phát hiện trong đoàn chúng ta có người đào ngũ ,họ sẽ huy động người truy tìm ngay. Nếu như ông và Mai bị bắt lại, chắc sẽ bị đầy đọa khốn nạn như thế nào-Thắng bình tĩnh phân tích cho Tiến thấy.- Lúc đó tôi có muốn bảo vệ ông cũng rất khó.

Nói đến đây trong đầu Thắng hiện lên cảnh một người lính đào ngũ bằng cách bắn súng làm tự thương vào cánh tay, được băng bó sơ sài, rồi họ trói anh ta vào một gốc cây chờ giao liên dẫn đi. Chuyện đó mới vừa rồi khi đi qua một bãi khách Thắng cùng mọi người chứng kiến. Thắng suy nghĩ một lúc rồi nói tiếp:

- ... Rồi nữa, lẽ ra ông và Mai có ý định này thì nên ở lại luôn ngoài Bắc, chứ đừng vào đây.Ở đây đã quá xa miền Bắc...Rừng rậm như thế này, đường không lối, trốn nhui, trốn nhủi...biết phương nào mà đi...

- Tối qua tôi nghe thấy tiếng ô tô, chắc đường lớn gần đây thôi...

- Ở rừng dễ bị tiếng động đánh lừa lắm, nghe vậy chứ chưa chắc đường ô tô đã gần. Mình ông có thể đi được, chứ thêm Mai vào ... chắc rất khó ...- Thắng nói nhỏ, rõ ràng chỉ hai người nghe được.

Tiến cúi đầu im lặng như một sự thừa nhận. Thắng nhìn nét mặt khắc khổ của Tiến. Trông nghiêng, nét mặt đó tai tái,dài dại gần như chấp nhận sự đầu hàng. Ờ nhỉ! Lẽ ra ...mình cũng là người vô tâm, biết diễn biến tư tưởng của Tiến và Mai như thế này, nên để hai người tự quyết định tương lai ở ngoài kia. Quyết định kiểu gì, tự hai người chọn lựa,mình không nên can thiệp. Lúc này thì muộn rồi, cả hai người làm sao mà ra bắc một cách an toàn được. Thắng nghĩ thương cả hai người thực tình mới đưa ra lời khuyên đó.Thắng hiểu chuyện của những người đào ngũ ,nhất là đào ngũ ở chiến trường, ngoài kia họ sẽ xử lý theo luật của họ, không cho phép ai chống lại được. Thắng nói :

- Không biết ông đã chứng kiến cảnh này chưa, chứ ở quê tôi thường diễn ra. Họ bắt được mấy ông đào ngũ, thế là cho mỗi người đeo một cái bảng trước ngực viết mấy chữ " Ai cũng như tôi thì mất nước " dẫn dong đi khắp làng, trông tội lắm ...Còn gia đình bị chính quyền hành cho đủ điều...

- Quê tôi cũng có chuyện đó, nhưng tôi và Mai định không về quê...

- Không được, Ông và Mai không về quê, gia đình vẫn mang tiếng! Không thoát được đâu... mà theo ý tôi, ông xem có được không ? Cả hai người nên động viên nhau vào trong kia, yêu nhau thế này, có lúc như vợ chồng rồi - Thắng tin Tiến sẽ hiểu ý ẩn bên trong câu mà mình vừa nói - nói thẳng với tổ chức, hai người ở gần nhau, hay hơn...

- Nhưng ...anh ơi ! Chuyện gần nhau, tôi nghĩ, không khó .Cái chính vẫn là cực quá và ...dễ chết quá - Tiến nói thật nỗi sợ hãi của mình, mà không cần dấu diếm.- Mà tôi lại sợ chiến tranh, sợ bom đạn...

- Bây giờ chiến tranh ác liệt như thế này, chỗ nào mà chẳng dễ chết, ông với Mai ra lại Bắc, đi trên đường giao liên đầy bom do máy bay Mỹ ném, thám báo rình khắp chốn thì khó chết à !- Tiến trả lời - Mà cũng tùy ... ông với Mai hết sức cân nhắc đi, rồi hãy quyết định. Lúc này cũng chưa muộn đâu. Còn tôi nói lại với ông, chuyện này ông cũng chỉ tâm sự với tôi thôi, đừng nói cho người khác, ngoài Mai ra, không có lợi...- Tiến xem đồng hồ - Thôi, đã đến giờ hành quân, tôi với ông về đoàn đi.

Hai người đứng dậy, Thắng đi trứơc, Tiến cắm cúi đi sau, bước những bước nghiêng ngả, như không có đích, thật tội nghiệp. Qua chỗ Liên ngồi, đợi cho Tiến đi về cuối đoàn gặp Mai, Liên hỏi :

- Anh Thắng với anh Tiến tâm sự chuyện gì thế mà phải ra tít đằng kia nói chuyện ?

Thắng vừa khoác ba lô, vừa trả lời mệt mỏi:

- Chẳng có chuyện gì, toàn chuyện đàn ông ... em nghe làm gì - Thắng đưa mắt nhìn cảnh Tiến vác hộ cho Mai chiếc ruột tượng gạo rồi nặng nhọc đỡ Mai đứng dậy, thương cảm ...

 

 

 

 

Cứ nghĩ đến cảnh chết chóc, trong suy nghĩ của Tiến tất cả mọi chuyện như không còn lối thoát. Té ra việc đi học trường quân y, như suy nghĩ ban đầu, có thể là chỗ an toàn hơn khi vào làm lính bộ binh, bây giờ Tiến mới thấy mình lầm. Chiến tranh, bom đạn, sốt rét ...không từ một ai, nhất là vào đến đây lại không có chỗ nào gọi là an toàn cả. Giá như ... đúng như Thắng nói, cứ trốn ngoài Bắc, thì đỡ bao nhiêu. Cũng tại Mai, hồi đó khi hai đứa thì thầm chuyện này ngoài đầu hiên nhà trong cơn mưa phùn lạnh giá, Tiến đã bàn với Mai trốn khỏi trường thì Mai khóc tấm tức :" Không được đâu anh Tiến ơi ! Bố em biết chuyện này thì chết. Ông ấy ác lắm, em mà trốn về nhà ... có khi ông lại giao cho huyện đội làm tình, làm tội đủ thứ chuyện”. Tiến chán nản, về quê mình, cũng không đựơc vì họ quản lý rất chặt. Đã có người quá sợ đi bộ đội, đào hầm bí mật trong nhà , ấy vậy vẫn bị lôi lên ...Còn mình, ca gia đình toàn anh em trai, làm sao lại không có người trong chiến trường, trong khi cả làng này gia đình nào cũng có người đi bộ đội. Hồi còn ở nhà, Tiến cố tình ăn ít cơm làm cho người nhẹ cân, gầy quắt đi. Mấy lần khám tuyển, ngay ở phòng đầu, kiểm tra trọng lượng, chiều cao, cân nặng của Tiến chưa bao giờ vượt quá bốn hai cân, thể lực B2 vẫn chưa xứng. Tiến được hoãn đi nghĩa vụ quân sự. Nhưng rồi...Tiến nghe tin, do chiến trường đang cần người, người nào thể lực B2, họ cũng lấy. Tiến nhớ khuôn mặt hắc ám của thằng xã đội trưởng khi đến nhà, hắn cười gằn :'' Cậu phải chuẩn bị tinh thần đi. Đi bộ đội là nghĩa vụ của tất cả những thằng con trai trong lúc này. Làm gì có trường hợp chỉ yếu về thể lực mà ở nhà. Vào bộ đội chỉ cần bồi dưỡng, tập luyện vài tháng là khác ngay. Lần sau là cậu phải đi nghĩa vụ đấy, thể lực yếu cũng phải đi. Xã mình hết người rồi ''. Nghe thấy thế Tiến hoảng sợ, thế thì chỉ có cách trốn thôi, mà biết trốn đi đâu bây giờ? ...Cứ chần chừ, rồi vào quân y mong một chỗ an toàn, rồi cố đi, tự an ủi mình, cố vực cho Mai yên tâm...để đến bây giờ, Tiến thực sự sợ hãi. Khỏi phải nói, đến giờ thì Tiến thèm khát những cảnh đêm trăng trên đê mấy đứa con trai tụ tập " hò...ơ ..." hát đối với một nhóm các bạn nữ đang tát nước ở bên kia chân đê, hoặc như nằm vật trên mặt đê trong đêm khuya thật tĩnh mịch, ngửa mặt lên bầu trời, ngủ một giấc say sưa, mặc cho xung quanh gió vờn ...Một sự thanh bình đến kỳ lạ. Đời thường là thế, giờ trở thành nỗi khát khao cháy bỏng trong suy nghĩ của Tiến. Bỏ xác nơi này, ứơc mơ đó chẳng bao giờ trở thành hiện thực, mà mình có chết cũng chẳng ai nhớ tới mình. Có chăng chỉ là một buổi truy điệu và ngày giỗ, gia đình còn nhớ để thắp hương trên bàn thờ. Không thể như thế được, Tiến phải chọn một con đường khác thôi...

Mai hỏi:

- Ý của anh Thắng thế nào ?

- Thắng khuyên anh và em không nên quay ra ... kể ra Thắng nói cũng có lý, bây giờ quay ra khó lắm Mai à !

- Càng đi em càng thấy sợ, sức em không vượt được, đi nữa...- Mai thở dài, lấy tay bóp bóp bắp chân trắng xanh, nét mặt buồn vợi vợi.

Cuộc đời Mai lẽ ra tương lai đã mở ra, nào có ai bắt Mai vào đây đâu. Đang yên lành, tự nhiên gia đình bắt Mai phải đến một nơi Mai không hề muốn. Nhớ hôm mấy đứa bạn cùng tiêu chuẩn đi học nứơc ngoài như Mai đến chào để chuẩn bị đi học. Nét mặt đứa nào cũng hân hoan, chúng đều tiếc cho Mai. Trước lúc chia tay, một đứa bạn thân nói nhỏ với Mai :'' Chuyện này mày hết sức tỉnh táo, tìm cách lấy hồ sơ nộp lại cho ban tuyển sinh để đi học... Chuyện đánh nhau, rồi đi chiến trường ... họ chưa cần những người như mày đâu ...". Biết thế, nhưng ... làm sao mà tránh đựơc khi Mai là thân cô, thế cô chỉ biết lệ thuộc vào gia đình, ý kiến của bố là tất cả.

Vào trường quân y, mới đầu Mai vẫn chơ vơ, không dám bày tỏ suy nghĩ của mình với ai. Quả thực Mai sợ những buổi sinh hoạt chi đoàn, sinh hoạt lớp. Nhiều buổi sinh hoạt thật nặng nề, chỉ những lời động viên đi chiến trường, một nơi Mai chưa hình dung ra được mức độ ác liệt. Hoặc nữa, chỉ là những lời cảm thông , sẻ chia Mai thấy chẳng giúp gì được mình. May thay, cũng ở lớp này Mai gặp Tiến, cùng gặp nhau ở một suy nghĩ nên dễ đến với nhau. Cạnh Tiến, Mai vợi bớt nỗi cô đơn, cảm giác yên bình hơn và gần như Tiến là một chỗ tựa duy nhất giúp cho Mai vượt qua khó khăn, cũng là chỗ duy nhất Mai dám tâm sự những nỗi niềm sâu kín nhất của mình.

Thấy người yêu không nói, nước mắt chảy thành vệt dài trên má, Tiến lấy tay chùi nước mắt cho Mai, an ủi :

- Mai yên tâm đi, nhất định anh với em sẽ tìm ra lối thoát, nhất định...

Mai ngẩn lên, ánh mắt nhìn Tiến tin tưởng :

- Thật không anh !

- Phải tìm ra lối thoát , không thể như thế này mãi được - Tiến lẩm bẩm - Đến bãi khách sau, nếu điều kiện thuận lợi, anh với Mai sẽ đi...

 

 

 

 

 

 

BOM.

Đã nghe thấy tiếng nổ, nhưng hình như có người vẫn chưa tin, chưa hiểu chuyện gì đã xảy ra. Cả bãi khách đang nghỉ trưa, sau một chặng hành quân mệt nhọc. Cũng như mọi lần, võng của Tiến và Mai mắc cạnh võng của Liên, và cũng như mọi lần, trước giấc ngủ cả ba lại rì rầm kể những kỷ niệm gia đình, những kỷ niệm như kể không bao giờ dứt. Thế rồi giấc ngủ trưa tự nhiên kéo đến... Lẽ ra họ phải cảnh giác với chiếc máy bay trinh sát OV - 10 đang bay tít trên cao. Nếu như bỗng nhiên tiếng kêu của nó biến mất, như vậy tất có chuyện. Khổ một nỗi, mọi người chưa từng chứng kiến máy bay Mỹ ném bom bãi khách ban ngày nên có phần lơ là mất cảnh giác. Hoặc nữa ... khi thấy có hai đụn khói trắng đùn lên của '' thằng '' OV - 10 thả tít đằng xa thì phải bắn súng báo động. Đằng này ... không hiểu lý do gì trong trạm giao liên vẫn yên ắng. Và thế là ...

Tiếng máy bay vừa thoảng đến, trong giây lát đã rền trời như có hàng ngàn cơn giông tụ vào một chỗ. Tiếng pháo cao sạ, tiếng nổ của đạn 12 ly 7 ở mấy mỏm núi bắn hất lên, làm cho mấy chiếc máy bay hoảng sợ ném bom trật mục tiêu. Chúng ném bom ra chỗ khác. Có ai ngờ ... chính vì chúng ném bom trật lại trúng ngay tâm của bãi khách, nơi có đoàn quân y của Liên đang trú.

Mới đầu Liên chỉ nghe thấy tiếng máy bay, vội ngừng câu chuyện đang kể cho Tiến, dỏng tai nghe ngóng có phần chủ quan. Sau đó nghe thấy tiếng ai đấy thét lên " Bom chúng mày ơi ". Như một phản xạ tự nhiên, đang nằm trên võng, Liên lăn ngay xuống đất, nhắm nghiền mắt, một đầu gối co lên giữ lấy ngực, hai tay bịt chặt lấy hai lỗ tai. Liên không nghe thấy tiếng nổ mà có cảm giác có một cơn bão lửa đang quét ngay trên đầu mình. Lửa cháy rầm rập, tiếng cây đổ rào rào, tiếng những người kêu cứu một cách tuyệt vọng, những cơn gió nóng phả qua mặt Liên bỏng rát ...Rồi, hình như có một lực rất mạnh đẩy Liên văng mạnh ra khỏi chỗ núp, ngất đi ...

Liên tỉnh dậy cố nhấc chân, tay, nhưng... cả tay, cả chân, cả người Liên hình như lúc này không chịu sự điều khiển của suy nghĩ. Liên vẫn nằm bất động. Chỉ khi tiếng kêu thất thanh của một người trong đoàn làm cho Liên bừng tỉnh, cũng như ...tạo nên một sức mạnh làm cho Liên tỉnh hẳn, cố ngồi dậy :'' Trời ơi !Chúng mày ơi! Mai ơi ! Anh Tiến chết rồi ...chết rồi ...''. Cái gì ! Tiến vừa đấy, còn nói chuyện với Mai và Liên mà sao... không thể có chuyện hết sức vô lý như thế được, có thể họ kêu nhầm ...làm gì có chuyện đó.

Nhưng... đúng là Tiến đã hy sinh khi lấy thân mình che cho người yêu, đúng lúc bom nổ, Tiến còn kịp kéo Mai ra khỏi võng và nằm đè lên che cho Mai. Một quả bom nổ gần, hơi bom hất Liên sang một bên, riêng Tiến một mảnh bom cắm đúng chỗ hiểm, chết ngay tức khắc. Nếu không có Tiến, mảnh bom đó có thể trúng Mai.

Thắng và vài người khác vội đỡ xác Tiến nằm xuống đất. Khuôn mặt Tiến méo mó một cách dễ sợ, ngực, lưng bị hơi bom thổi, phồng rộp. Tay, chân ...của Tiến nứt toác, máu chảy loang lổ. Thắng lấy vội tấm tăng phủ lên người Tiến, còn mọi người ôm chặt lấy người Mai không cho Mai lao vào. Mai gào lên trong tiếng nấc :" Anh Tiến ơi ...sao lại thế ... anh phải ở lại với Mai chứ !" Mai vùng vằng, giằng xé, cào cấu với những người đang giữ mình .Còn mọi người cố kéo Mai lùi ra xa. Thắng quỳ xuống bên cạnh xác Tiến, môi bặm lại, nét mặt ám khói cố giữ sự bình tĩnh.Thắng quay lại nói với mọi người :" Giữ Mai lai, không cho đến gần, ai đó lấy hộ mình quần áo của Tiến đưa lại đây! " Bộ quần áo của Tiến chuyển đến. Sau khi lau mặt cho Tiến, đặt Tiến thật ngay ngắn trên miếng tăng, Thắng lấy tay nâng lưng, chân của Tiến lên cho mọi người lồng quần áo vào.

Phía xa Mai ngất đi trong vòng tay của mọi người.

Xác Tiến cùng xác mấy người xấu số của các đoàn khác được chôn vội vã. Cẩn thận hơn, Thắng viết tên họ, quê quán, ngày hy sinh ...của Tiến rồi cho vào một lọ pênixilin nhỏ ấn vào chiếc tăng bọc xác Tiến. Đắp mộ cho Tiến xong, Thắng mới thấy thấm mệt, ngồi chống xẻng, rũ rượi. Xung quanh những nấm mộ mới đắp, cùng tiếng khóc ai oán, những bóng người vác xẻng , cuốc ...trông vật vờ. Cái hơi nồng của khói bom vẫn lẩn khuất đâu đây. Một thực tế khủng khiếp hơn những điều Thắng nghĩ rất nhiều.

Thế là đoàn quân y của Thắng đã có máu đổ, không biết vào sâu trong kia sẽ đến lượt ai? Thắng ngồi nhìn nấm mộ của Tiến đắp vội, thương cảm. Mới đây thôi, hai đứa còn ngồi tâm sự, Tiến đã nghe lời Thắng, không chạy trốn. Nếu như hôm đó, Thắng ủng hộ dự định của Tiến, liệu Tiến có chết như thế này không ? Không thể biết trước được, vì cái chết có ai nghĩ được chính xác nó đến lúc nào đâu ? Chắc ở quê, mọi người trong gia đình Tiến vẫn không thể nghĩ chuyện Tiến có thể chết nhanh đến thế, họ vẫn hy vọng Tiến còn sống, sẽ trở về ... Có thể nói trong đoàn quân y, Tiến không dấu Thắng bất cứ điều gì, kể cả chuyện Tiến và Mai ngủ chung võng. Thắng tin, là Tiến biết, nên có một lần Tiến nói :'' Tôi tin, anh biết tất cả mọi chuyện của tôi và Mai, nhưng ...anh không nói thôi. Tôi biết ơn anh lắm ! Vào sâu trong kia ... nếu chẳng may tôi có mệnh hệ nào ...anh cố giúp Mai hộ tôi. Tôi rất thương Mai. Mai quá yếu đuối, không ai giúp đỡ, tôi sợ Mai không đi được ".Nói chung , Tiến là một con người tội nghiệp, Tiến muốn chạy trốn chiến tranh, chung thủy với tình yêu ...Nhưng chiến tranh không tha Tiến ...Thôi, Tiến hãy nằm lại nơi đây, coi như đã xong một công việc như bao người khác, sau này hòa bình sẽ có người đưa Tiến về quê. Chắc vào trong kia rồi sẽ đến lượt Thắng như Tiến bây giờ, hình như ...đây là chỗ hẹn của tất cả mọi người khi đã dấn thân vào đây.

... Do sợ máy bay Mỹ có khả năng quay lại ném bom,vì chúng đã phát hiện ra trận địa súng phòng không, đoàn quân y của Thắng và những đoàn bộ đội đóng xung quanh có lệnh sớm ổn định đội hình, hành quân ngay. Cuộc hành quân gần như rất gấp gáp, nét mặt của mọi người vẫn chưa hết sự hoảng loạn. Không còn tiếng cười, không có cả tiếng nói, mọi nguời chỉ cắm cúi đi, đi như một vật vô hồn. Thắng mệt thật sự, không hiểu sao hình ảnh, nhất là nét mặt méo mó đến ghê sợ trước lúc chết của Tiến cứ ám ảnh trước mặt Thắng hoài. Cố quên, để tập trung vào cuộc hành quân, thế mà không quên được.

Phía trên đầu mọi người,tít trên cao, chiếc OV- 10 vẫn lượn, tiếng ì...ì... của nó dai dẳng, không ồn ào nhưng gây cho người nghe một cảm giác rất khó chịu. Chiếc máy bay trinh sát bay chậm rãi như vậy nhưng tinh như cáo. Chỉ cần một vệt khói nhỏ hay lộ ra một đoạn đường giao liên, hoặc phát hiện một bãi tắm ven sông của bộ đội...là lập tức nó ném bom khói đánh dấu. Hai cột khói trắng bốc lên cao trong mấy giây. Chỉ vài phút sau hàng đoàn máy bay phản lực F4 hay F105 ...đến ném bom ngay vào chỗ cột khói kia .Qua trận ném bom vừa qua, mọi người hết sức cảnh giác. Cái chết, không phải đem ra để dọa nạt nữa rồi mà nó trở thành hiện hữu ngay trước mặt mọi người ...Chỉ có điều, nếu đó là một đoàn hành quân toàn là nam giới thì dễ, là đoàn hành quân chủ yếu là nữ cái khó sẽ có rất nhiều. Thắng gần như phải quán xuyến hết từng người. Thắng đi gần Liên, nói nhỏ :

- Em phải để ý đến Mai nhiều hơn nữa, nó yếu đuối, nay mất Tiến chắc chắn thần kinh nó bấn loạn... Nó có làm sao khổ cả đoàn .

Thắng và Liên có thể thông cảm với Mai, giúp đỡ Mai, nhưng mọi người làm sao hiểu hết suy nghĩ của Mai lúc này.

Một ngày hành quân căng thẳng qua đi, gần tối đoàn quân y đến bãi khách. Trong trạm giao liên phát lệnh, các đoàn hành quân đang ở bãi khách không được nấu cơm, vì nấu cơm dễ lộ ánh sáng lửa, tạm thời bữa cơm chiều mọi người sử dụng lương khô. Trạm cũng phát ra một thông báo khẩn, địch dùng máy bay thả dù một toán thám báo truy tìm đường giao liên của ta nên tất cả phải ở trong tư thế sẵn sàng chiến đấu.

Không khí căng thẳng bao trùm tất cả bãi khách. Đoàn quân y nằm tản ra theo đội hình chiến đấu, mỗi người, dù rất mệt, cũng phải đào một hầm cá nhân ngay dưới chân võng của mình . Liên nghe lời Thắng, cũng là trách nhiệm của mình, rồi thương bạn, cắm cúi đào hầm giúp Mai. Nhìn Mai với nét mặt buồn nẫu, gần như không nói, Liên hiểu, không nên nói nhiều chẳng giúp gì Mai vợi đi nỗi đau. Đang làm như vậy, tiếng nói của Mai âm u, oán giận làm Liên ngừng đào hầm ,nghe chăm chú :

- Nếu họ đừng đối xử ác, tao với anh Tiến đã trốn rồi ...mà cũng tại tao, cái chết của anh Tiến là do tao một phần... cũng do anh Thắng một phần ....

- Mày nói cái gì thế ? Tao không hiểu .

- Hôm kia ... Tao với anh Tiến định trốn lại ra bắc, tao chần chừ, khuyên anh ấy hỏi ý kiến anh Thắng ...anh Thắng lại can, không nên ... để ra nông nỗi này ...- Mai khóc.

- Mày đừng nghĩ thế - Liên an ủi - Không ai xui nhau vào chỗ chết cả. Mày và anh Tiến trốn đi, bom đạn nó rải như thế này, chắc sống cả hai à! Vào đây bọn mình cứ coi sống chết là sự may rủi. Cái số anh Tiến không may ...

- Không phải - giọng của Mai tức tưởi, giãi bày sự ân hận - Tại tao, mày biết không ? Nếu như tao đồng ý, anh Tiến trốn cùng tao từ ngoài kia, anh Tiến không chết, tao không mất anh ấy, mà cũng lạ Liên ạ ! Tao có cảm giác không phải anh Tiến chết, làm gì có cái chết nhanh như thế. Anh ấy đi đâu đó rồi lại về với tao, với mày rồi lại vác hộ cho tao cái ruột tượng gạo, để tối tối anh ấy lại mắc võng, nằm cạnh tao với mày. Anh ấy đi đâu đó, chắc lại đi tìm bãi tắm cho chị em mình, đúng không Liên? Tao sẽ đợi anh ấy, lần này không cho anh Tiến đi đâu xa nữa ...

Biết Mai quá thương người yêu, thần kinh không ổn định, bắt đầu nói lảm nhảm , Liên vội ngăn lại :

- Đừng nói nữa, tao biết mày thương anh ấy, mày nói những điều ấy ra ,tao đau lòng lắm . Có mệt thì nghỉ đi, tao đào hầm hộ cho.- Liên cầm cái xẻng của Mai định làm.

Mai nhìn Liên, cái nhìn dài dai. Liên giục:

- Mày nhìn cái gì mà lạ thế, mệt thì nghỉ đi để tao làm cho. Nào, mày tránh ra để tao đào ...

Liên toan đẩy Mai ra chỗ khác để đào hầm. Mai lắc đầu, cúi xuống, bàn tay nắm chặt cán xẻng như Mai sợ người khác giành mất việc của mình:

- Tao đào hầm được, mày tránh ra .

Rồi tự nhiên Mai cắm đầu, cắm cổ đào đất hùng hục, đất hất lên trên liên tục. Nhìn Mai đào hầm với thái độ như vậy, Liên ngạc nhiên :

- Mai ...mày làm sao thế ?

- Im ...!- Tiếng của Mai rít lên, nghe rờn rợn.

Tối khuya, đến lượt Mai gác, Mai đã ngồi dậy từ lúc nào chờ đợi. Trong lúc chờ đợi Mai ngồi chải tóc thật từ tốn, ba lô cũng được buộc gọn ghẽ, mặc một bộ đồ mới nhất. Khi đến lượt đổi gác, không chờ người đánh thức. Mai đã ra vị trí. Người bạn giao trực cũng ngạc nhiên vì ít khi Mai thực hiện được điều này. Lúc đó Liên đã thức, nhỏm dậy dõi theo bóng Mai đi. Vừa khi tối, sau khi ăn khẩu phần lương khô xong, hai người lên võng, thấy Mai buồn, một không khí nặng nề, Liên vẫn tìm cách động viên Mai. Mai im lặng không tỏ một thái độ gì, rồi lặng lẽ nằm xuống võng. Mai không ngủ, trằn trọc, trở mình làm tiếng võng sột soạt liên tục. Liên không hề biết những gì đang xảy ra trong suy nghĩ của Mai.

Cả bãi khách đang im lìm trong đêm đen, bỗng một tiếng nổ thật gần làm cho tẩt cả mọi người phải giật mình, tỉnh ngủ. Người tỉnh giấc đầu tiên có lẽ là Liên, vì sau khi Mai đi Liên vẫn chưa ngủ, phần do lạnh lưng, phần vì cái chết của Tiến ám ảnh. Nghe tiếng súng nổ cả bãi khách báo động, nhiều người vội ôm súng, lăn luôn xuống hầm cá nhân. Tất cả mọi người đều hướng về nơi có tiếng súng nổ .Họ chờ một lúc lâu không thấy động tĩnh gì, một số người bình tĩnh cầm súng lò dò đến chỗ Mai gác, nơi phát ra tiếng nổ vừa rồi.

Mai ngồi gục vào một gốc cây săng nẻ, đầu ghẹo sang một bên. Qua ánh đèn pin hạt đỗ, dưới chân Mai, khẩu tiểu liên AK đổ xuống dưới đất, nòng vẫn còn oi mùi thuốc súng . Một vết đạn xuyên từ cằm của Mai lên đến đỉnh đầu.

Mai đã tự tử.

Cái chết của Mai thực sự là cú sốc với Liên, với cả đoàn. Không ai có thể nghĩ Mai lại hành động như thế. Mai vốn là người hay đa cảm, run rẩy trước khó khăn, mau nước mắt mà tại sao dám làm một việc quá sức liều lĩnh, ngoài mọi sự tưởng tượng của mọi người, không phải ai cũng thực hiện được. Qua cái chết của Tiến, mọi người cần phải xích lại gần nhau hơn nữa, dựa lưng vào nhau mà sống, mà đi...Thế mà Mai lại hành động như vậy, Mai đã sai lầm!! Đúng là vào đến Trường Sơn nhiều điều trong tình cảm dẫn đến hành động của một số người không thể lý giải nổi. Theo yêu cầu của trạm giao liên, cần lập biên bản ngay và công bố hình thức kỷ luật rồi chôn ngay xác Mai trong đêm, không được để đến sáng vì bốn giờ tất cả các đoàn khách phải hành quân rồi. Hơn nữa trạm không muốn cái chết của Mai ảnh hưởng tinh thần của những người còn lại. Không ai khác, Liên và một số người trong đoàn quân y ,theo Thắng làm việc đó . Sờ xác Mai vẫn còn ấm, Liên và các bạn đỡ Mai nằm xuống, ngay ngắn trong chiếc tăng che võng thường ngày. Hình như ...nước mắt Liên chảy vào trong, chỉ có mấy ngày thôi, Liên chứng kiến hai cái chết tức tưởi của hai người bạn. Cái chết ở đây sao nó nhẹ đến thế, đồng thời sao nó khốc liệt đến thế. Cái chết, cụ thể như thế này, Liên chưa đọc thấy trong sách, báo... trong cả những cuốn truyện viết về chiến tranh Liên vẫn thường đọc . Cái chết bi thương, ai oán của Tiến và Mai ... thực sự làm Liên sợ.

Bọc xác Mai trong chiếc tăng, rồi Thắng lấy dây dù quấn xung quanh. Mọi người khiêng Mai đi theo người giao liên ra chỗ chôn. Giao liên đưa mọi người đến một nghĩa địa cũng không xa bãi khách là bao nhiêu. Xác Mai bọc trong võng được hai người khiêng đu đưa theo những bước chân nặng nhọc, gần như không ai nói với ai một câu nào, cứ lầm lũi đi trong đêm. Anh giao liên chỉ cho mọi người chỗ chôn Mai. Trong bóng đêm chỉ nghe thấy tiếng xẻng của Thắng đào lục cục vào đất đá và tiếng khóc kìm nén của mấy người đứng xung quanh. Liên quỳ xuống thẫn thờ đưa bàn tay miết vào bọc tăng bó xác Mai, cảm nhận rất rõ cái lạnh giá của sương đêm, hay là cái lạnh của Mai, một mình nằm giữa rừng già. Liên thấy thương Mai vô hạn, mày hãy dậy nói với tao một câu đi Mai. Nào đâu đã đến nỗi phải chọn con đường này, hả Mai? Chọn con đường này, mày được giải thoát, nhưng sao tao thấy đau đớn quá, Mai ơi !

Thắng đào được một lúc thì thấm mệt. Anh buông xẻng, bước lên nói với Liên, giọng buồn buồn :

- Anh mệt quá, Liên xuống đào tiếp hộ anh đi. Có lẽ chỉ cần đào sâu thêm hai mươi phân nữa là được.

Liên cùng một người nữa nhảy xuống hố đào tiếp cho Thắng ngồi nghỉ. Cả hai chưa bao giờ làm việc này, Liên thương Mai còn một chút can đảm, còn người kia hoảng sợ, nói với Liên giọng không còn giữ được bình tĩnh :

- Sao tôi lại run thế này !

Liên không đáp, cứ cắm cúi đào, tiếng xẻng va vào đất rắn lịch kịch. Người kia buông xẻng nhảy lên bờ đất :

- Thôi ,tôi không đào nữa đâu, cho tôi về .

Thắng vội giữ tay người ấy lại :

- Còn anh đây, hơn nữa Mai là đồng đội của mình ...có việc gì mà sợ. Em sợ thì ngồi nghỉ, chúng ta phải làm xong việc mới về .

Thắng nói giọng hơi lớn, vì trong đầu Thắng vẫn vương vấn hình ảnh tay trưởng trạm giao liên lúc nãy. Lúc hay tin Mai tự tử, tay trạm trưởng giao liên chạy đến, chẳng cần quan sát, hay có một lời nói thương cảm, hắn ta lớn tiếng yêu cầu Thắng và đoàn quân y có hình thức kỷ luật ngay với Mai để làm gương cho người sống. Giọng hắn lạnh băng :

- Lại tự tử chứ gì !Ở đây tôi chứng kiến mấy vụ rồi. Sao chúng nó lại hèn thế nhỉ, hèn không thể chấp nhận được, cứ hèn thế này còn lâu mới thắng đế quốc Mỹ. Chết trên chiến trường mới anh hùng, còn chết thế này chỉ có nhục, rất nhục.Tôi đề nghị đồng chí phải có hình thức kỷ luật trường hợp này.

Mai chết rồi, kỷ luật phỏng có ích gì, chẳng làm cho người ta hết sợ hãi. Thắng viện cớ, đang đêm không thể tập hợp đoàn quân y để phổ biến hình thức kỷ luật và viết biên bản, hơn nữa phải chôn Mai thật nhanh cho anh em nghỉ lấy sức, ngày mai còn hành quân tiếp. Nghe vậy, tay trạm trưởng, trạm giao liên bắt buộc đồng ý. Ấy vậy hắn vẫn dặn đi, dặn lại với Thắng :

- Không làm được ở đây thì đồng chí phải làm ở chỗ khác để giữ kỷ luật chiến trường. Vào đây yếu đuối, sợ hãi ... thì làm sao mà thắng giặc. Cái hiện tượng bi quan này ta không xử lý triệt để sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tinh thần anh em. Đồng chí là trưởng đoàn phải nhớ lấy điều đó.

Thắng cố kìm không biểu lộ thái độ của mình, chỉ giục mọi người giúp anh đưa xác Mai đi.

Quân số của đoàn quân y thế là khiếm khuyết hai người. Hai người yêu nhau, hai người muốn nên vợ, nên chồng. Cuối cùng, ước mơ của họ toại nguyện, được ở bên nhau mãi mãi. Có thể trong lúc đau đớn như thế này, những người còn sống, nghĩ về điều đó, được an ủi một phần nào. Sáng dậy, khi thu dọn tăng võng xong, Thắng nhìn vào chỗ mắc võng của Mai tối qua thẫn thờ. Thắng yêu cầu giao liên dẫn cả đoàn vòng lại chỗ Mai nằm, ngôi mộ còn phơi màu đất mới, đẫm sương đêm. Họ đứng thành vòng tròn bao quanh ngôi mộ của Mai, tất cả đều có một nỗi buồn trĩu nặng, không ai nói một lời nào. Ánh mắt người nào, người nấy đều đăm chiêu. Thắng hạ ba lô, lấy xẻng xúc đất, đắp thêm cho mộ Mai. Liên và mấy người nữa bẻ mấy cành hoa rừng, đặt lên mộ Mai. Thắng dặn mọi người:'' Nếu sau này ai được về lại miền bắc, cố nhớ chỗ này về báo lại cho gia đình Mai ''.Thắng nói thế thôi, làm sao mà tìm khi Mai nằm lại giữa rừng đại ngàn, mênh mông này. Sau phút mặc niệm, tất cả lại lên đường. Liên đi ngang hàng vơí Thắng. Nét mặt Thắng hôm nay Liên nhìn trông khác hẳn. Nét mặt Thắng trông không còn tươi tỉnh như mọi ngày mà rắn đanh lại. Cái nhìn của Thắng trông có vẻ trầm uất. Thắng cứ im lặng bước, hình như Thắng không để ý Liên đi bên cạnh, cũng không để ý những người bước trước, sau... Mọi chuyện tâm sự lúc này không cần thiết. Nỗi đau như thế là quá đủ lắm rồi...

 

 

 

 

 

Liên lạc rừng.

Lạc giữa rừng, một điều Liên chưa bao giờ tính đến. Nhớ hồi ở nhà ,có một lần đi lấy thuốc đau bụng cho em, một mình Liên cầm một ngọn đèn dầu đi qua một bài tha ma . Đến giữa bãi, không hiểu sao tự nhiên ngọn đèn tắt phụt, xung quanh tối om. Nhìn ra xung quanh, giữa đồng không mông quạnh, nhìn cái gì cũng không rõ, những cơn gió lạnh mơn man, đám lân tinh lập lòe... Nghe thấy bước chân như chạy đằng sau, Liên quá sợ hãi, hai đầu gối run lên bần bật, toan khịu xuống .May mà ... đó là bước chân của ông đi soi cá đêm đỡ cho Liên. Bác ấy dìu Liên về đến tận nhà. Vào đến nhà rồi Liên vẫn chưa hết sợ hãi...So cảnh đó với bây giờ, chẳng phải chỉ ban đêm, mà ban ngày cả khu rừng già Liên cũng thấy đằng sau những đám cây đan dầy, ngăn ngắt một màu xanh kia hình như ẩn chứa những điều khủng khiếp có thể quật ngã Liên bất cứ lúc nào.

Liên được Thắng phân công đi lấy gạo cùng nhiều người khác ở các đoàn hành quân . Anh giao liên nói, muốn lấy nhanh nên đi đường tắt, kho gạo nằm sâu trong rừng, đầu một con suối lớn. Liên cùng mọi người hăm hở đi.Giời ạ ! Chẳng biết ở đâu có nhiều bướm như ở Trường Sơn không? Bướm nhiều quá, đủ mọi màu sắc, đủ mọi kích cỡ , nghe tiếng động của bước chân người,từ một lòng suối cạn, lổn nhổn toàn sỏi là sỏi đàn bướm đang đậu im lìm bỗng bay loạn sạ, tạo nên muôn dạng màu làm ngợp mắt mọi người. Liên nhìn những đàn bướm bay thấy đẹp lạ lùng, đứng ngắm nhìn say sưa, không để ý đoàn người đi lấy gạo đã bỏ Liên đi một quãng xa. Nhìn đàn bướm vờn trước mặt, như những cánh hoa khoe sắc chập chờn, Liên thấy tâm hồn nhẹ nhõm, cảnh trí xung quanh rất đẹp và một phút thôi, những dư âm ai oán của cái chết, tiếng thở hắt ra qua một chặng đường hành quân mệt nhọc tự nhiên tan biến.Con người có lúc cũng phải tự tạo cho mình những phút thư thái. Liên đuổi theo một con bướm to, bay chậm chạp. Con bướm vờn ẩn hiện qua những kẽ lá ,như chọc tức Liên .Có lúc nó đậu lên một tán lá ,hai cánh tự nhiên rũ xuống, im lặng. Liên rón rén tới gần, giơ tay lên định bắt, hình như con bướm cũng biết có người định bắt mình, thế là ...hai cánh của con bướm vỗ từ từ bay tít lên cao rồi hạ xuống , đỗ lại một chỗ cách chỗ Liên đang đứng không xa ...cứ thế Liên rời đoàn đi lấy gạo lúc nào không hay. Đến lúc Liên giật mình nghĩ đến nhiệm vụ của mình cũng là lúc Liên không hiểu mình đang đứng ở chỗ nào nữa. Liên bấn loạn, kêu ầm lên. Tiếng của Liên gọi bị dội lại bởi mấy vách đá xung quanh nghe âm u. Liên quay lại tìm con đường mình vừa đi. Tất cả lạ hoắc, như Liên mới đến lần đầu. Liên vạch cây, vạch lá tìm đường. Mà hình như Liên càng tìm... càng lạc. Rễ cây phủ chằng chịt suốt từ những cành cây cao xuống đến gốc như những rễ cây đa. Những thân cây nhỏ nhưng đan dầy, một người lách còn khó lọt... tạo thành những vòng vây bất tận không muốn cho Liên thoát. Liên tìm vã mồ hôi mà không thấy con đường mình vừa qua. Liên tìm suốt một buổi không ra hướng. Mà sao cũng lạ, không có người nào quay lại tìm Liên? Hay do đông người đi lấy gạo quá, cho nên giao liên không để ý. Đói, mệt, khát nước, sợ hãi...làm cho Liên gục xuống. Bóng đêm ập đến lúc nào, Liên không hay.

Một tối khủng khiếp một thân, một mình Liên ở trong rừng. Cái tối ở rừng Trường Sơn khó diễn tả. Xung quanh tối đen như mực, nghe xung quanh chỗ nào như cũng có tiếng động. Lúc thì rì rào của gió, lúc thì bất chợt của cành cây khô rơi, lúc thì dội lên những tiếng i...i... u... u...của những đám côn trùng ẩn dưới đám lá mục. Ngồi dưới một gốc cây to Liên căng mắt nhìn vào bóng đêm trước mặt. Hình như ...không nhìn rõ nhưng Liên có cảm giác hình như ai đó đang bước về phía mình .Tiếng bước chân đó từ tốn, khoan thai, có định hướng. Mà hướng đó nhất định là chỗ Liên đang ngồi. Liên sợ hãi, nín thở , cố thu nhỏ mình lại, biết đâu... có khi một con tinh tinh đến bắt người như hồi còn học ở trường Thầy dạy văn thường kể . Tiếng bước chân đó, Liên căng thẳng chờ đợi, tưởng đến thật gần rồi, thế mà nó lại tự dưng biến mất chỉ để lại những đợt gió dại thổi mãi, xào xạc đuổi nhau trên những tán lá rừng. Phút hoảng loạn qua đi, bình tĩnh lại, Liên nghĩ :'' Có thể do mình quá sợ hãi mà tưởng tượng ra chăng ... chứ có ai đi trong đêm đâu ".

Đêm ở Trường Sơn, một mình Liên bị bao vây bởi bóng đêm đen đặc bao trùm, không ai cứu giúp... Liên mới thấy tự nhiên mình dấn thân vào đây là một quyết định hơi vội vã. Giờ này ngoài kia bố, mẹ , các em của Liên có biết thân phận Liên lạc loài như thế này không? Gần tháng rồi, Liên không nhận được tin tức gia đình . Chắc chắn mẹ thương Liên sẽ khóc hết nước mắt, bố sẽ rất thương Liên, ông đã nhìn thấy trước tương lai của con gái khi nó dám đi vào chỗ này.Than ôi, vì cương vị của ông, chẳng lẽ ông ra mặt can ngăn thì còn nói được ai. Ông phải nuốt nước mắt vào trong, gượng cười khi tiễn con gái vào trường quân y. Giá như ... Liên nghe lời bố, đừng nản mà chọn hướng giải quyết khác thì đâu đến nỗi.Thế mới biết, trước một biến cố phải hết sức bình tĩnh, lắng nghe người xung quanh góp ý, cân nhắc khi quyết định. Chỉ theo cảm tính, theo ý thích của riêng mình ...không bao giờ đưa đến kết quả tốt đẹp. Biết đâu... có thể Liên bỏ xác nơi đây như Tiến, như Mai... đau hơn, Tiến và Mai còn có mộ để người ta nhận biết, còn Liên gục chết ở đây , nếu có, chỉ là bộ xương khô vô thừa nhận.

Đêm càng khuya, Liên thấy càng lạnh. Đến lúc này thì Liên đã nhìn rõ bóng đêm, tiếng động của rừng Liên đã phân biệt được. Mới đầu còn sợ hãi chứ bây giờ thì Liên cũng bình tĩnh. Cái chính là làm sao tự mình có thể chống chọi được với cái lạnh dồn dập về khuya càng thấy rõ, như sờ được. Môi, răng thậm chí cả người của Liên nữa cứ run lên bần bật. Liên nhoài người ra khỏi chỗ nấp quơ tay tìm lá khô...Những nắm lá khô xung quanh gốc cây được Liên vơ vội trải ngay xuống chỗ mình ngồi. Liên định ngồi bệt xuống đám lá khô thì giật mình vì có một con giun đất to hay là một con gì đó mình trơn trườn vội, phía dưới chân của Liên thấy lành lạnh. Liên lắc đầu, đứng bật dậy, không thấy động tĩnh gì nữa, Liên lại ngồi bệt xuống... không biết có thể qua khỏi đêm nay không ? Đã thế cái đói cồn cào như xát vào dạ dầy của Liên làm cho người cứ bã ra chỉ một lúc người như không gượng dậy nổi. Đói, khát, mệt, sợ hãi... những cảm giác đó luôn thường trực làm cho Liên như phó mặc cho số phận.

Liên thiếp đi lúc nào không hay ...

... Liên tỉnh giấc, mặt trời đã chiếu những tia nắng vàng già xuống mặt đất, xung quanh khung cảnh của rừng trở lại sự yên bình vốn có của nó. Một đêm trong rừng cũng là quá dài, vài hớp nước suối, mấy quả rừng ăn liều chỉ đủ sức giúp Liên cầm cự trong ngày. Nếu không tìm ra đường trở về ngay trong ngày hôm nay chắc Liên chết mất.

Đi được một đoạn đường dài, trèo qua một vách đá, đứng ở vị trí đó Liên quan sát. Liên mừng rỡ phát hiện ở phía xa hình như có một con đường nhỏ chạy men theo cánh rừng. Có thể con đừơng đó là đường giao liên. Liên trèo xuống ,vạch những đám cây rừng cố lần đến hướng đó . Ra khỏi đám cây rậm, Liên lắng tai nghe xem có động tĩnh gì không ? Lời của Thắng dặn cứ văng vẳng :'' Đi Trường Sơn , gần cái chết như thế này cảnh giác chẳng bao giờ thừa cả ".Xung quanh Liên lúc này chỉ có tiếng chim rừng kêu rả rích , lúc xa , lúc gần .Thảnh trong thinh không bất chợt có tiếng vượn hú nghe ai oán. Rõ nhất vẫn là tiếng máy bay trinh sát, Liên để ý xem nó có thả khói không ? Chiếc máy bay không thả khói mà nhẫn nại bay, dáng lừ đừ như cái ông mất ngủ, lượn chỗ này một tý, bay chỗ kia một tý cố tìm mục tiêu ẩn dưới lớp lá rừng già .

Khi Liên lần được đến con đường nhỏ mà mình cần tìm thì mặt trời đã lên rất cao, trút cái nắng gay gắt xuống đất. Liên chỉ còn biết ngồi mà thở, mệt bã người. Điều mừng nhất, quan sát trên mặt đường có dấu dép cao su, có cả dấu những lỗ gậy, điều đó chỉ có ở đường giao liên, chứng tỏ có quân ra, quân vào. Liên quyết định không đi nữa, chui vào một lùm cây rậm, ngồi đợi nghĩ thế nào cũng gặp người đi trên đường, xin họ cho đi theo về trạm. Chứ còn đi ngược, hay đi xuôi biết hướng nào về trạm gần nhất ? hơn nữa ... nếu không có người dẫn, Liên lại sợ lạc. Một đêm ở trong rừng, Liên sợ đến chết khiếp.

Ngồi một mình, chờ đợi, nhưng Liên không cảm thấy sốt ruột, từ giờ đến chiều thế nào chẳng có người đi. Tránh đi những giờ phút chờ đợi sốt ruột, bây giờ trước mặt Liên chỉ có hình ảnh gia đình hiện lên rất hiện hữu. Giả như ngay lúc này Liên được về với gia đình, bao mệt nhọc, sợ hãi sẽ tan biến. Khi Liên xuất hiện trước cửa mấy đứa em sẽ tròn mắt ngạc nhiên. Con Ngọc, con Đào sẽ ôm chầm Liên mà khóc " Chị Liên về thật rồi ! Đừng đi nữa chị Liên ơi "Con bố của Liên, ông vẫn là người nặng tình cảm nhưng ít khi bộc lộ ra ngoài chắc nhìn Liên với ánh mắt thương cảm, cái lắc đầu buồn bã cùng lời nói nhẹ nhàng như bao lần Liên có lỗi về nhà muộn màng :'' Vào nhà đi con ". Còn mẹ, chắc lại như mọi lần vẫn những giọt nước mắt thương con không kịp lau, bương bả đỡ ba lô cho Liên. Liên bần thần suy nghĩ, không hiểu sao mình lại nghĩ chiến tranh đơn giản như thế nhỉ? Tại sao mình có thể hành động bộp chộp một cách thiếu suy nghĩ đến thế nhỉ? Không, cuộc chiến tranh này không phải là một sự giải thoát đơn giản. Vào đến Trường Sơn, tức là bước vào một cuộc hành quân rất vất vả, nghị lực con người phải hết sức lớn lao mới vượt qua được. Ở đây không hề có cảnh ''...Chú nai vàng nghiêng đôi tai ngơ ngác, dừng lưng đèo mà nghe tiếng hát, ngắt một đóa hoa rừng cài lên mũ , ta đi...'' như lời một bài hát mà Liên và các bạn thường hát mỗi tối, khi sinh hoạt chi đoàn hồi còn ở ngoài bắc. Vào đến Trường Sơn, đã là nơi giáp ranh giữa cái sống và cái chết, con người chỉ còn một suy nghĩ duy nhất, cố gắng làm thế nào để chiến thắng được cái chết, cố sống ...

Đang suy nghĩ miên man thì Liên nghe thấy bước chân người từ xa dội đến. Liên nhớ lời một anh giao liên phổ biến kinh nghiệm nghe tiếng bước chân trong rừng :'' ...Phải chú ý nghe tiếng động cho rõ . Tiếng động gọn, nhỏ có thể bộ đội đằng mình vì bộ đội đi dép cao su bó vào bàn chân. Còn tiếng động to, nghe bồm bộp dẫm vào lá nghe rõ tiếng lạo xạo cần cảnh giác vì có khi đó là tiếng giày của bọn biệt kích vì đế giày của nó rất to, chúng vác ba lô nặng nên tiếng giày cứ gioãng ra ...''. Một người hỏi đùa :'' Thế nhỡ bọn biệt kích, chúng mang dép cao su của ta thì sao ? "Anh giao liên ấy cười :" ...thì ...phải nổ súng đánh nhau thôi. Ai giành được bất ngờ, nổ súng trước, người đó thắng ''.

Phía đầu chỗ quẹo của con đường xuất hiện một người...rồi hai người. " Người mình " Liên định reo lên khi thấy bóng áo xanh, nhưng ...Liên vội kìm nỗi mừng, chui lại ngay vào trong bụi cây, quan sát. Liên sợ mình có thể lầm, biết đâu thám báo giả dạng thì sao? Hai người đã đi đến gần chỗ Liên núp. Một người cao gầy, nước da sạm lại, có lẽ do sốt rét. Còn người kia nét mặt có vẻ trẻ hơn, dáng thấp lùn, áo quần có vẻ lôi thôi, đi một đôi giày Trung Quốc rách, bẩn. Bàn tay họ cứ để lăm lăm vào cò súng, mắt dớn dác, xoi mói nhìn xung quanh. Tiếng trao đổi của họ vọng đến chỗ Liên đang núp :

- Không biết nó đi thế quái nào để lạc ...Giời đất, hết mẹ nó người hay sao mà lôi cả bọn con gái vào đây chỉ để khổ bọn mình .

Họ đi tìm người lạc, lại là ''con gái '' thế thì đúng rồi, có khả năng họ đi tìm mình. May quá! Tiếng người trẻ hơn làm cho Liên chú ý lắng nghe:

- Tìm suốt từ sáng đến giờ mà không thấy, có khi chị ấy bị hổ vồ cũng nên. Hôm nọ em đưa một đoàn khách đến trạm năm lăm (55) ,chúng nó bảo với em, tiếng hổ gầm nghe gần lắm.

Tiếng người lớn tuổi cằn nhằn :

- Cho hổ vồ, chết mẹ nó đi. Tìm suốt từ sáng đến giờ , mệt thấy ông bà, ông vải... Đến tối tao lại còn đưa đoàn đi nữa, sao mà đời lại chó má thế này, cứ thế này không biết bao giờ mới hết khổ- đi được một đoạn, anh ta chửi đổng- Tiên sư lão trạm trưởng, suốt ngày chỉ chờ lính vào để đổi đường lấy màn tuynh, còn đi tìm người lạc hay truy nã lính đào ngũ, lão lại phân công hai anh em mình, chẳng bao giờ lão ta chịu đi cả.

Tiếng người trẻ an ủi :

- Đừng sốt ruột anh ạ !Chửi cũng chẳng được ích lợi gì vì mình là lính mà. Lão ấy nghe anh nói thế lại cho anh '' xuống đường'' (8) thì toi- Anh ta chép miệng, giọng ái ngại- Cũng tội họ chứ, là con gái, lại lạc cả một đêm trong rừng, có ai muốn vào đây đâu... Chịu khó đi tìm một chút nữa đi...

Đúng là họ đi tìm mình rồi, nhưng Liên nghe họ nói chuyện mà tủi, cái mạng người ở đây sao rẻ thế. Nhưng thôi, mừng nhất đó là người mình, đang tìm Liên. Gặp được Liên, họ sẽ đưa Liên về trạm, được gặp lại đồng đội, một ngày đêm ở trong rừng lạc đồng đội Liên có cảm tưởng như thời gian phải bằng cả thế kỷ. Đợi cho hai người đi qua chỗ Liên núp một đoạn, Liên mới từ từ chui ra, gọi ngập ngừng:

- Các anh ơi ! Em đây .

Hai người đi tìm Liên nghe tiếng gọi, vội giật mình quay lại, ngỡ ngàng. Một người hỏi :

- Chị là chị Liên, đoàn quân y K18, đi lạc từ hôm qua?

- Vâng, đúng! em đi lấy gạo, bị lạc ...- Chỉ nói có vậy rồi Liên gục xuống vì quá mệt.

- Trời ơi! Ngồi ở đây mà bắt chúng tôi tìm suốt từ sáng đến giờ, cả đoàn của chị đang phải đợi chị ở bãi khách kia kìa. Trong trạm phải huy động người đi tìm. Mà chị đi thế nào lại bị lạc, giao liên quay lại tìm chị không thấy? Ông trạm tưởng chửi um cả lên vì tội vô kỷ luật của chị đấy, ông ta còn đoán có khả năng chị đào ngũ - Người lớn tuổi choàng vội khẩu súng qua vai, vừa đỡ Liên, vừa nói.

- Chúng ta đưa chị ấy về đi anh, tìm được thế này là quá tốt rồi, chứ có làm sao mà chết trong rừng hay bị thám báo bắt mới khốn nạn - Người lính trẻ tuổi hơn nhìn Liên nói an ủi.

Hai người lính giao liên dìu Liên, cùng quay về .

 

 

 

 

 

Ngày ... Tháng ...năm 196...

Cường, Tú , Xuân ...chạy đến nhà báo tin mình đã tốt nghiệp, đỗ với với số điểm cao nhất trường. Chúng nó tưởng mình mừng. Nhưng không ! Cái đau đớn nhất, giá như ...đừng tốt nghiệp, vẫn cứ đi học, vẫn làm bạn với viên phấn, quyển sách ...hay bao nhiêu. Thường người ta tốt nghiệp với chứa chan bao hy vọng, cánh cửa tương lai đã mở. Đối với mình thì ngược lại ... mình nhớ mãi lời nói của anh Hưng ,trưởng ban tuyển sinh huyện :'' Thế này Thắng ạ ! Em có nộp hồ sơ để người ta xét em vào đại học, nhưng với thành phần lý lịch như thế này thì khó lắm.Học có khá mấy ,mà lý lịch như thế này ... thì họ cũng không cho vào học đâu.Theo anh... ngay từ bây giờ em nên tìm một con đường đi khác thì hay hơn, chứ vào đại học là không nên...".'' Theo anh, em nên chọn nghề gì làm bây giờ ? "." Thiếu gì việc làm, ở nhà đem kiến thức , sức khỏe ...ra giúp bà con nông dân cũng là tốt. Qua thời gian thử thách , biết đâu lúc đó em sẽ vào lại học đại học ." Tốt nghiệp loại giỏi không vào được đại học, còn ở nhà, gia đình không được vào hợp tác xã, mình không được kết nạp đoàn, không được tham gia công tác xã hội.Tại sao họ lại muốn trói chân, trói tay mình ? Tại sao...Tại sao ...lại như thế? Quả thật mình không thể hiểu nổi.

Ngày ... tháng ...năm 196...

Thấy thằng Tâm, con ông bí thư huyện vào đại học mà mình thèm. Thật mừng cho thằng này khi bố nó làm chức to. Tâm học dốt như không thể có thằng nào học dốt hơn, dốt đến độ... xếp chỗ ngồi thi, thầy chủ nhiệm phải xếp nó luôn bên cạnh mình để cho nó ...nhòm bài.Thầy còn nói với mình , tạo mọi điều kiện giúp nó . Thế là nó đỗ, nó vào đại học ... còn mình ? Cũng chẳng nên trách, mỗi người có một cái số. Cái số mình cực, số mình khổ ...ráng phải chịu, biết làm sao. Mình muốn tìm một lối thoát.

Ngày ...tháng ...năm 196...

Mẹ đi làm đồng về bị cảm, sốt hầm hập. Nhà không có một viên thuốc nào. Lo quá ! Mẹ nói " Chẳng làm sao đâu con ơi ! cho mẹ nồi nước xông là khỏi ngay. Con lo cho em cái ăn đi ! Mẹ có mót được một ít khoai đấy, con luộc cho các em ." . Mình đi luộc khoai, con Tính chạy ra vườn hái lá xông cho mẹ. Nồi khoai vừa chín, định dỡ ra rổ, ông Sỹ ,công an xã chạy vào nhà, đằng sau mấy anh du kích nữa. Ông Sỹ thấy nồi khoai lang luộc, mình vừa bắc xuống đất, ông ấy hét to :'' Tang chứng đây rồi, đúng là con mẹ Mùi ăn cắp khoai lang của hợp tác xã " Ông ấy khoác tay, ra lệnh cho mấy anh du kích :'' Gô cổ nó vào, điệu ra sân hợp tác xã cho mọi người biết ". Mình van xin, lạy gập người xin tha cho mẹ nhưng ông Sỹ không chịu .Còn mẹ cố gượng dậy, nói khổ sở " Bác Sỹ ơi, đừng đặt điều như thế oan cho em quá . Đồng làng Chuôm , mọi người nhổ hết khoai lang rồi, em có hỏi bác Đấu, bác Oai, bà Tham ...thôn ba, ai cũng bảo nhổ khoai hết rồi em mới dám xuống mót chứ đâu dám làm cái việc như bác vừa nói ". Ông Sỹ nhìn mẹ, nói văng cả nước bọt :

- Bà bảo mót khoai lang mà lại được nhiều khoai lang thế kia à. Nói thế thì chó nó tin. Hơn nữa, đồng làng Chuôm có nhổ khoai lang rồi thì phải có lệnh của xã mới được xuống mót. Bà nhớ nhé ! Đấy là đồng do Hợp tác xã quản lý, cái gì trong đo, dù là rễ cây cũng là của Hợp tác xã ,không được ai xâm phạm.

Mẹ cố phân trần, ông Sỹ vẫn không nghe, cho mọi người điệu mẹ ra sân hợp tác xã làm kiểm điểm vì tội '' ăn cắp '' khoai lang.

Chỉ việc đó thôi, lý lịch mình ghi thêm một điểm xấu với lời nhận xét của Ủy ban nhân dân xã " Con địa chủ, gia đình vẫn giữ bản chất ăn cắp, bóc lột, không nên cho đi học .".

Ngày ...tháng ...năm 196...

Mẹ nói :'' Đất này là đất quê mình, bố con còn nằm đây ... thế mà mẹ, con mình không sống được. Khổ thân các con ! Chẳng lẽ lớn lên không làm được việc gì cho ra hồn, mẹ tủi với vong linh của bố con lắm . Hồi bố con còn sống, bố của các con luôn mong các con ăn học nên người . Thế mà ...". Mình thương cho mấy đứa em, sao chúng nó ham học thế, suốt ngày ôm sách để học .Nhiều ngày, phong phanh một manh áo, mặc cho gió rét, mặc cho mưa phùn, bụng không có một hạt cơm chỉ ăn mấy cái bắp ngô mình kiếm được chiều qua thế mà đi học. Chúng nó lại học rất giỏi, đến độ cô giáo phải đến tận nhà khen...nhưng, học giỏi để làm gì ! Tương lai của chúng nó có như mình không ? Nghĩ buồn quá. Mình đã cố làm nhiều điều thật tốt để mong các ông ở Ủy ban nhân dân xã nghĩ lại, thương cho anh em mình .Cũng lạ, đi đắp đê, đi chống hạn, đi làm phân xanh ... việc gì mấy ông cũng gọi mình. Nhưng khi xét mình vào đoàn hay đi học thì tên mình cứ gạch ra đầu tiên. Mình có thắc mắc không ai trả lời rõ ràng. Tại sao vậy ?

Ngày ...tháng ...năm 196...

Thế là phải chia tay với người bạn thân nhất của mình . Xuân lên đường vào học đại học. Cả một ngày Xuân ở lỳ nhà mình, vừa giúp mình đập lúa, vừa nói chuyện. Có thể nói ở trong lớp, Xuân hiểu mình nhất.Thương bạn nhiều lắm. Bố Xuân là một ông giám đốc xí nghiệp, không hiểu sao ông ấy có vẻ thương mình nói với Xuân phải giữ tình bạn của hai đứa . Xã hội vẫn có nhiều người tốt... Nhưng khổ một nỗi, người tốt không giúp gì được mình mà chỉ là chỗ dựa tinh thần . Thế cũng là tốt lắm rồi !Mình nhớ nhất lời dặn của Xuân hôm hai đứa chia tay :'' ...Mày phải nghĩ đến tương lai mấy đứa em . Tao tin vài năm nữa thôi, khi em mày tốt nghiệp phổ thông họ sẽ không khắt khe nhiều về vấn đề lý lịch như mày bây giờ . Giá như ...mày được đi bộ đội, hay là được làm một công việc tương tự như thế, nhất định họ sẽ nhìn gia đình mày khác đi.Tao tin thế, nhất là khi họ xét cho mấy đứa em mày vào đại học cũng dễ dàng hơn ...". Lời gợi ý ấy của Xuân làm cho mình suy nghĩ mãi. Nhưng làm việc gì bây giờ ?

Ngày...tháng...năm 196...

Ở nhà hơn hai năm không làm được việc gì cho nên hồn, nếu có đấy là sự đầu sai của mấy ông trong chính quyền đối với mình. Vì các ông ấy biết, mình mặc cảm về chuyện ''lý lịch '', nên các ông ấy bắt làm việc gì mình cũng sẽ làm, không từ nan thế là ... mình trở thành một con trâu cho các ông ấy sai khiến và cưỡi, khổ không thể tưởng, mình vẫn cắn răng chịu đựng. Nghe tin có đoàn quân y về tuyển người, phải cạch cục mãi mới gặp được ông bác sỹ phụ trách đợt tuyển quân . Mới đầu mình cũng hơi e ngại sợ như mấy lần trước, khi gặp mấy người về tuyển quân. Họ cầm lý lịch của mình, đọc lời nhận xét của xã là lắc đầu, nói nhẹ nhàng mà đau :'' Có thật em muốn vào bộ đội để đi chiến đấu không ? Hay là ... Thôi, để lần khác nhé, còn lần này chúng tôi chỉ tuyển những em có thành phần lý lịch cơ bản để vào binh chủng đặc biệt ''. Cũng buồn cười ,có thằng biết mình vì lý lịch mà không phải đi bộ đội, lại nói tức tối: " Nó là con địa chủ lại không phải vào chỗ chết, còn mình thì lại phải vào. Sao có chuyện vô lý thế được ". Nó còn nói, mình nghĩ mãi, không nín được cười dù đang lúc buồn " Giá ngày xưa bố mình cũng là địa chủ để khỏi phải đi bộ đội, sướng bao nhiêu ". Người không thích đi bộ đội, họ vẫn bắt đi. Còn mình, xin cả hai tay, họ lại từ chối. May khi mình gặp ông bác sỹ quân y về tuyển quân, nghe mình trình bày ,ông ta gật đầu có vẻ thông cảm, nhìn mình với con mắt thương cảm :'' Tinh thần của em như thế là rất tốt. Tổ quốc đang cần những người có tinh thần như em. Về phần lý lịch, như em trình bày, theo tôi nghĩ, chắc không có vấn đề gì nặng nề đâu. Ngày mai em quay lại gặp tôi, tôi sẽ cho em biết quyết định cuối cùng ..." Ông bác sỹ ấy hỏi mình một câu :'' Nếu như học xong lớp quân y này, trên họ yêu cầu em đi chiến trường, có thể hy sinh. Em có sẵn sàng không ?''. Chuyện đơn giản, cả đời mình, cả gia đình mình sống khổ đến cùng cực, cũng coi như mình chết rồi. Nay nếu như mình có chết để các em, để mẹ bớt khổ, mình cũng sẵn sàng. Mình gật đầu với tư thế chấp nhận. Ông bác sỹ rất vui, vỗ vai :'' Tốt, mai em đến đây, tôi tin em sẽ được nhận vào trường để học ...''.

Ngày ...tháng ...năm 196...

Mình không ngờ trong lớp anh em lại tín nhiệm mình như vậy, phải làm gì để không phụ lòng anh em đã tuyệt đối tin tưởng mình. Thương nhất là anh chị em trong lớp đấu tranh cho mình được trở thành đoàn viên. Đoàn trường và cả đảng ủy nhà trường không đồng ý cho mình vào đoàn vì một lý do '' lý lịch xấu '' . Họ nêu ra lý do " Nếu như anh Thắng vào đoàn, thì nay mai anh ta với lý lịch xấu xa như vậy anh ta cũng có thể vào Đảng .Mà Đảng ta không thể có người có lý lịch như thế . Nếu như với người khác vào đoàn thử thách một, anh ta phải thử thách mười ".Đoàn trường họp lên, họp xuống để xét trường hợp của mình. Lớp cũng đấu tranh, gần như cả chi đoàn cùng ký vào biên bản để đề nghị đoàn trường kết nạp mình vào đoàn. Có lúc mình cũng nản nói với một số người :'' Thôi, các bạn ạ! Mình ở ngoài đoàn có làm sao đâu. Mình vẫn là đồng đội, đồng chí của các bạn cơ mà ".'' Không được- Có ý kiến phản đối - Anh phải vào đoàn, anh xứng đáng hơn bao người . Lớp này nếu không có anh không làm được nhiều việc như những ngày qua đâu . ".

Buồn cười nhất, cũng là trường hợp hãn hữu, cuối cùng tổ chức nhà trường cũng ký quyết định mình là đoàn trưởng của quân y đi B lần này dù mình mới trong gian đoàn thử thách để trở thành đoàn viên, có lẽ họ cũng không biết chọn ai hơn mình. Vào đoàn còn nhiêu khê đến thế này, không biết đến khi mình vào Đảng thì còn khó khăn đến mức độ như thế nào?

Ngày ...tháng ...năm 196...

Cuối cùng thì mình cũng được kết nạp vào Đoàn. Khỏi phải nói mình xúc động như thế nào ? Mình đã chứng minh được một điều, lý lịch không phải là thước đo đánh giá phẩm chất, lương tâm của một con người. Chẳng qua các vị sợ, các vị yếu thế và ở góc độ nào đấy các vị có thể thấy không phải mình đại diện cho tất cả mà chỉ đại diện cho một giai cấp nhất định. Nếu không phải như thế thì làm sao lại có cái chết khốn khổ của bố, mình tội tình gì mà bị đày đọa như thế ? Và với mình phải đánh đổi cả một sự nghiệp, hơn thế nữa là cả tính mạng thì các vị mới tin ?

Cái giá cho một chiếc huy hiệu được đeo bên ngực trái của mình đắt thật.

Ngày ...tháng ... năm 196...

Mình ghi trang nhật ký này hơi vội, vì lệnh đi B đường đột quá. Biết chắc thế nào cũng có giờ phút này, nhưng nó đến chầm chậm một chút hay biết bao nhiêu, để mình có thời gian về thăm mẹ và các em .Gia đình chuyển lên khu kinh tế mới ở Thái Nguyên, mình không biết khu kinh tế mới, chỉ biết đó là một vùng rất khó khăn. Chuyện học hành của các em có thuận lơị không ? Bao nhiêu mối lo, đã vậy, giờ đây tổ chức nhà trường quyết định mình sẽ làm đoàn trưởng đoàn quân y đi B này. Bao việc phải chạy cho xong ngày hôm nay để tối hành quân.

Các em của anh ! Từ nay các em yên tâm nhé ,các em có quyền ngẩn cao đầu để thấy rằng anh em mình không thua ai. Các em phải học thật giỏi, học hơn chúng nó ...Nếu như ở trong kia anh nhận đựoc tin các em vào học đại học có lẽ không biết anh sẽ mừng đến cỡ nào . Anh rất tin sức học của các em. Từ giờ trở đi, không còn ai có thể làm khổ các em ,ngăn trở các em trên con đường học hành. Anh đã đổi cả cuộc đời của anh cho tương lai của các em ...

Anh hiểu con đường của anh đang đi hơn .

...

Những trang nhật ký Thắng ghi đều đặn, suốt từ ngày ở nhà đến giờ. Nhưng đến bây giờ có lẽ chấm dứt không thể ghi được nữa vì một lý do hết sức đơn giản: Quyển nhật ký đã đến trang cuối cùng. Thắng muốn giữ quyển nhật ký này, giữ nó là giữ biết bao nhiêu kỷ niệm. Giá như, được mang về lại miền Bắc, thì quyển nhật ký trở thành một kỷ vật thiêng liêng. Nhưng cũng giả như ...mình hy sinh, quyển nhật ký này rơi vào tay một ai đó, chẳng hạn một ông bí thư chi bộ, làm sao họ chấp nhận nhưng dòng chữ :''...Vào đến đây mình mới thực sự hiểu bản chất con người. Ở Trường Sơn không còn những câu khẩu hiệu ồn ào, cũng không còn những buổi nói chuyện thời sự mà ở đâu ta cũng thấy địch chạy bạt vía, còn quân ta thắng như chẻ tre . Tất cả chỉ là sự tuyên truyền không hơn, không kém. Ở đây chỉ có một cuộc sống nguyên tắc, nghĩa là vào đây là phải đi đến tận cùng, dù anh không muốn cũng phải đi, không cho ai được phép quay về. Ở đây mình đã thấy, với cuộc chiến tranh này, không phải ai cũng hăm hở. Là con người không ai muốn đâm đầu vào chỗ chết cả. Nhưng họ vẫn phải đi, vì có nhiều sự ràng buộc, như trường hợp của mình chẳng hạn. Cũng ở Trường Sơn, mình phải đối mặt với một sự thật: Sự dũng cảm hay hèn kém đó là tùy bản chất mỗi người. Một tay trưởng đoàn bộ binh đào ngũ bỏ lại cả tiểu đoàn nằm chơ vơ ở bãi khách vì hắn không thể chịu được sự ác liệt, tất nhiên tay tiểu đoàn trưởng đó là ''đảng viên”. Đấy, mình tin những người đó lý lịch trong sạch gấp mấy lần mình mà còn như thế. Trong khi đó, mình vẫn ham đi, đi để chứng minh, lý lịch gia đình đâu có phải là yếu tố quyết định đến bản chất con người ...''.

Những trang nhật ký như vậy, nếu rơi vào tay họ, thì dẫu mình có chết rồi chắc chắn cũng không yên. Hồi học ở trường, và ngay ở đây, thực tế dạy cho Thắng thấy một điều, không nên bao giờ nói ra sự thực. Điều đó nguy hiểm vô cùng .Nhất là hôm qua, khi Thắng vào trạm nhận nhiệm vụ cho đoàn, vô tình đi qua khu vực nhà chỉ huy, tiếng một người có lẽ là người cấp to mới ở miền Bắc vào:'' ... Hiện tại trong một số đoàn hành quân vào chiến trường, nhất là các đoàn dân chính, quân y ...trước sự ác liệt của chiến trường đã xuất hiện tư tưởng dao động ở một số người. Có đoàn số người đào ngũ tương đối nhiều. Điều đó không có lợi cho cuộc chiến đấu sắp tới. Tôi yêu cầu các anh phải theo dõi chặt chẽ tất cả những người có biểu hiện dao động, sợ chết. Cần thiết, báo ngay cho các trạm bắt ngay tại chỗ, xử lý sau. Với những con người như vậy, không có biện pháp cứng rắn là không xong đâu''. Họ nói như vậy, sẵn sàng làm như vậy, nhỡ đâu ai đó khám trong ba lô của Thắng lôi ra quyển nhật ký này thì dẫu Thắng có hy sinh, hy sinh rất ''anh dũng '', công sức đó cũng đổ xuống sông xuống biển hết.

Thắng lục trong ba lô chiếc bật lửa Trung Quốc, rồi lẳng lặng đến bên bếp Hoàng Cầm. Thắng bật lửa, đưa quyển nhật ký vào. Ngọn lửa liếp quanh mép sách rồi lan rộng. Nhìn ngọn lửa Thắng thấy thương quyển nhật ký vô hạn, nó như một người bạn tri kỷ đi với Thắng suốt cuộc hành trình gian khổ nhất, giờ phải chia tay, chia tay vĩnh viễn. Thắng cầm quyển sách không thấy nóng, cứ để yên lặng, nhìn ngọn lửa ngoằng nghèo, uốn éo như con rắn .Chỉ đến khi ngọn lửa liếm vào ngón tay, Thắng mới giật mình buông cuốn sách. Lửa cháy bùng bùng, dạt khói vào bên trong bếp. Những trang giấy cháy đen quăng queo, tơi tả ... Thắng nhìn với ánh mắt tiếc vô hạn.

 

 

 

 

 

Liên phải nằm lại trạm xá đường dây, một việc mà Liên không muốn một tý nào.

Sau khi bị lạc ở rừng về, Liên còn đi theo đoàn được ba trạm nữa, nhưng đến trạm sau thì sức Liên đã kiệt lại bị sốt rét. Mới đầu anh chị em trong đoàn phân công nhau cố dìu Liên đi. Hình như trong gian nan, cận kề sống chết mới thấy tình bằng hữu thật sự thiêng liêng, không ai muốn xa rời nhau. Cả đoàn quân y như một gia đình lớn, mà mọi người gần như có trách nhiệm gách vác cho nhau, nhường nhịn nhau. Mới bị mệt Liên được mọi người san sẻ ba lô, dìu Liên đi. Cho đến lúc nặng hơn thì cả đoàn phân công ai khỏe thì cáng cho Liên. Thật ra chỉ có Thắng và vài người nữa trong đoàn làm việc này. Đến lúc này, khi sức cạn kiệt ,trên lại thông báo sắp tới có khả năng chỉ hành quân ban đêm, bệnh tật của Liên không có dấu hiệu thuyên giảm ... Thế là dù có cố, Liên cũng không thể đi theo đoàn được. Cứ nhìn ánh mắt của Thắng hôm chia tay mà đau đớn .Thắng đi theo võng cáng Liên vào đến tận sân trạm xá .Sau khi bàn giao Liên cho trạm xá xong, Thắng dìu Liên về lán, mắc hộ võng, để ngay ngắn ba lô lên giàn nứa rồi ngồi xuống cạnh Liên. Hình như ... không biết Liên nghĩ có đúng không ? Thắng sợ cuộc chia tay này là cuộc chia tay cuối cùng giữa hai người mà chính Liên cũng nghĩ như thế .Thắng cầm bàn tay Liên lên nắm chặt trong tay mình, như cố truyền hơi nóng vào bàn tay lạnh giá .Thắng hỏi khẽ :

- Liên mệt lắm phải không ?

Liên không trả lời, gật đầu thừa nhận. Thắng nhìn Liên thương cảm ,nói tâm sự :

- Lẽ ra ... anh không nên phân công em đi lấy gạo, việc đó để anh làm thì hay hơn ... Thôi, mọi chuyện đã rồi. Cái chết của Mai hôm nọ cứ ám ảnh anh mãi . Rồi tối hôm em bị lạc, nếu em không về, có lẽ điều đó sẽ dằn vặt anh rất nhiều ...

Thấy ánh mắt Liên nhìn như muốn hỏi, vì sao Thắng lại nói điều đó. Thắng im lặng một lúc rồi nói tiếp:

- ...Dù sao, anh là nam giới, ít nhiều từng trải hơn các em, đời anh cũng cực hơn các em, khổ thế này chứ hơn nữa anh cũng có thể chịu đựng được, Hơn nữa, anh nghĩ thế này, có lẽ những chỗ như thế này không nên đưa các em vào ...

Những ngày hành quân mệt nhọc, rồi cảnh chạy vượt trạm, những hôm thiếu gạo, lạc rừng đói quay, đói quắt ..lần lượt hiện lên trước mắt Liên. Bây giờ lại nằm lại giữa trạm xá đường dây như thế này Liên rất thấm thía lời tâm sự của Thắng. Liên để hai hàng nước mắt chảy thành vệt, nói buồn bã :

- Bây giờ biết làm thế nào ? Dù sao chăng nữa cả anh và em đã vào đến tận đây ...Em không biết tính sao nữa ?

Thắng suy nghĩ, bàn tay gân guốc nắm chặt lại, nhìn trước, nhìn sau không có ai, Thắng ghé vào tai Liên nói nhỏ :

- Nhân chuyện em nằm lại trạm xá này, em nghĩ cách ở lại đây đi. Theo anh, em không nên vào sâu trong ấy ...

Liên im lặng, đúng lúc này, sắp chia tay với Thắng, với mọi người trong đoàn, Liên mới thấm thía sự cô đơn. Mới thấy cái cảnh tụ tập gia đình sau bữa cơm chiều sao nó thiêng liêng vô cùng là vậy. Liên mở mắt nhìn quanh, giữa rừng già một màu xanh bất tận, gần như không thấy được ánh sáng, cái gì ở đây cũng vọng một nỗi xa xăm từ tiếng chim kêu không thấy hình đến tiếng vượn hú lúc xa lúc gần, thậm chí đến cả tiếng gió thổi cũng nghe như man dại, không có đích. Thực sự cho đến lúc này Liên thấy tự trách mình một cách ghê gớm. Tại sao hồi đó mình lại ham hố đi nhỉ? Tại sao có lúc mình cũng nghĩ là đi được nhỉ ? Đài, báo, phim...vẽ nên những chuyện ở Trường Sơn cứ như chuyện ''thần thoại " đại loại '' ...Máy bay Mỹ có phương tiện hiện đại nhưng vẫn thua trí thông minh của dân tộc ta, chúng ném bom dày đặc ở đường Trường Sơn, nhưng không ngăn được những bước chân của những đoàn quân tiến ra mặt trận ...'' rồi nữa :'' ...Hành quân ở Trường Sơn vất vả, gian lao là thế, trên là tiếng máy bay gầm rú, dưới là bom nổ nhưng ở đâu chúng ta vẫn nghe thấy tiếng cười lạc quan, yêu đời của những người lính trẻ. Họ đi vào chiến trường với niềm tin tất thắng của ngày mai ..." Đấy, cứ hết ngày này qua ngày khác, đài ,báo nhắc đi nhắc lại như thế, ai mà không tin. Tuyệt nhiên đài báo... không bao giờ nói thật những điều mà Liên và đồng đội đã từng chứng kiến. Những người như Liên, khi ở ngoài Bắc có cảm giác đi chiến trường là chuyện quá ư bình thường, nào có điều gì ghê gớm, bao người đi được, mình cũng đi được. Đi để giải phóng miền nam, giành lại độc lập tự do cho dân tộc, cả đất nước sẽ biết ơn những người hy sinh cho sự trường tồn của tổ quốc !? Liên quyết định vào chiến trường, một phần cũng vì lý tưởng đó.

Thắng lục trong cái túi nhỏ đeo bên mình lấy ra một gói ruốc nhỏ, một túi đường kính cũng gói gọn ghẽ để cạnh chỗ Liên nằm :

- Đây là số ruốc và đường anh để phần được, em giữ mà bồi dưỡng. Anh...

Liên không cho Thắng nói hết, gượng dậy lấy gói ruốc và gói đường trả lại cho Thắng :

- Anh cầm lấy... lúc này anh và các bạn cần thứ này hơn em. Em nằm lại trạm xá dù thế nào vẫn sướng hơn anh và các bạn...- Liên trầm ngâm một lúc, nói thật lòng - Em hiểu anh thương em mới nói những điều như vậy, nhưng ... có lẽ đã đi ... thì đi cho trót... nếu em khỏe sớm, em sẽ vào kia cùng với đoàn của mình, vào với anh.

Thắng lắc đầu :

- Nếu như em hy sinh trong cuộc chiến tranh này, cũng là một nhẽ . Nhưng giả như ...- Thắng ngừng lời, ánh mắt nhìn rất thương Liên, anh cúi thấp người hơn nữa, rồi giọng Thắng nói nhỏ gần như tâm sự - Em là phận gái, tuổi con gái có thì, mà cuộc chiến tranh này không biết kéo dài bao nhiêu năm nữa... em định chôn tuổi xanh của em trong này hay sao? khủng khiếp nhất, nếu như em không chết, mà bị thương cụt một chân hoặc mù cả hai mắt, hay như khuôn mặt em biến dạng do bom na pan ...em có sống cũng như chết, khổ em vì một cuộc sống dằn vặt, khổ gia đình vì họ lo cho em không nổi...Lúc đó em sẽ ân hận vì sự bồng bột của mình. Nghe anh đi ... Liên.

Thắng thương Liên, nói vậy, nhưng đã đến tình thế như thế này sẽ giải quyết ra sao ? ... Liên buông một tiếng thở dài như phó mặc cho số phận ...

Thắng nhìn Liên ánh mắt đau đáu, thương cảm, bàn tay đang nắm nắm tay Liên rời ra nhè nhẹ :

- Anh không muốn coi đây là cuộc chia tay cuối cùng của anh em mình. Anh vẫn hy vọng sẽ gặp lại em ở ngoài Bắc... Tùy suy nghĩ của em, việc quan trọng nhất lúc này là em phải tĩnh dưỡng sức cho thật khỏe...Em nằm nghỉ, anh đi đây.

Không hiểu sao, như có một lực hút, Liên ôm chặt lấy Thắng, khóc nức nở. Thắng cứ đứng lặng, mặc cho nước mắt của Liên ướt đầm cả một bên tay áo ... Rồi Thắng lặng lẽ gỡ tay Liên ra, đỡ Liên nằm xuống. Nếu như Thắng ở trường hợp của Liên có lẽ Thắng sẽ tìm một phương pháp giải quyết khác, nhẹ nhàng hơn chứ không nặng nề như thế này. Gía như Liên có một người anh trai như Thắng, chắc chắn tương lai sẽ đẹp hơn. Cuộc chiến tranh này khốc liệt quá, nó không từ một ai. Nếu Liên quay được về, tương lai chưa chắc sáng sủa, nhưng ít ra còn sống, còn có thể lấy chồng, sinh con. Còn cứ đi mãi, ai sẽ nói trước được điều gì ...Thắng nhắc lại điều mình suy nghĩ :

- Việc em muốn đi tiếp ...nên cân nhắc thật kỹ Liên ạ! Vì đây là thời cơ thuận lợi cho em nhất để em bồi dưỡng sức khỏe, ở lại một chỗ an toàn- Thắng rất ít nước mắt, giờ đây Thắng nói nghẹn ngào, hai khóe mắt đỏ hoe:- Anh không muốn em chết như Mai ...Liên có hiểu lời anh, hiểu tình cảm của anh dành cho em không ?

 

 

 

 

 

 

Liên về trạn xá C 21 được gần hai tháng, kể ra phần nào như quen với công việc. Liên nằm lại trạm xá dọc đường Trường Sơn hai mươi lăm ngày, bệnh tình có vẻ đỡ, sức khỏe được hồi phục phần nào. Liên cũng có ý định ở lại ... nhưng trạm xá này họ không thể làm việc đó, như anh bác sỹ, trưởng trạm nói '' Ở đây, em biết không? Anh chẳng có quyền hành gì cả, đây chỉ là trạm trung chuyển, bồi dưỡng cho mọi người khỏe, để vào tiếp trong kia... Thôi, em cứ vào trong kia, chỗ chiến trường, họ vẫn ưu tiên những người là nữ, không phải ra tuyến trước'' . Đấy là một yếu tố để Liên đi tiếp. Còn một yếu tố nữa, Liên nghe phong thanh đoàn quân y của anh Thắng đã dừng lại để chia tách bổ xung cho các trạm xá ở chiến trường... Liên nghĩ, thế thì mình phải đi gấp gặp đoàn, biết đâu được cùng về một chỗ với Thắng thì tốt biết mấy. Quả thật, hơn hai mươi ngày nằm ở trạm xá, sau khi chia tay với Thắng, với đoàn Liên nhớ quay, nhớ quắt từng khuôn mặt của mỗi người trong đoàn quân y, Liên không muốn xa họ.Về lại miền bắc, con đường đã trở nên xa vời vợi với Liên, còn cứ lấy cớ bệnh nặng nằm lại nơi đây, hết ra lại vào... chán lắm. Vừa hồi sức, Liên quyết định đuổi theo đoàn quân y của Thắng.

Khi Liên đến bãi tập kết, thì đoàn quân y của Thắng đã chia xong quân số bổ xung cho các trạm xá phía trước. Nghe đâu Thắng cùng vài người nữa được bổ xung cho một đơn vị bộ binh ở một chiến trường rất ác liệt. Nghe tin đó Liên rất buồn, những người đồng cảnh ngộ, cùng một tâm sự, rất hiểu nhau ...biết bao giờ mới gặp lại được?

Còn lại một mình Liên, một y tá được đào tạo chính quy, các đơn vị chưa cử người lên nhận. Trạm tập kết đành tạm thời phân công Liên làm chị nuôi. Làm được một thời gian thì Liên được gọi lên lán của Trạm trưởng. Khi Liên bước vào lán thấy anh trạm trưởng đang ngồi với một người dáng cao gầy, có phần khắc khổ. Anh trạm trưởng chỉ Liên rồi nói với người kia :

- Cô ta đó ! Sức khỏe tốt, lại là y tá được miền bắc đào tạo chính quy, đúng yêu cầu mà trạm xá của anh đang cần. Anh có thể nhận được .

Người kia gật gù nhìn Liên với ánh mắt săm soi, nói ra một giọng Nghệ tĩnh đặc sệt :

- O là Liên , làm y tá phải không ?- không đợi Liên trả lời, cũng không cần Liên xác nhận, người đó gật gù : Tốt hý !

Cũng không biết người ấy nói tốt cái gì, Liên cúi xuống thoáng nhanh quan sát cách ăn mặc, cách đứng của mình xem có điều gì hớ hênh không ? Chẳng hiểu sao, mới gặp người này thôi, đôi mắt ti hí, môi thâm đen, nước da tai tái... Liên đã không có thiện cảm. Người ấy nói tiếp :

- O về lại lán, chuẩn bị giấy tờ, ba lô rồi theo tôi về đơn vị. Đi nhanh... không ở trong này trời chóng tối lắm .

Liên quay ra, thực hiện ngay lắp tự . Liên tự thấy nóng nóng sau gáy, hình như hai người đó vẫn nhìn mình .

Người nhận Liên là Tín, trạm xá trưởng. Cứ theo như Tín nói :

- Trạm xá của chúng ta là trạm xá trung chuyển ở tuyến sau nằm trên đất bạn, làm nhiệm vụ tiếp đón, phân loại thương binh để chuyển lên tuyến trên. Phần nữa là bồi dưỡng sức khỏe cho thương binh yếu về thể lực để họ khỏe mạnh bổ xung xuống chiến trường. Dưới kia đánh nhau nhiều, ăn khổ... giờ được yên tĩnh, ăn sướng thế là nảy ra vấn đề tư tưởng. O biết không ? Người nào cũng sợ chết cả, đa phần mong tôi giải quyết cho lên tuyến trên. Đâu có dễ thế ?

Giọng của Tín lành lạnh. Liên nghĩ “ Ông này lập trường vững mạnh lắm đây , chắc khó gần!”

Ngay chiều đó Tín dẫn Liên về trạm xá. Tín đi trước, Liên đi sau. Nhìn dáng cao cao, gầy gầy của Tín phía trước cắm cúi bước, thỉnh thoảng lại sỉ mũi sang bên vệ đường...Đã vậy mùi mồ hôi rất khó chịu thoảng thoảng bay ra phía sau, Liên cố tránh mà vẫn ngửi thấy ... Cũng không thể vượt lên đi trước Tín được, chỉ còn một cách là Liên đi thật chậm, cố lùi một khoảng cách đủ cho cái mùi khó chịu kia tan loãng ra. Tín đi được một quãng khá xa, nói điều gì đó khi không thấy tiếng trả lời của Liên, giật mình quay lại. Không thấy Liên, Tín bương bả chạy ngược, thấy Liên trách :

- O phải đi nhanh nhanh lên một chút chứ, ở chiến trường mà cứ chậm chạp như vậy thì không biết chết lúc mô... Đi nhanh nhanh lên ...- nghĩ ngợi điều gì Tín nói :

- O đi trước đi, tui đi sau. Có chi tui còn giúp.

Thế thì con gì bằng, nhất là tránh được mùi mô hôi khó chịu của Tín, Liên vội vàng vượt lên trước...

Trạm xá C 21là một trạm xá nhỏ, chỉ có đôi, ba người hộ lý, do Tín phụ trách. Trạm xá C21 nằm giữa rừng cây săng nẻ, ở một vị trí bí mật trên đất bạn, giáp với biên giới, xung quanh lặng ngắt bóng người, làng xóm. Vòng ngoài có một số đơn vị của bạn đóng bảo vệ. Bao bọc trạm xá là những cây gỗ cao vút, bên cạnh là một con suối, nước chảy trong vắt. Giữa mùa nắng tiếng ve ngân kêu râm ran, rỉ ra lan khắp cả Trạm xá. Trạm xá được chia làm hai khu, khu A là khu đón thương, bệnh binh, còn khu B gần bờ suối là dành cho những người bệnh đã khỏi, bồi dưỡng thêm sức khỏe bổ sung cho chiến trường. Phía trước của trạm là một trảng cỏ, mùa này cỏ chết vì nắng thành một màu vàng xám, trông đến hút tầm mắt. Nhưng đến mùa mưa lại mênh mông nước. Có hôm trăng sáng, Liên nhớ nha, tha thẩn ra mép rìa trảng cỏ nhìn trăng lên. Cái ánh trăng của chiến trường cũng sáng đấy nhưng sao thấy nó buồn, cô quạnh đến lạ. Ánh trăng rọi xuống những tán cây, bãi cỏ cũng lại một màu sáng nhợt nhạt, chán ngắt. Những ngôi sao lẻ loi nhấp nháy cố vớt vát những ánh sáng như sắp chìm giữa màn đêm mông lung...

Ban ngày nhiệm vụ chính của Liên là cùng một số y tá khác khám định kỳ phát thuốc cho thương bệnh binh. Liên thường đến khu A buổi sáng làm nhiệm vụ phát thuốc bổ, rửa vết thương, thay quần áo cho họ. Còn buổi chiều sang khu B dọn dẹp vệ sinh lán trại. Liên biết, mọi người ở đây, nhất là những người thương binh, đều thích Liên xuất hiện .Chẳng gì, Liên là con gái ăn nói nhẹ nhàng hơn mấy tay y tá, nhất là với Tín , gần như không bao giờ thấy Tín cười. Liên cũng không hiểu vì sao Tín lại hay có khuôn mặt, giọng nói cau có như thế ? Gần như Tín chỉ nói những câu vừa đủ, mặt lúc nào cũng đanh lại, nhìn ai lừ con mắt, cứ làm như tất cả đều là có ác cảm với mình .

Liên không hiểu?

 

 

 

 

- Tôi đảm bảo với O, thằng nớ không tâm thần đâu ! Nó sợ đánh nhau rồi giả vờ tâm thần. Nó diễn qua mắt tôi thế nào được -Tín khẳng định với Liên .

Thăng không tâm thần, mà làm được như thế kể cũng lạ, kỳ tài, Liên thầm nghĩ. Nét mặt Thăng lúc lên cơn trông như đần độn, đôi mắt nhìn ai cũng dài dại, vô hồn. Khi lên cơn Thăng đạp, phá hò hét ầm ĩ, phải trói lại, Rồi một lúc Tự nhiên Thăng nằm im, không không động đậy, cứ như người chết rồi. Anh em lập tức khiêng Thăng vào lán, để đấy. Thăng nằm im độ một tiếng, hoặc hơn, sau đó lại tỉnh như một người bình thường, ngơ ngác hỏi:” Tôi đang ở đâu thế này ?”. Cái bệnh tâm thần của Thăng thật lạ !! Tín nhìn Thăng cười khẩy. Tín ghét Thăng bao nhiêu, Liên lại thương con người này bấy nhiêu. Nhìn kỹ, thấy Thăng tồi tội. Nhất là hôm Liên thấy quân pháp dẫn Thăng từ ở dưới đưa lên. Hai tay của Thăng bị bẻ quặt ra đằng sau, chiếc dây dừa thít chặt, hai bàn tay tím bầm, quần áo tả tơi, bốc lên một mùi khai nồng nặc. Cùng đồng cảnh với nhau sao Thăng lại khổ thế. Anh quân pháp ngán ngẩm nói với Liên :'' ... Khổ nhất trong đơn vị chiến đấu lại vớ phải ông tâm thần, giả như ông ấy chiêu hồi chạy sang bên kia là một nhẽ. Đằng này thỉnh thoảng ông lại lên cơn, phá hết kế hoạch đã định, kéo theo bao nhiêu người lo từ bác sỹ đến lính ...''. Liên lại sự nhớ đến người lính bị tâm thần gặp trên đường giao liên, họ cùng bệnh, cùng một nguyên nhân, chiến tranh khốc liệt đã đẩy họ đến chỗ quá sức chịu đựng của thần kinh. Đến lúc nắng gắt, tầm khoảng muời giờ trưa trở đi, Thăng đang ngồi, bỗng ôm đầu, lăn lộn, chân giãy đành đạch, nước bọt phun phì phì, mắt trợn ngược. Thế là mọi người lại được một phen vất vả. Người giữ chân, người ghì tay, người kiếm dây...trói Thăng lại, đợi cho Thăng quá cơn, thiếp đi... Cứ lặp đi, lặp lại như thế thành quy luật, sau này cứ gần lúc nắng gắt Thăng tự động đứng vào cây cho mọi người trói mình lại. Nhưng cũng có lúc Thăng tỉnh, đấy là lúc sáng sớm, nắng không gay gắt, trong khu rừng của trạm xá tinh khiết của hương lá, sương mai... Thăng được trở về với một con người bình thường, Liên bảo gì Thăng cũng nghe, từ chẻ củi giúp chị nuôi, đến việc nặng đi đào hầm. Có hôm...Thăng nói rất tội với Liên :'' ...Chị Liên ạ ! Tôi thấy chị làm nhiều, như chuyện đào huyệt chôn tử sỹ, chuyện ấy chị để tôi. Đến lúc tối khi tôi chưa lên cơn, hoặc sáng sớm để tôi đi đào cho ...''. Mùa khô đất đỏ màu badan cứng đến khiếp, Liên và mấy người nữa đào vã mồ hôi cũng chỉ được một lỗ huyệt nông nhòe. Nay có Thăng, việc đào huyệt chôn tử sỹ đỡ hơn. Chuyện kiếm củi nữa, Thăng tự động làm, đống củi sau hầm anh nuôi luôn luôn đầy...Sợ mình lên cơn, Thăng toàn kiếm củi ban đêm, một mình lẩn thẩn trong rừng cứ như là ma . Cả trại, trừ Tín, đền thương Thăng, không biết vì sao Thăng lại mắc cái bệnh tâm thần đến lạ như vậy?

Hôm ấy, chắc cũng khoảng tám giờ sáng, Liên cùng Thăng vào rừng hái ít lá giang về nấu canh chua cho anh em. Trời ít máy bay, cả cái không gian xanh của rừng nó tinh khiết đế độ nghe những tiếng chim kêu mà như thấy sát bên mình, hương thơm của lá rừng dìu dịu. Liên nhìn Thăng, thấy khuôn mặt Thăng hiền, có phần chín chắn. Gánh lá giang hai người chỉ hái một lúc là đầy. Liên nói với Thăng :

- Anh với tôi ra suối đi! Rửa ráy một tí rồi về, chứ ở đây lâu, nắng lên, anh lại lên cơn, tôi làm sao giữ anh được.

Thăng cười, thọc tay vào túi quần, lấy ra một cuộn dây dù, đưa cho Liên :

- Chị nhìn này! Tôi đã thủ sẵn dây dù, khi tôi chuẩn bị lên cơn, tôi sẽ cho chị trói tôi vào cây...

Nghe Thăng nói, Liên lắc đầu:

- Đến là chịu anh! Thôi đi ra suối đi, ở đấy cũng mát hơn ở đây... Mà anh cũng kể cho tôi nghe đi! Vì sao anh lại có cái bệnh lạ như thế ?

Thăng cười, nói như không phải trả lời:

- Điên là điều bình thường, chứ thế này ... mà không điên mới là chuyện lạ .

Liên nhìn Thăng như không hiểu. Thăng chỉ vào một hòn đá lớn, phẳng bên cạnh bờ suối nói với Liên :

- Lại đó tôi sẽ kể cho chị nghe chuyện của tôi !

Hai người đến bên bờ suối, nước suối chảy miên man, róc rách... Ngồi trên một tảng đá phẳng, tự nhiên Thăng lại tư lự, Liên hỏi :

- Anh Thăng đi bộ đội đã lâu chưa ?

- Tôi đi được hơn ba năm rồi - rồi như được khơi nguồn,Thăng kể liền một mạch:

...Quê Thăng ở Hải Dương, khi vào đến chiến trường Thăng nhớ da diết rặng nhãn mọc um tùm kéo dài suốt dọc con mương đến thế. Ngày ngày Thăng và các bạn cứ đi dọc theo rặng nhãn ấy. Bao nhiêu là kỷ niệm, từ chuyện học về cả bọn vứt cặp sách trên bờ mương, cởi vội quần áo lao xuống dòng nước, tắm tắp vẫy vùng thỏa mái, đến chuyện những đêm trăng sáng đi bẻ trộm ngô, hái trộm nhãn... của hợp tác bị dân quân đuổi chạy dọc rặng nhãn, nếu như rặng nhãn không dày dễ bị dân quân bắt cho vào kho nhốt, tha hồ muỗi đốt...Thăng nhớ kinh khủng... Thăng cứ muốn tuổi thơ của mình mãi mãi tắm đậm trong những kỷ niệm vô tư trong sáng đó. Ước muốn sau này của Thăng sẽ là một thầy giáo dạy văn, những câu ca dao :” Khôn ngoan đối đáp người ngoài/ Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau ...” Rồi “ Bầu ơi thương lấy bí cùng/ Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn “... đã in đậm trong tâm trí Thăng. Thăng sống trong không gian thật trong trẻo của những thửa lúa non, của tiếng rì rào như những lời tâm sự bất tận mà rặng tre làng chiều chiều vẫn thổi. Học năm thứ nhất đại học, ước mơ trở thành một thầy giáo dạy văn của Thăng sắp trở thành hiện thực. Thăng sẽ dạy cho các em lòng nhân ái, bao dung, vị tha... như những câu ca dao mà ngày còn nhỏ ông bà đã ru Thăng đi vào giấc ngủ. Nhưng... thời buổi chiến tranh khốc liệt, ước mơ của Thăng đã bị tắt nửa chừng, Thăng cùng các bạn phải lên đường nhập ngũ. Thăng đi bộ đội một cách tự nguyện, đi để bảo vệ tự do, bảo vệ một đất nước đang khao khát hòa bình, hay cụ thể hơn để giữ những câu ca dao mà Thăng đã học thuộc. Đi bộ đội để tiêu diệt một thế lực hắc ám, phản động không đại diện cho sự văn minh, muốn dìm dân tộc Việt Nam vào bùn lầy, bóng tối. Thăng nhớ mãi lời thầy hiệu trưởng của trường khi tiễn Thăng và các bạn lên đường :” ...Các em lên đường nhập ngũ vào Nam đánh giặc tức là các em đang làm một nhiệm vụ rất thiêng liêng là cứu cả dân tộc thoát khỏi họa xâm lược. Đồng bào miền Nam bị địch cùm kẹp trong những ấp chiến lược mong các em vào giải phóng. Ở đó những kẻ thù của dân tộc, cua giai cấp cam tâm làm tay sai cho giặc, chúng không còn một tý nào gọi là nhân tính, một lũ ngu dốt, vô văn hóa. Chúng giết hại đồng loại, tra tấn dã man những người yêu nước. Các em phải chắc tay súng, sẵn sàng nã đạn vào đầu lũ giặc ác ôn đó. Thanh niên miền Nam đang bị đầu độc bởi một nền văn hóa lai căng đầy thú tính cũng mong các em vào giúp họ gột rửa đi những tàn tích của một thứ văn hóa nô dịch... Các em một thực hiện một nhiệm vụ cao cả, vĩ đại, thiêng liêng nhất của thế kỷ hai mươi mà như nhà thơ Tố Hữu đã từng ca ngợi:”...Cả năm châu chân lý đang nhìn theo”. Thầy chúc các em lên đường hoàn thành nhiệm vụ, chân cứng đá mềm ...”.

Vào bộ đội Thăng được tuyển vào đơn vị đặc công. Khỏi phải nói Thăng vui như thế nào? Thăng mải mê không nản, tập chăm chỉ ở trận địa giả. Những đêm trầm mình dưới ao lạnh buốt, những ngày trộn mình trong đống cát nóng... Thăng đều đạt điểm tốt, được giấy khen của tiểu đoàn. Những yêu cầu gắt gao về bài tập ngụy trang đột nhập đồn địch, Thăng đều làm tốt đến mức độ trước khi vào Nam chiến đấu, Thăng được đề bạt vượt cấp. Thăng lên đường vào nam với sự háo hức của tuổi trẻ, với những lời động viên như vậy, bước chân vượt Trường Sơn như có cánh, mọi mệt mỏi, sự tàn phá của bom đạn, sốt rét ... không ngăn được Thăng đi bằng đựơc cho tới đích.” Ta vượt trên triền núi cao Trường Sơn. Đá mòn mà đôi dép không mòn...” Lời một bài hát đã tả đúng tâm trạng Thăng lúc đó. Hừng hực, đầy khí thế, sẵn sàng chết cho một lý tưởng rất đẹp... Đó là những ngày tháng Thăng cùng đồng đội mình đi trên dãy Trường Sơn.

Thăng vào đến chiến trường, xung phong đến nơi ác liệt nhất. Thăng cùng hai người nữa về hỗ trợ lực lượng du kích bí mật ở một vùng ven. Vùng này giáp với một thành phố lớn có nhiều căn cứ quân sự của địch. Ban ngày là vùng do Mỹ - ngụy quản lý, còn ban đêm lại thuộc về lực lượng cách mạng. Khỏi phải nói ở đây sự khốc liệt của chiếc tranh nó ghê gớm đến mức độ như thế nào ? Không một ngôi nhà nào còn nguyên vẹn, mảnh đất lỗ chỗ hố bom, hố đạn... Nhưng nếu gọi đó là ác liệt, thì điều đó chỉ chứng minh một phần. Ngày nào ở đây cũng chứng kiến cảnh người chết, những cái chết tức tưởi, khủng khiếp mà không một giấy bút nào tả nổi. Thăng đã chứng kiến một nữ du kích bị bọn địa phương quân của ngụy bắt, chúng tra tấn chị dã man. Cùng là người Việt Nam với nhau nhưng hình như ... lũ đó không còn nhân tính. Chúng đánh chán, rồi cắt vú, lấy một cái gậy to thọc vào âm hộ của chị... Người làm việc đó, không ai khác là những kẻ cùng làng. Một thằng nhìn cái xác dập nát không còn hình hài, nói căm giận : “ Đ... má con Việt Cộng! Cùng trong làng với nhau, không theo Quốc gia lại theo Cộng Sản ôm súng giết hại bà con ...”.Thăng được một người du kích giải thích : “ Con Tư - tên người nữ du kích đó - hôm trước phục kích giết hụt thằng xã trưởng, chúng bắt được trả thù “ và người du kích đó nói căm giận:” Tối nay anh với chúng tôi đột nhập nhà thằng xã trưởng, phải trả thù cho con Tư “.

Tối đó,Thăng cùng một người du kích đột nhập vào nhà thằng xã trưởng, hai người vác theo một khẩu súng phóng lựu của Mỹ. Tên xã trưởng đi đâu đó chưa về, trong nhà vẳng ra tiếng học của đứa trẻ :” Nam quốc sơn hà nam đế cư/ Tuyệt nhiên định phận tại thiên thư ...” rồi tiếng thằng bé hỏi con chị :”Chị Hai ơi !” Nam quốc sơn hà nam đế cư ...” là cái gì hả chị ?”.Tiếng con chị trả lời:” Em phải xem lời giải thích ấy ! Hình như là Nước nam là của người Việt nam ...”.” Thế là sao ?”.Vẫn tiếng con chị :” Sao em hỏi lắm thế, chẳng chịu học gì cả.Về mà hỏi ba?”.Tiếng thằng bé reo lên :” À ! Em biết rồi, ba dạy em. Phải kính trọng ông ba, yêu nước Việt, ghét cộng sản ...”. Nghe thằng bé nói thế, Thăng giật mình. Người du kích nằm cạnh Thăng, cách cửa sổ của ngôi nhà không xa, giọng thì thầm tức giận :” Anh Ba giải phóng có nghe thấy thằng bé nó nói gì không ? Cái lũ phản nước này, nó phản động từ thằng bé đến thằng lớn. Cái thằng ôn con bị nhồi sọ thế này, đến lớn lại nảy nòi ra một thằng ác ôn lớn cho mà xem ...”.Nhưng điều ngạc nhiên nhất của Thăng lúc đó, là tưởng bài thơ “ Thần “ kia chỉ có trong sách giáo khoa của Miền Bắc, chỉ có những người đang đánh giặc, diệt bọn xâm lược như Thăng mới học, còn đằng này... lại là cái bọn bán nước, hại dân, liếm gót quân xâm lược cũng học và cố gắng hiểu bài thơ “ Thần “ y như hồi Thăng còn học phổ thông. Qua ánh đèn khuôn mặt thằng bé thật thánh thiện, mắt sáng, thông minh, vầng trán cao, có vẻ ham học hỏi. Còn con chị của nó, đứng cạnh đứa em thái độ ân cần, trìu mến, muốn chỉ bảo cho em đến nơi, đến chốn. Thăng nhớ lại hình ảnh của chị mình trong những đêm đông lầm lũi dưới bếp nướng cho Thăng những củ khoai ăn bồi dưỡng khi học ôn thi tốt nghiệp. Nét mặt của con bé kia hao hao giống nét mặt chị của Thăng. Người du kích ánh mắt vẫn không rời hai đứa bé bên trong, giọng rít lên như một lưỡi dao sắc chém xuống:” Tao không tiêu diệt được chúng mày, tao không làm con người!”. Thăng nói thầm:”...Hai đứa trẻ này, chúng nó không có tội tình gì!”. Người du kích nhìn Thăng ngạc nhiên :” Anh Ba giải phóng nói chi mà kỳ vậy ? Thử hỏi mẹ con Tư đang đi cấy ngoài đồng, ai chỉ điểm để bà ấy lĩnh trọn một quả cối, nổ banh xác. Bà ấy có tội tình chi mà chết ác như vậy! Con Tư nó quả quyết với chúng tôi, chỉ có thằng xã trưởng Năm Côn mới làm việc này, chỉ điểm cho giặc. Con Tư không giết được thằng này, thì chúng tôi sẽ giết nó trả thù cho gia đình con Tư...”. Thăng không chịu được điều đó. Cuộc chiến tranh này đã tạo ra những con người phi nhân tính. Vừa lúc đó, phía ngoài cổng có tiếng xe Jeép , tên xã trưởng Năm Côn cùng một, hai tên lính vào nhà. Chúng quây quần xung quanh hai đứa trẻ. Lại tiếng cười, tiếng nói vô tư cất lên, chúng không hề biết cái chết đang chờ sẵn ngoài kia. Tên xã trưởng Năm Côn cúi sát xuống đứa con trai, nói :” Nào xem con trai của ba thuộc bài chưa nào ? “. Cái đầu hói của hắn chĩa ra phía cửa sổ, một thời cơ thuận lợi giết giặc đã đến. Người du kích nâng súng phóng lựu lên ngang tầm mắt, ngón tay để vào chỗ lẩy cò...Phía bên trong, thằng bé vẫn vô tư hỏi “Ba ơi ! giải thích lại cho con câu” Nam quốc sơn hà nam đế cư ...” đi ba ! Chị hai biểu ...”.Thằng bé nói đến đó cũng là lúc người du kích quyết định... Nhưng đã muộn, Thăng kịp đẩy nòng khẩu súng phóng lựu ra phía khác. Cả một góc nhà phía bên phải một tiếng nổ long óc vang lên, đen đuốc tắt tối thui. Trong nhà tên xã trưởng không ai bị thương nhưng tiếng hét thất thanh vang lên :” Trời ơi ! Việt cộng tấn công nhà ông xã trưởng tụi bây ơi !..”. “ đánh chết mẹ bọn ác ôn cộng sản đi chúng bay ...”.

Do bị Thăng đẩy nòng súng, người du kích bắn trượt mục tiêu. Bị bất ngờ phía bên kia không kịp nổ súng, hai người đủ thời gian rút an toàn ra ngoài. Người du kích nhìn Thăng căm thù, suốt cả một chặng đường dài về cứ, anh ta không nói với Thăng một lời nào, cứ lâm lũi bước đi. Khi đến cứ, anh ta báo cáo lại toàn bộ sự việc với ban chỉ huy trong tiếng nấc nghẹn ngào, uấn hận :”...Tôi không ngờ anh ta mang danh là lính giải phóng từ miền Bắc vào lại đớn hèn như thế! Một thời cơ vô cùng thuận lợi để giết tên ác ôn cùng cả mấy tên lính, anh ta lại đẩy nòng súng của tôi ra. Mất bao nhiêu thời gian để điều nghiên, để tìm quy luật đi về của thằng xã trưởng Năm côn, thế là thành công cốc... Cái chết của con Tư, do sự do dự, sợ chết của anh Thăng để cho con Tư chết thêm một lần nữa...”.Anh ta chỉ thẳng vào Thăng căm giận dâng trào: “ Tui nói cho anh biết, rất tiếc lúc đó tui không cầm AK, chứ có nó, tui cho anh cả băng. Lính xã hội chủ nghĩa Miền Bắc mà sao nhục thế !”. Thăng cố gắng giải thích, người phụ trách đội du kích cười khẩy:” Thôi anh ạ! Trong cuộc chiến tranh này, tui nói cho anh biết,mình không giết nó, nó sẽ giết mình. Không có sự nhân đạo nào đâu. Cuộc chiến đấu chống đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai này chúng tôi sẽ tự chiến đấu được không cần sự chi viện của các anh. Tôi sẽ đề nghị trả anh về lại tỉnh. Ở đây cần những người dũng cảm, quả quyết chứ không cần những người hèn nhát, do dự như anh đâu “.

Từ đó Thăng bị người ta gán ghép có “tư tưởng đầu hàng kẻ địch”. Những lúc tĩnh tại, Thăng ngồi nghĩ, “đầu hàng kẻ địch” thì không phải, chứng tỏ, nếu giờ đây giáp trận với bọn lính Mỹ, kiểu tay bo, Thăng không sợ. Nhưng ... quả thực nếu trước mặt Thăng lại mấy người Việt, cùng đọc :” Nam quốc sơn hà ...” mà giương súng bắn nhau, có điều gì đó không ổn!!? Chỉ có thế thôi mà Thăng mất ngủ, đầu óc lúc nào cũng căng như dây đàn.

Rồi đến một hôm, Thăng cùng một đơn vị đặc công tập kích vào một căn cứ của một tiểu đoàn biệt động ngụy đóng. Thời điểm để nổ súng đúng vào tối thứ bảy. Bọn giặc hoàn toàn bị bất ngờ, ngay phát bê bốn mươi nổ khai hỏa, một dãy nhà đầu của căn cứ bị đô sụp. Chạy túa ra là một đám đàn bà, trẻ con lên thăm bọn lính... Tiếng la khóc, van xin... hét váng cả một vùng. Người bị thương, người chết nằm co cắp...Một tình huống ngoài dự kiến, nếu không vượt qua đám người này thì khu căn cứ kia không thể bị tiêu diệt mà hình như bọn biệt động cũng lợi dụng điều này củng cô lại lực lượng. Thời gian gấp gáp lắm rồi, không thể chần chừ được nữa. Dừng lại có nghĩa là đơn vị của Thăng sẽ bị tiêu diệt. Mệnh lệnh của trên, tiếp tục nổ súng, tấn công thẳng vào căn cứ địch...và trước mặt Thăng xác người, xác đàn bà, xác trẻ con... đổ vật giữa hai làn đạn, máu chảy lênh láng . Bọn biệt động ngụy tử thủ đến cùng, không một tên nào đầu hàng, thậm chí có tên bắn hết đạn, còn dám ôm một quả lựu đạn đã bật chốt lao vào mấy người đồng đội của Thăng đang xông lên. Tất cả đều chết. Bọn chúng cũng có sức mạnh tinh thần ghê gớm... Thăng hiểu, khi chứng kiến cảnh người thân mình ngã gục, thì làm sao không dám chiến đấu đến cùng.

Chiếm được căn cứ địch, người ta liên hoan mừng công. Còn Thăng, người trở nên hụt hẫng, nhìn hoàng hôn buổi chiêù rám đỏ mà Thăng như thấy góc trời toàn màu máu.Thăng sợ uống nước rau dền, rau sam... vì có màu đỏ như máu. Kinh nhất, Thăng thấy ai cười là có cảm giác người đó vừa giết người về, rồi cứ thấy ai nói chuyện thì thầm to, nhỏ ... là hình như họ bàn chuyện giết người. Thăng lẩn tránh, Thăng mong cuộc chiến mau chấm dứt... Cứ lẩn thẩn như thế, rồi không định được hướng, chẳng biết nên đi bên phải hay đi bên trái, rồi cũng chẳng biết thơm hay thối, ngày hay đêm ... Thăng bị tâm thần ...

Chuyện kể của Thăng cho Liên nghe bên con suối vẫn rì rào chảy. Liên ngồi lặng chăm chú nghe gần như không để ý đến mắt trời lên cao.

Khủng khiếp chiến tranh.

Người Thăng bỗng nôn nao, có một cảm giác khó chịu từ những đốt xương sống len lỏi ra, mặt nóng lên, Thăng rút vội chiếc dây dù trong túi, nói vội vàng :

- Chị Liên, trói ngay tôi vào gốc cây kia đi! Mặt trời lên cao rồi, mà nhắc lại những chuyện đó tôi không chịu được.Tôi sắp lên cơn ...

Liên chần chừ, Thăng giục :

- Nhanh lên chị, không sẽ khổ cả tôi và chị ...

Thăng đứng dậy đựa hẳn người vào một gốc cây. Thấy Liên có vẻ chần chừ, Thăng giục:

- Chị trói ngay tôi đi, trói chặt vào! Tôi sắp điên rồi ...

 

 

 

Liên nhận được tin của Thắng, một cái tin đau đớn, dẫu chuẩn bị trước ấy vậy vẫn bất ngờ. Phúc, một thương binh ở tuyến dưới đưa lên, khi được Liên đến phát thuốc, Phúc nhìn Liên với ánh mắt ngờ ngợ:

- Chị Liên quê ở Hà Tây phải không ?

Liên gật đầu :

- làm sao anh lại biết quê của tôi?

Phúc không trả lời, lại hỏi tiếp:

- Chị đi B theo đoàn quân y K 18 do anh Thắng làm đoàn trưởng?

Linh tính như báo cho Liên biết tin Thắng, Liên vội để khay thuốc xuống đất, lấy tay nắm lấy tay Phúc nói lập cập :

- Anh cho tôi biết tin tức anh Thắng đi, suốt cả gần năm nay tôi mong tin anh ấy? Anh ấy thế nào rồi? Anh !

Phúc nói giọng buồn buồn:

- Đơn vị tôi trước đây có một tay bác sỹ, nhưng do ác liệt quá, hắn đã chiêu hồi sang bên kia. Đơn vị tôi thiếu bác sỹ khổ lắm chị ạ ! Nhiều người bị thương không băng bó kịp thời rồi không biết cách cứu chữa ... thế là chết cũng không kịp chôn...lo lắm...

- Đơn vị anh ở đâu ?

- Bọn tôi ở miền tây, cứ phải cơ động luôn luôn. Lúc ở trong nước, lúc lại trên đất Miên...

Liên thoáng nghĩ, Thế là Thắng xuống tận miền Tây, xa quá, thế làm sao mà Liên biết được tin tức của anh. Liên giục:

- Anh kể tiếp đi, tình hình của anh Thắng thế nào rồi...

Phúc nhìn Liên thoáng đắn đo, rồi thở mạnh, để nói một cách quyết định:

- Thế này chị Liên ạ ! Chị phải bình tĩnh ... tôi cũng không muốn dấu chị .Anh Thắng đã hy sinh...anh ấy hy sinh trong một trường hợp rất hy hữu...vì muốn cứu một người lính phía bên kia ...

Liên bình tĩnh đón nhận tin đó, không thể khóc được. Liên mím chặt môi, ánh mắt như nhìn vô định, biết trước, cứ ác liệt thế này ai dám chắc sẽ sông trọn đên ngày mai . Liên luôn nghĩ thế ...Nhưng, quái lạ, không bao giờ Liên nghĩ là anh Thắng sẽ chết. Thế mà ... Gía như những ngày vừa qua anh ấy và Liên sống gần nhau, sẽ tốt bao nhiêu. Có bao nhiêu điều Liên muốn nói với anh, thế là từ nay không được nữa rồi ? Anh là người đồng cảm với Liên nhiều nhất, cứ mỗi lần gần chạm đến nỗi cùng cực nhất thì hình ảnh của anh Thắng hiện lên, hình ảnh ấy như một cái phao cứu Liên khỏi sa xuống vực xoáy của một dòng sông hung dữ. Tiếng Phúc vẫn đều đều, buồn buồn:

- ... Khi anh Thắng về đơn vị, chị không biết cả đơn vị tôi mừng như thế nào đâu? Trình độ anh chỉ là y sỹ nhưng tay nghề anh ấy thì vô địch... có những vết thương hiểm nghèo mà ngày trước, tay bác sỹ kia cũng chịu thì nay anh Thắng đều cứu được...Đã vậy, tuy là người ít nói, đố ai biết được anh suy nghĩ những gì? Nhưng việc làm với mọi người, với công việc chung anh lại rất nhiệt tình, việc gì anh cũng làm tròn...

- Hồi anh Thắng học trong trường, anh ấy chịu khó lắm, anh ấy học giỏi nhất lớp đấy...- Liên nhắc lại kỷ niệm cũ.

Phúc nhìn xa xăm, chắc trong gợi lại hình ảnh một người y sỹ tận tụy, xả thân, vì đồng đội. Phúc ngậm ngùi kể tiếp cho Liên nghe :

- ...Anh Thắng không giống với tay bác sỹ trước, anh đến đơn vị hôm trước, thì hôm sau anh ấy đã đề nghị được đi với đơn vị chiến đấu, không chịu ở tuyến sau. Những ngày năm chung hầm với tôi, anh ấy hay tâm sự chuyện riêng, ao ước gần như cháy bỏng của anh ấy là được đứng trong hàng ngũ những người Đảng viên. Có lúc tôi nói:” Anh Thắng ạ ! Vào Đảng cũng tốt, nhưng... chẳng phải Đảng viên cũng không làm sao! Miễn là mình sống tốt với mọi người.”.Anh Thắng cười buồn:” Nếu như mình là Đảng viên, cộng thêm chuyện mình đi chiến trường thế này...Các em mình vào học đại học dễ hơn. Chúng nó học giỏi lắm...”. “ Vì sao lại thế?”.Tôi ngạc nhiên hỏi. Anh Thắng không trả lời, lại kể sang chuyện khác. Mà sang chuyện khác là anh ấy kể về chị, một người con gái, theo tôi nghĩ ,anh rất thương. kể chuyện về chị...anh ấy tả đúng lắm, nên khi gặp chị tôi đã ngờ ngợ, như là đã gặp chị ở đâu rồi. Chị với anh ấy yêu nhau phải không ?

Liên im lặng không trả lời, bây giờ Liên mới khóc. Ừ nhỉ! Giá như Liên với anh Thắng có một tình yêu! Vì sao không thể đến khi Liên cũng biết Thắng dành cho mình một tình cảm đặc biệt. Chuyện đó cũng không khó trả lời. Nguyên nhân để Liên vào trường bởi sự sụp đỗ những tình yêu vô vọng, nó gây cho Liên những cú sốc quá lớn. Liên như con chim đã một lần bị tên bắn nên bây giờ cứ sợ những cành cây cong. Liên cố nén, hay trốn tránh những tình cảm của Thắng dành cho Liên. Liên nghĩ thế có đúng không ? Còn Thắng ... qua những lần tâm sự với nhau, Liên biết Thắng rất thương Liên, quan tâm đến Liên, nhưng sao Thắng không một lần nào nói chữ “ Yêu “ với Liên ? Nhiều lần không ngủ được, Liên trằn trọc trên võng suy nghĩ. Bây giờ Liên đã tìm ra câu trả lời. Thắng không muốn một lần nữa Liên lại khóc với một tình yêu đổ vỡ, đau đớn. Hình ảnh của Thắng hôm chia tay với Liên hiện lên thật rõ, lời của Thắng văng vẳng đâu đây:”...Anh không muốn em chết như Mai. Em có hiểu lời anh và tình cảm của anh dành cho em không ?”. Không đến được với nhau nhưng Thắng vẫn quan tâm đến Liên, thương Liên. Giọng của Phúc vẫn kể đều đều:

-... Anh ấy khao khát vào Đảng, nhưng chẳng hiểu vi lý do gì mà chi bộ không kết nạp anh ấy. Tôi có hỏi tay bí thư chi bộ về trường hợp của anh Thắng. Chị có biết hắn nói như thế nào không ? Hắn nói thế này:”Về trường hợp đồng chí Thắng, người khác yêu cầu một thì đồng chí Thắng phải yêu cầu mười. Đấu tranh giai cấp là cuộc đấu tranh một mất, một còn, lúc nào Đảng cũng phải cảnh giác.”Tôi chẳng biết vì sao hắn lại nhận xét anh Thắng như thế? Tôi nói lại lời nhận xét của tay bí thư chi bộ cho anh Thắng nghe, anh ấy cũng buồn. Giá như đừng có chiến tranh chị Liên nhỉ ? Cần gì phải vào Đảng, ở ngoài kia cứ tiếp tục cho anh Thắng học lên trên, tôi tin anh ấy sẽ là một bác sỹ giỏi.

Phúc ngừng kể, mắt nhìn xa xa. Có thể trong tâm tưởng của Phúc, Phúc đang nhớ lại hình ảnh người y sỹ tận tụy, có nét mặt lúc nào buồn buồn, hết lòng vì đồng đội, ít nói về mình, trước sự đối xử bất công vẫn cam chịu. Thắng đến với cuộc chiến tranh như một sự chấp nhận, vì chưa bao giờ Phúc thấy Thắng than khổ, hay trách cứ ai. Cũng là một điều hiếm, ít thấy của những người đã vào chiến trường..

Liên nhìn ánh mắt của Phúc lúc đó, Liên hiểu và không muốn ngắt đi giây phút mà Phúc đang hồi tưởng về người đồng đội cũ. Một lúc sau, Liên giục:

- Anh kể tiếp về trường hợp anh Thắng bị hy sinh đi ?-Liên muốn biết giờ phút cuối cùng của Thắng.

Phúc thở dài, nói như một sự luyến tiếc:

- Giá như... Hôm đó tôi không bị thương, hoặc không giải cái thằng “ Lao công đào binh “(9) về tuyến sau thì anh Thắng không chết...

Liên nhìn Phúc như giục. Lúc sống, Thắng như đang sống với cuộc đời khác, không phải là mình, và đến lúc chết cũng không giống ai. Phúc kể tiếp:

-... Tôi đi trinh sát chốt địch, mò vào đến hàng rào thứ nhất... bất ngờ gặp một thằng “Lao công đào binh” nằm úp mặt trong cái hố đất. Té ra, nó cũng trốn muốn ra hàng đằng mình . Cái chốt đó, tôi và hai thằng nữa khỏi phải điều nghiên, thằng “Lao công đào binh “ khai tất tần tật, nó còn vẽ lại sơ đồ khá chi tiết nữa. Sau này kiểm tra lại, chứng tỏ thằng “ Lao công đào binh “ khai khá chính xác. Vài hôm sau, trong một trận tập kích chốt địch, tôi bị thương phải về lại tuyến sau, anh Thắng đưa đi, tiện thể áp giải luôn thằng “ Lao công đào binh “ cho ban địch vận của trung đoàn... Mà này chị Liên này! Hình như anh Thắng có chuyện buồn về gia đình, khi tôi hỏi chuyện gia đình anh ấy, anh lại hay lảng sang chuyện khác, chủ yếu vẫn nói chuyện về chị nhiều hơn. Chị có biết chuyện gia đình anh Thắng không ?

Liên lắc đầu, nói những chuyện buồn ấy ra đây phỏng có ích gì ? Thế này đã là buồn đến nẫu ruột, khơi lại chuyện để được cái gì cơ chứ. Thấy Liên im lặng không muốn trả lời, Phúc kể tiếp:

- ... Anh Thắng vừa dìu tôi đi, vừa áp giải thằng “Lao công đào binh “, té ra thằng này cũng là hay chuyện, nó cũng kể có ông bác tập kết ra bắc, hình như làm chức to lắm. Rồi nó cũng chuẩn bị vào học đại học, không yên thân phải đi lính. Nó nghĩ rồi cũng lại bắn nhau, biết đâu lại giết người nhà. Thế là nó đào ngũ, bị bọn quân cảnh bắt được, đưa lên đây để đào hầm... Rồi nhân lúc mấy thằng gác sơ hở nó trốn sang phía cách mạng... Nó nói thành thật, nhìn cái nét mặt của nó, không thể dấu được gian xảo tôi với anh Thắng đều tin, tin đến mức độ cởi trói cho nó .Chúng tôi đi mà nói chuyện vui vẻ, đã lâu lắm cũng có khi từ hôm về đến đơn vị tôi mới thấy anh Thắng vui như vậy. Anh ấy kể chuyện miền Bắc, thằng “ Lao công đào binh “ kể chuyện miền nam, còn tôi, tuy bị vết thương đau, nhưng giữa một không gian vô tư như thế, đầy ắp tình người như thế ... vết thương cũng dịu đi phần nào ...

Chúng tôi đến gần con suối cũng định nghỉ lại tắm rửa rồi nấu cơm để đến chiều đi tiếp. Có ai ngờ... lọt vào ổ phục kích của lính Mỹ “ ba lô”(10). Cũng may chúng nó nổ súng sớm, chứ đợi ba người đi thêm vài bước nữa, có khi chết hết, không có chuyện tôi ngồi đây nói chuyện với chị đâu.

Chúng bắn như vãi đạn, giá như thằng ...” Lao công đào binh” không bị thương ngay từ đầu, vì nó đi trước mà...Tôi với anh Thắng có thể rút được. Khi biết bị phục kích, lại thấy thằng “Lao công đào binh “ đã bị thương, tôi vội kéo anh Thắng quay vội lại...Tôi nghĩ, thương gì nó. Anh Thắng không chịu, anh hạ nấc khóa AK xuống, bắn trả tới tấp và lao tới đỡ thằng “Lao công đào binh “. Không còn cách nào khác, tôi phải bắn hỗ trợ. Còn anh Thắng, nhân lúc địch hoang mang có lẽ chúng không ngờ sự chống trả bất ngờ lại quá mạnh của chúng tôi, anh Thắng lôi được thằng “ Lao công đào binh” về phía tôi. Chính lúc đó ngực anh dính đạn, nặng lắm... Tôi không biết gì nữa, chỉ có bắn, bắn với sự căm thù và cả sự ...bực mình nữa. Thằng “ Lao công đào binh “ bị thương nặng thế, thế mà nó cũng lấy được khẩu súng của anh Thắng bắn về phía bọn Mỹ “ ba lô”...Cuối cùng bọn Mỹ “ ba lô” cũng bị chúng tôi tiêu diệt, chúng chết ba thằng. Còn bên chúng tôi, thằng “ Lao công đào binh “ chết đầu tiên, khi nó lấy thân che cho anh Thắng. Còn anh Thắng, vết thương quá nặng, anh chỉ nói với tôi mấy câu :” Nếu sống ... cố gắng gặp Liên ...Tôi thương thằng “ Lao công đào binh “ vì nó ...che cho tôi ...”.Tôi khóc hết nước mắt vì cái chết tức tưởi, quá bất ngờ của anh Thắng...Và chỉ khi anh ấy chết, tôi mới hiểu hết con người anh ấy, sống và chết với lương tâm trong sạch. Nhưng chi bộ chỗ tôi lại có một nhận định khác. Chi bộ cho rằng hành động của anh Thắng là “ thủ tiêu đấu tranh giai cấp”, là “ Biểu hiện sự đầu hàng của tư tưởng tiểu tư sản”... nghĩa là họ quy kết hết sức nặng nề. Cũng vì anh cứu thằng “ lao công đào binh “ mà chi bộ quyết định gạch tên anh ấy ra khỏi danh sách đối tượng Đảng. Thế là mong ước của anh Thắng được trở thành đảng viên đến lúc chết không trở thành hiện thực...

Giọng của Phúc trùng xuống khi nói đến chữ cuối cùng.

Cả Liên và Phúc đều im lặng...

Cũng lạ, vào đến đây, đã gần như ở tận cùng của sự khổ cực, cái chết như sờ thấy được.Ây vậy người ta vẫn nghĩ ra những điều để tự hành hạ lẫn nhau. Khi đã ghét, họ cũng không muốn người họ không ưa có một cái chết thật ngay ngắn...

Sao có những chuyện buồn thế nhỉ ?

 

 

 

 

Cứ đến chiều thứ bảy giữa tháng thì ở trạm xá cho họp thương binh lại đển Tín thông báo cho biết những thương binh nào được xét lên bệnh xá cấp trên. Nếu ai chuyển lên bệnh xá cấp trên thì tỷ lệ được ra bắc sẽ rất cao.Thường những cuộc họp như vậy chẳng vắng ai. Ai cũng mong mình có tên được xét chuyển lên bệnh viện cấp trên. Liên đã chứng chứng kiến, người có tên không dấu được nét mặt hân hoan, thậm chí có người bị cụt một chân, ấy vậy tưởng còn chân lành lặn, nhảy cẩng lên, ngã bổ chửng. Còn ai không xét, nét mặt buồn. Nhưng Liên cũng thừa biết, chuyển lên trên hay không? Thường do quyết định của Tín, nó mang cảm tính nhiều hơn. Ví dụ như người cùng quê chẳng hạn, bao giờ Tín cũng ưu tiên giải quyết cho chuyển lên trước nhất. Rồi sao nữa? Những người dấu trong ba lô một ít chiến lợi phẩm chẳng hạn, mà đem ra tặng Tín, Tín cũng giải quyết....Tín nói với Liên:

- Trạm xá của mình là trạm trung chuyển, mình làm cũng thế, không có mình cũng thế. Thế thì dại chi mà mình không làm những điều lợi cho trạm xá ...

Thương binh nặng, ở lại sẽ vất vả trong việc điều trị hay chăm sóc, vừa đến hôm trước, hôm sau Tín đã tìm cách cho chuyển lên tuyến trên. Nếu như ai đó đưa cho Tín ít vàng, Tín quy đổi ra tiền của nước bạn, chia cho mấy ngưòi hộ lý, tất nhiên trong đó có Liên. Và ...Tín giữ phần hơn. Còn thuốc bổ, người nào trong trạm xá cũng có phần, thậm chí hơn cả phần thương binh. Tín làm điều đó để làm gì? Đơn giản, mấy người hộ lý, thậm chí kể cả Liên khó tố cáo Tín. Nhất là trạm xá đang tuy mang tiếng là ở chiến trường, nhưng lại nằm trên đất bạn, an toàn hơn bao chỗ khác.

Mà cũng không hiểu sao,Tín có một ác cảm thật dặc biệt với Thăng. nhất mực Tín cứ nói Thăng giả vờ tâm thần. Liên hỏi:” Anh đã lần nào tâm sự với Thăng vì sao Thăng bị như vậy không ?”.Tín trả lời khinh khỉnh :” Việc chi mà tui phải hỏi? Tui là bác sỹ mà không phân biệt được tâm thần thật hay tâm thần giả à! ”.Tín nhận xét về Thăng:” Thằng ấy sợ chết mới giả ngô, giả nghê... chứ làm gì có loại tâm thần, sáng thì tỉnh, trưa nắng gắt lại lên cơn, trói lại cho vào chỗ mát ngủ một một giấc tỉnh dậy lại khỏi. Tâm thần gì mà ăn nói còn khôn quá bọ nhà O .Tui sẽ lột mặt nó”. Tín làm thật.

Trưa ấy Thăng lên cơn, như mọi lần trước khi có dấu hiệu lên cơn, Thăng thường nhờ mọi người trói vào gốc cây, hay cây cột để khỏi quậy phá. Mọi người thương Thăng có trói, cũng trói vừa phải, nghĩa là Thăng có vùng vẫy dây cũng không thể đứt hoặc tụt ra được, quan trọng nhất cũng không làm cho Thăng đau, đến lúc Thăng thiếp đi, họ sẽ cởi trói cho Thăng. Nhưng lần này, khi Thăng có dấu hiệu chuẩn bị lên cơn, Thăng yêu cầu mấy người đứng quanh, như mọi lần, trói mình vào gốc cây. Mọi người giúp Thăng làm việc ấy.Cũng như mọi lần, Thăng lại lên cơn, quẫy, đạp... quá mệt Thăng thiếp đi, đầu nghẹo sang một bên. Đúng lúc ấy Tín đi qua, thấy Thăng ngủ với tư thế như vậy, Tín bặm môi suy nghĩ, hai lông mày nhíu lại rồi nói với mấy người xung quanh:” Đừng để anh ấy ở đây, đưa xuống hầm cấp cứu đã bỏ trống phía sau bếp cho tui.”.Một người hỏi :” Để làm gì vậy anh ?”. Tín nói :” Để Thăng ở đó, tui sẽ chữa bệnh bằng một phương pháp mới, biết đâu thằng này sẽ khỏi...”. Khi đưa Thăng xuống hầm cấp cứu, một căn hầm tách biệ, kín đáo bỏ lâu không dùng, Tín đã dùng dây dù trói Thăng thật chặt, chặt đến nỗi tay và chân của Thăng tím bầm ... Thăng vẫn ngủ mê mệt, đau như thế mà không hề biết. Trước khi ra khỏi hầm, Tín nói lầm bầm :

- Cứ thử ở dưới này độ ba, bốn tiếng xem thế nào ? Chứ tau không tin mày, đóng kịch với ai chứ không thể đóng kịch với tau.

Ở dưới hầm do không khí tĩnh lặng, mát một lúc thì Thăng lại tỉnh. Bị trói đau quá, Thăng hét toáng lên:

- Thả tôi ra, sao lại trói tôi ác thế này?

Tiếng của Thăng văng ra từ trong hầm nghe âm u, rờn rợn. Tín nghe được, nói với Liên:

- Đó ! O có nghe thấy không? Thằng nớ có tâm thần đâu. Cái hồi nó ở trên mặt đất cứ giả chết, chứ tui cho nó xuống hầm, ẩm ướt, khổ một tý là lòi ngay thằng nớ tâm thần thật hay tâm thần giả...

Cũng từ hôm ấy, cái căn hầm cấp cứu bỏ không ấy lại thành chỗ ở của Thăng. Thăng không muốn lên mặt đất nữa. Chỉ trừ buổi sáng, và lúc gần tối là Thăng lên trên mặt đất, còn lại chui xuống hầm. Khuôn mặt Thăng tươi tỉnh hẳn. Thăng nói với Liên :

- Tôi muốn chui xuống đất, dưới đấy tối nhưng yên tĩnh. Tôi có cảm giác ở đấy không có ai đối xử ác với nhau .

Thăng nói như thế không biết có phải là người tỉnh táo hay là thần kinh không bình thường? Tín vẫn khẳng định :

- Nó không tâm thần. Trước hay sau tui cũng sẽ trả nó về lại chiến trường...

Khi đưa cơm cho Thăng, Liên nói cho Thăng biết lời nhận xét của bác sỹ Tín. Liên nghĩ chắc Thăng sẽ phản ứng, không ngờ ... Thăng lại nói:

- Bác sỹ Tín nói đúng đấy chị Liên à ! Bây giờ tôi sợ hết mọi thứ. Tôi sợ trở lại chiến trường, tôi sợ đánh nhau...

Điều này làm cho Liên hơi ngạc nhiên. Liên nói với Thăng:

- Anh nói điều này với tôi thì được, chứ không nên nói với bác sỹ Tín, không lợi cho anh. Mà theo tôi nghĩ, cũng không nên nói ra sự thật làm gì ...Ở lại đây được ngày nào hay ngày đấy...

Thăng thở dài , buồn bã :

- Không biết bao giờ chiến tranh mới kết thúc chị Liên nhỉ ?

- Tôi cũng mong mau kết thúc chiến tranh, mau trở về nhà...- Liên nói thật suy nghĩ của mình.

Không thấy Thăng nói gì thêm, Liên quay lại, thấy cái nhìn của Thăng rất lạ. Liên ngồi hơi lùi xa một chút rồi hỏi:

- Tôi có điều gì mà anh nhìn tôi hơi khác thế ?

Thăng nói :

- Ừ nhỉ ! Sao đến hôm nay tôi mới phát hiện chị là một người con gái hơi lạ đấy.

- Ai nói với anh như thế ?- Liên cười - Vào đến đây, tôi bị sốt rét, rồi đói, rồi căng thẳng thần kinh... tóc tôi xơ xác hết cả - Liên giơ bàn tay lên - Bàn tay tôi xanh xao thế này, chắc không giống người khác nên anh cho là “lạ”.

- Không phải thế đâu !- Thăng khẳng định- Chị “lạ “ là tôi thấy chị khác với bác sỹ Tín nhiều điều ...- Thăng nói nho nhỏ - Chị phải cảnh giác với bác sỹ Tín đó. Tôi không tin ông ấy lắm đâu...

Câu nói của Thăng gợi trong Liên một chuyện cách đây không lâu...

Liên đang cùng một số hộ lý dọn dẹp lán trại, Tín đi qua gọi Liên ra một chỗ, nói nhỏ :” O ra ngay hầm trú ẩn đằng sau lán, tui để bát cao gan ở đấy, O lấy uống mà bồi dưỡng sức khỏe. Chứ mấy hôm ni tui thấy sức khỏe của O xuống lắm ”. Đối với Liên, hình như Tín cũng có vẻ quan tâm hơn những người. Nhưng cũng chỉ giới hạn “ cảm tình “, Liên không muốn mọi chuyện đi quá đà, nên giữ một khoảng cách... Cao gan là thứ thuốc đang hiếm, chỉ có người quá yếu sức mới được dùng. Hôm nọ Liên hỏi Tín, Tín lắc đầu kêu không có. Sao bây giờ...! nghĩ thế, nhưng Liên cũng đến căn hầm đó.

Liên chui vào hầm, trong căn hầm ánh sáng bên ngoài dọi vào nhờ nhờ, đục đục Liên phải mò mẫm. Liên giật mình khi chạm vào một cánh tay của người đàn ông. Cánh tay của Tín. Tín đưa bát cao gan, nói nhỏ với Liên :

- O uống đi mà giữ sức...

Liên cầm bát cao gan, hơi thuốc bốc lên thơm thoang thoảng, hỏi :

- Sao hôm nọ tôi hỏi loại thuốc này bồi dưỡng cho thương binh, anh nói là đã hết...

- Khổ lắm O nợ! Cái tay thương binh ấy sa lá lách độ bốn, có bồi dưỡng thế này, chứ bồi dưỡng hơn nữa, hắn cũng chết. Đã bồi dưỡng thì bồi dưỡng cho nó có kết quả, chứ bồi dưỡng xong thì chết thì bồi dưỡng làm gì ?

Nghe Tín nói thế, Liên ghê sợ, đưa trả lại bát cao gan cho Tín:

- Tôi không uống đâu, anh cầm lấy mà uống.

Rồi Liên quay lại ra cửa hầm, mặc cho Tín đứng trong căn hầm, gọi với theo:” ... Khoan đã O Liên, tui muốn nói với O một chuyện. Bình tĩnh đã O...”. Có chuyện gì mà phải chui xuống hầm để nói!?? Liên cương quyết leo lên. Chuyện đó Liên lại nhớ đến chuyện của Thắng khi Mai vứt túi thuốc dọc đường hành quân, Thắng tiếc rẻ, bằng mọi cách quay lại lấy. Hai hình ảnh, hai con người thực sự tương phản nhau. Còn bây giờ ... nghe Thăng cảnh báo thái độ của Tín đối với mình, Liên lại càng không có cảm tình với Tín, tuy không nói ra...

Một lần, cũng vô tình, Liên đi quét dọn lại những căn hầm dự trữ phòng khi địch tấn công ở phía sau nhà bếp, đến căn hầm bỏ hoang đã lâu, Liên ngạc nhiên, ở ngách sâu có rất nhiều thuốc bổ được bọc rất cẩn thận trong những gói ni lông. Ai làm việc này? Không khó tìm ra câu trả lời. Chiều nào sau khi làm việc xong ở khu A, Tín chả đi ra đây. Liên nghĩ, dấu kỹ thế này, nếu hỏi chắc chắn Tín sẽ chối. Nhưng ... không ngờ khi Liên hỏi, Tín trả lời không cần dấu diếm:” Đúng là tui làm việc đó, nhưng số thuốc đó không phải dành riêng cho tui, mà cho cả trạm xá chúng ta, nhất là mấy cán bộ trong trạm xá. Tính mạng họ quý lắm”. Thật là một lời ngụy biện, vì Tín chứ vì ai! Tín nói như thế để cho Liên không thể bắt bẻ hành động sai trái của Tín được. Mà tại sao một người như Tín lại là một cán bộ lãnh đạo, dù đó chỉ là lãnh đạo một trạm xá không lớn. Nghe nói, Tín cũng tranh thủ được lòng của mấy người cấp trên và mấy người hộ lý trong trạm. Mấy người không ưa Tín, nhưng không thích Tín đi khỏi nơi đây.

Đã một lần Liên chứng kiến cảnh khi có tiếng rít của máy bay bay tầm thấp,Tín lăn vội ra sau một gò mối, lấy hai tay ôm đầu. Máy bay bay qua, trả lại không gian yên tĩnh, Tín ngẩn mặt lên, Liên như không thể tin vào mắt mình. Một khuôn mặt tái xanh, tái xám, ánh mắt nhợt nhạt, cái sợ hãi còn làm cho Tín nhũn hết cả tứ chi... Ây vậy, một lần Tín gọi Liên :

- O lên đây với tui!

- Có việc gì vậy anh ?

- Tui sẽ giải quyết dứt điểm chuyện thằng Thăng. Nó ở trạm xá mình gần hai tháng nay rồi. Cứ để nó ở đây ăn tốn gạo, tốn cơm lắm...Trạm xá của mình đâu có phải là nơi thừa lương thực. Cô cũng nên nói với nó một câu, có vẻ Thăng biết nghe lời cô.- Đến giờ thì Liên hiểu vì sao Tín không ưa Thăng.

Đến cửa hầm, Tín gọi Thăng. Thăng từ dưới hầm bước lên, hơi bị chói nắng, Thăng nhăn mặt. Tín nhìn Thăng cười gằn, có vẻ khinh bỉ:

- Anh Thăng nè ! Tui nói cho anh biết, qua gần hai tháng điều trị, trạm xá nhận thấy bệnh anh đã bớt, anh sẽ xuống lại đơn vị chiến đấu. Anh có thắc mắc chi không ?

Thăng nhìn Tín rồi lại nhìn Liên như có chiều suy nghĩ.Thăng không trả lời, như nhìn vào cõi mông lung.Tín bực mình :

- Răng tui hỏi, anh nỏ trả lời?

Thát độ của Thăng điềm tĩnh , Thăng hỏi lại Tín :

- Tôi có một đề nghị, anh có thể đáp ứng được không ?

- Anh nói đi ?

- Anh hãy cho tôi ở lại đây. Chỉ có không gian yên tĩnh như thế này bệnh tôi mới bớt. Ở đây tôi sẵn sàng làm mọi việc mà trạm xá phân công. Còn “xuống đường “, không phải tôi sợ đánh nhau, nhưng ...kiểu đánh nhau như thế này bệnh tôi lại phát nặng...

- Anh nói kiểu chi mà tui không hiểu...” không sợ đánh nhau “... anh lại nói “ đánh nhau như thế này bệnh lại phát nặng “ là răng ?

Thăng ngập ngừng, cố gắng tìm lời giải thích: - Tôi muốn nói thế này!... mà thôi... Đừng cho tôi đánh nhau nữa ...

Tín quay sang Liên, nói :

- Đó, O có thấy anh Thăng nói chi không ? Bản chất thật của anh ta đó!- Tín quay sang Thăng - Tui nói cho anh biết, anh phải “ xuống đường “ đợt tới có người về nhận quân, anh phải đi...

Nét mặt Thăng có vẻ thiểu não, giọng nói trùng xuống, van nài :

- Bác sỹ hãy thương tôi, không phải tôi sợ chết. Nếu như sợ chết tôi đã không vào đây mà đào ngũ ở ngoài kia. Cuộc chiến tranh này khó giải thích, vì thế nên tôi không muốn đánh nhau nữa ...

- Có gì mà khó giải thích, qua cái giọng nói của anh, tui biết anh có học, nhưng cái học của anh vô bổ lắm- Tín nói một thôi- Không dài dòng nữa, bắt đầu từ mai, anh không phải thuốc men gì nữa, chuẩn bị tinh thần để “ xuống đường”.

Thăng nhìn Liên cầu cứu:

- Chuyện của tôi chắc chị cũng hiểu rồi, nhờ chị nói với bác sỹ Tín cho tôi ở lại đây. Tôi sẽ giúp cho chị cũng như bệnh xá được nhiều chuyện.

Đúng là trong chuyện này chỉ có Liên hiểu Thăng, nhưng để giải thích cho Tín hiểu, chắc chắn dù Tín có hiểu, Tín sẽ làm ra vẻ “ không hiểu “. Cái chất của Tín là như thế, khó thuyết phục. Liên nói với Tín :

- Theo tôi, bệnh tình của anh Thăng chỉ đỡ khi anh ở trong một không gian tĩnh lặng, trời mát. Hãy đê anh ấy ở đây một thời gian nữa có phương pháp điều trị cho dứt điểm rồi hãy cho anh ấy trở lại chiến trường...Hơn nữa, anh ấy ở lại từ hôm về trạm xá giúp được chúng ta bao việc, chính anh cũng công nhận điều đó thôi.

Tín bực mình vì thái độ ủng hộ Thăng của Liên, Tín nói nóng nảy :

- Tui tưởng O đến đây cùng tui giải quyết, nói cho anh ấy biết không nên ở đây nữa. Đấy là chúng ta thương anh ấy, còn động viên. Chứ khi người ta đến nhận thêm quân, tui chỉ nói một câu là anh Thăng phải đi thôi, không có chuyện nói với nhau như thế này đâu.

Liên im lặng, chẳng nên nói thêm một câu nào nữa, vì Tín đã cho mình nói đúng thì không ai có thể thuyết phục cho Tín nghe theo. Hình như đây là thuộc tính của những người quê của Tín. Thăng nhìn Tín với ánh mặt căm thù, giọng tự nhiên giận dữ :

- Tôi sẽ không bao giờ xuống dưới kia đánh nhau nữa.Tôi đố anh đưa tôi đi được đấy!

Tín :

- Anh đừng thách tui, tui không đưa anh đi được thì sẽ có quân pháp đưa anh đi. Chỉ nội ngày mai hoặc ngày kia... sẽ có người đến đưa anh đi...Bây giờ tui mới thấy anh hèn ...

Thăng đốp trả ngay :

- Tôi không hèn, nhưng không thích đánh nhau!

Nói rồi Thăng lại chui vào hầm, cứ như cố thủ ở trong ấy...

Tín thấy Thăng chui lại vào hầm, bực mình :

- Anh nhất quyết ở trong ấy ?

Thăng ở trong hầm nói vọng ra :

- Tôi cứ ở trong này, anh cho quân pháp đến bắt tôi đi!

Tín gật gù :

- Được rồi, anh không phải thách tui...

 

 

 

 

 

...Lại một mùa khô nữa đến.

Khu vực trạm xá của Liên có những biến đổi quan trọng. Lương thực, thuốc men tiếp tế ngày một ít vì phía dưới kia Mỹ - ngụy đang mở những cuộc càn quét lớn, dọc biên giới, hòng chặt đứt đường tiếp tế của ta. Đã vậy, do phát hiện được những hậu cứ của ta nằm sâu trên đất bạn, máy bay Mỹ ném bom hết sức ác liệt, chúng quần thảo, trinh sát, bắn rốc két ...cả ngày lẫn đêm. Thương binh đã thiếu thuốc điều trị, ăn uống kham khổ ấy vậy vẫn phải căng sức ra mà đào hầm.Thậm chí đào cả hầm bí mật để dấu thương binh. Trạm xá của Liên ở lại lúc này toàn thương binh nặng chuẩn bị chuyển lên tuyến trên, nhưng không thể đi được do địch đánh phá quá ác liệt. Thương binh dồn ứ lại, đói lương thực, thiếu thuốc men... trong ai cũng hốc hác. Mọi công việc nặng nhọc dồn lên vai Liên và một số hộ lý khác. Tiếp đến tình hình trên nước bạn có những diễn biến hết sức phức tạp. Những người đã từng là “bạn” cùng đồng cam, cộng khổ, hạt thóc sẻ nửa, tấm chăn chia đôi, no đói có nhau ... bây giờ không hiểu thế nào lại coi nhau như “thù”. Trước đây trên đất bạn, cứ thấy bóng mấy người lính áo đen, cổ quấn khăn rằn còn bắt tay, hỏi dăm, ba câu, cười chân tình ... thì bây giờ lại phải hết sức cảnh giác, không thể đi một mình.Trên phổ biến đã có trường hợp cán bộ, thương binh đi một mình bị lính áo đen, trước đây vốn là đồng minh của bộ đội đằng mình, bắn chết. Đã có lần cả một tiểu đội áo đen tràn vào trạm xá, trên tay chúng đều lăm lăm khẩu AK, trung liên RBD... tên chỉ huy đòi trạm xá cấp thuốc, chúng nhìn Liên và một số hộ lý khác với còn mắt hằn tia đỏ, thèm thuồng... Bây giờ đi đâu cũng phải đi ba người, vũ khí luôn mang theo như một tổ chiến đấu. Trạm xá của Liên gần như hạn chế đi lại, mọi hoạt động gần như bí mật. Súng đạn được phát đến tận tay từng người, kể cả những thương binh còn sức chiến đấu. Liên cũng được phát một khẩu AK và một cơ số đạn một trăm năm mươi viên. Còn Thăng ôm khẩu súng nhăn nhó:

- Đã tưởng lên đến đây thì thôi đánh nhau, ai ngờ vẫn phải cầm súng. Đã thế lại có thể đánh nhau với cả “đồng chí “ của mình .Thật chẳng biết ra làm sao ?...

Nỗi lo thường nhật rõ nhất là Tín.Với vai trò bác sỹ trạm xá trưởng, Tín phải đôn đốc chuyện đào hầm, chuyện di chuyển, chữa trị thương binh, sự sợ hãi, nỗi căng thẳng hằn trên nét mặt của Tín... Tín nói nhỏ với Liên :

- O Liên nè! O phải xem lại cái hầm bí mật gần suối, chỗ nớ chỉ có tui và O biết thôi. Để khi cần thiết tui và O còn có chỗ nấp.Tui kinh nhất là bọn áo đen nó nhân cơ hội máy bay Mỹ ném bom, tràn vào. Lũ ấy còn ác hơn Mỹ...

Liên hỏi lại:

- Chẳng lẽ hầm bí mật chỉ dành cho tôi và anh thôi sao ?

Tín nói với Liên hay là nói với chính mình :

- Cũng phải tìm chỗ mà gĩư mạng sống của mình chứ! Đã tưởng ở tận đây rồi, chỉ việc chữa trị thương binh... có ai ngờ, bây giờ lại phải cầm súng - Tín nhìn khẩu súng đang cầm ở trên tay, nói thật những suy nghĩ của mình - Nổ súng bây giờ là chết, toàn thương binh nặng, con gái ... đánh đấm cái nỗi gì ...

Liên thấy buồn cho tư tưởng đầu hàng của Tín. Những lúc này Liên thấy nhớ Thắng đến lạ. Có một điều khẳng định, càng gian khổ, càng ác liệt...thì Thắng càng khẳng định bản lĩnh người đàn ông của mình. Thắng không đầu hàng, không sợ hãi ... quyết đi đến cùng.

Không khí chiến tranh càng ngột ngạt, cuộc chiến đấu ...” giáp la cà “ đã tiến đến gần cửa của trạm xá. Hình như máy bay Mỹ đã phát hiện được căn cứ của ta, máy bay trinh sát OV- 10 quần liên tục trên bầu trời của trạm xá, một điều rất hiếm thấy. Rồi nữa... lực lượng quân sự của bạn, những người lính áo đen, bỏ công sự bảo vệ trạm xá vòng ngoài, bí mật rút đi, không hề cho ai biết... Một số người đi ra rìa ngoài trạm xá, bị bắn. Không biết ai bắn ?

Chỉ thị của trên, tổ chức thật gọn nhẹ, chuẩn bị đưa trạm xá về nước...

Không kịp nữa rồi.

 

 

 

 

- Đứng lại!

Liên thét lạc cả giọng, nhưng ở phía trước Tín vẫn chạy. Liên nghiếng răng, đứng lặng, mắt không chớp, dõi theo. Phía xa kia Tín vẫn chạy trông nghiêng ngả. Những làn khói đen thổi qua trảng từng đợt... từng đợt... làm cho bóng Tín khi mờ, khi tỏ...

Tín chạy thật sao ?

Cho đến tận lúc này Liên vẫn không tin vào điều đó, dẫu biết bản chất của Tín là hèn. Dẫu có hèn cũng có nhiều cách chạy trốn, không dám đánh nhau chúi đầu vào hầm bí mật, hoặc bỏ đồng đội chạy về tuyến sau ... còn có thể chấp nhận...Chứ ai lại đang tâm bỏ đồng đội để đào ngũ sang phía kẻ thù...

Trên cao chiếc trực thăng HU- 1A vẫn lượn, hình như nó đã phát hiện ra Tín. Thấy Tín cầm một cái áo trắng hua hua trên đầu, chiếc máy bay trực thăng bay vòng lại. Tên phi công chắc sẽ ngạc nhiên tưởng trạm xá này sau đợt bắn phá và càn quét đã chết hết người, té ra vẫn có người còn sống. Chiếc trực thăng hạ thấp độ cao, Liên nhìn thấy rõ phía hông cửa máy bay chìa ra nòng súng đại liên đen ngòm. Nó có bắn Tín không ? Liên nhìn không chớp mắt. Không ! Chiếc máy bay lượn chúi sát chỗ Tín đứng, rồi lại bốc lên, không thấy nổ một phát súng. Có lẽ tên phi công khẳng định : đây là một hàng binh. Tín vẫn đứng im như chờ đợi, mắt nhìn theo đường lượn của chiếc trực thăng, sau đó như lấy lại sức, Tín chạy tiếp.

Bóng Tín chồi thụt trong trảng cỏ, lúc thấp, lúc cao.

Đúng là Tín đào ngũ thật rồi! Nghĩ thế Liên vẫn cố vớt vát. Liên lấy hai tay bụm miệng như một cái loa cho tiếng nói mình vọng to, hy vọng Tín sẽ nghe thấy:

- Quay lại anh Tín ơi! Quay lại để cho tôi nói đã...quay lại...

Hình như Tín định đứng lại, nhưng từ phía cửa rừng lại có tiếng máy bay trực thăng nổ ầm ầm, át cả tiếng nói của hai người.Tín quay đầu lại nói với Liên câu gì đó, nói xong, băm bổ chạy tiếp.

Như một bản năng, chụp vội khẩu AK để bên cạnh, Liên nâng khẩu súng lên. Bóng Tín đã choàng lấp khe ngắm. Liên mím lợi, nheo mắt, ngón tay để vào cò súng.

Không ! Lúc này chỉ cần Tín dừng lại thôi, khẩu súng trong tay Liên dễ chúi mũi xuống đất lắm.

Thời gian như dừng lại.

Ước muốn của Liên trở thành viễn vông, sự chờ đợi trở thành tuyệt vọng. Tín đã chạy quá nửa trảng cỏ, vừa chạy, vừa hua hua cái áo trắng đang cầm trên tay, kêu to:

- Tui đầu hàng ...đừng bắn... tui đầu hàng...

Cả hai phía tiếng súng đều im bặt.

Không thể thế được. Trời ơi! Nếu Tín sang đó, Tín sẽ chỉ ra cho Liên nấp. Mà Liên bị bắt... thì kinh khủng. Liên sợ hãi nghĩ cảnh rơi vào tay quân đối phương, bao hình ảnh tang thương vẫn còn sờ sờ ra trước mắt...

Sau một đợt pháo kích dữ dội, dữ dội chưa từng thấy. Ngay đợt pháo kích đầu tiên, cả khu trạm xá như chìm trong biển lửa. Mấy người thương binh nặng không kịp đưa xuống hầm, xác họ văng ra hàng trăm mảnh. Mấy người còn sống cố lết người về phía cửa hầm, máu đỏ lòm hết cả người, tiếng kêu cứu vang khắp nơi. Còn mấy người khỏe mạnh vội ôm súng lao ra phía trước...

Do quá chênh lệch về lực lượng, bên trạm xá quá ít vũ khí, không có người, cộng thêm có khả năng... ai đó đã chỉ điểm nên quân đội Mỹ đánh trúng các mục tiên chúng cần đánh. Lực lượng của trạm xá không cầm cự được lâu. Thương nhất hình ảnh của Thăng. Thăng cũng được phát một khẩu AK cùng cơ số đạn như Liên. Thăng nói “ không thích đánh nhau”, nói là thế, nhưng khi lính Mỹ tràn vào, không hiểu có một sức mạnh nào Thăng vọt lên khỏi cửa hầm, một mình núp sau một ổ mối, bắn lại bọn Mỹ, vừa bắn, vừa hét :” Vào nữa đi, tổ sư chúng mày, tao đã không thích đánh nhau ...thế mà chúng mày cứ bắt tao đánh nhau... vào đi ... tổ sư chúng mày ...”. Thăng từng nói với Liên, nếu được đối diện trực tiếp với lính Mỹ,Thăng không sợ. Một quả đạn chống tăng bọn Mỹ bắn thẳng, cả ụ mối và Thăng trong thoáng chốc biến mất ...

Khi kẻ thù chiếm được trạm xá, chúng xả súng bắn chết hết thương binh, nghĩa là cái gì còn động đậy chúng bắn tất. Có mấy người hộ lý, bạn của Liên núp trong hầm, chúng tìm thấy được, lôi ra bìa rừng hãm hiếp. Tiếng la hét của người bị nạn, tiếng cười man rợ của một lũ dã man vang ngập cả một góc rừng. Rồi cái âm thanh thê lương của những người con gái bị làm nhục lịm dần...Đã chán chê trò thú tính, mấy thằng lính Mỹ còn lấy lưỡi lê chọc luôn vào cửa mình của họ... May cho Liên còn nấp được trong căn hầm bí mật của Tín và chứng kiến hết tất cả...

Giờ đây Tín sang đó, nhất định Tín sẽ chỉ ra chỗ của Liên, Liên không thể thoát được. Đã gọi là chiến tranh, lòng dạ con người đã trở thành thú...Không được! Chỉ trong một tích tắc, Liên quyết định :

- Đoàng ...đoàng ...

Hai phát súng vang lên.

Tín đang chạy bỗng nhiên đứng khựng lại, hai tay chới với, cả người đổ ập xuống như thân cây chuối bị phạt ngang .Liên hạ súng xuống, nhỏm người lên, căng mắt xem Tín có thể gượng dậy được không ? Không thấy gì cả, cả người của Tín, vừa mới đấy, giờ đây đã chìm lấp trong đám cỏ dày.

Tiếng súng bên kia nổ ran cả một vùng. Chiếc trực thăng cũng quay đầu lại, nó hạ thấp độ cao bắn xối xả vào chỗ vừa có tiếng súng nổ. Liên quẳng khẩu AK sang bên cạnh, cúi thấp đầu xuống, chạy dọc thành hào rồi chui luôn vào cái hầm bí mật mà vừa nãy Liên, Tín và một người thương binh cùng nấp.

Phía bên trên Liên nghe thấy tiếng đạn nổ lụp bụp, có cả tiếng cây đổ nữa, cành lá rơi rào rào ...

Liên dựa vào thành hầm ngồi thở. Hơi thở phả ra từng đợt, dội vaò vách hầm, dội lại, nóng bừng, ngột ngạt...

Đến lúc này hình như ở trạm xá này chỉ còn một mình Liên. Trong góc hầm còn có xác một người thương binh, đầu anh ta nghẹo sang một bên, mắt vẫn mở trừng trừng.

Những hình ảnh đã qua chợt hiện về trong hồi tưởng của Liên.

Mới đầu là như thế nào nhỉ? Trước khi giặc càn vào trạm xá, Liên đã kịp đưa một người thương binh nặng vào hầm, anh ta bị thương vào đầu. Sau đó Liên và Tín xuống hầm. Giữa lúc trạm xá bị địch bao vây, chúng đang đốt phá trên miêng hầm, chỉ cần một tiếng động nhỏ là có khả năng bị lộ. Tín hoảng ra mặt còn Liên dỗ anh ấy:

- Chịu khó một tý, anh đừng la to. Đợi cho chúng rút đi, chúng tôi sẽ đưa anh lên cố gắng chữa chạy... rồi anh sẽ ra lại miền Bắc thôi.

Anh thương binh nằm im được một lúc. Trên miệng hầm có tiếng bom nổ, đạn nổ, cả vách hầm rung lên . Đất, đá ... rơi từng mảng. Anh mắt ngưòi nào, người nấy căng thẳng. Đến người lành lặn cũng không tin vào sự may rủi, huống hồ là người bị thương, cầm chắc cái chết. Anh thương binh có cặp mắt sợ hãi hơn Liên. Anh ta đưa cặp mắt dại, đục hết nhìn Liên lại nhìn Tín, mồm lắp bắp liên tục điều gì đó...rồi bất ngờ, anh ta ngồi bật dậy, hét lên. Tiếng la trong hầm bị bốn phía bịt kín nghe rờn rợn, âm u.

Tín ngồi rúm vào một góc, ngón tay bấu chặt vào vách hầm mà vẫn còn run.Tiếng của Tín lắp bắp :

- Có im đi không ? Im đi !... Trời ơi !

Người thương binh hầu như lúc ấy chẳng để ý đến ai, tiếng gào lúc nãy còn tức tưởi thì đến giờ lại bật mạnh:

- Đau quá! Trời ơi, đau quá. Các người bắn tôi đi... bắn đi... tôi có muốn vào đây đâu... bắn đi...

Liên phải lấy tay bịt miệng của anh ấy, còn Tín giữ chặt chân anh ta. Tín giữ chặt như thế cũng chẳng ăn thua. Người đã ở trạng thái hoảng loạn bao giờ cũng có sức mạnh, anh ta đạp mạnh một cái, Tín ngã bổ chửng. Đến lượt Liên, chỉ cần một cái hất tay, Liên đã phải buông tay, ngã dúi vào góc hầm. Không hiểu sao sự sợ hãi lại cho anh ta sức mạnh ghê gớm đến như thế ?

Liên vừa lồm cồm bò dậy thì đã thấy Tín lao tới.Tín làm gì vậy? Cả tấm thân của Tín đè ngửa người thương binh, hai bàn tay của Tín xiết chặt vào cổ người đó. Tín bóp cổ anh ấy mà gào to không kém tiếng gào của anh thương binh ấy:

- Mi kêu nữa đi... kêu nữa đi... kêu đi...

Liên không thể tin vào mắt mình, vội lao tới đẩy mạnh vai của Tín ra. Nhưng lúc này sức mạnh của Tín khỏe như một con gấu, Tín vẫn lấy hai tay ghì mạnh vào cổ người thương binh xấu số.

Không đẩy được Tín, Liên cào, cấu, cắn, xé ... mong cho Tín buông tay. Tất cả đều bất lực. Tín vẫn trong cơn điên, gào :

- Kêu đi...Tau cho mi kêu ... kêu đi...

Liên chụp vội khẩu AK dựng ở thành hầm, chĩa thẳng vào người Tín, nói gằn từng tiếng:

- Anh buông anh ấy ra! Nếu anh không buông anh ấy, tôi sẽ bắn anh!

Nhưng hành động cương quyết của Liên quá muộn. Mắt người thương binh đã trợn ngược, máu trên đầu của anh ấy do sức ép của hai bàn tay bóp chặt của Tín, phọt ra chảy ướt đẫm cả một dải băng dài. Lưỡi anh ấy thè ra, tím ngắt trông không còn là hình hài con người.

Khi Tín buông tay, đầu anh thương binh nghẹo sang một bên, tóc rũ rượi.

Tín đứng lên, ánh mắt man dại, hoảng hốt nhìn Liên. Tín không nói một lời nào.

Liên cũng buông súng, không hiểu vì sao lúc ấy Liên lại có động tác như thế ? Không thể giải thích được.

Tín đứng im một lúc nhìn xác người thương binh, rồi nhìn Liên. Tín lảo đảo đi đến đẩy cửa hầm ngoi lên. Tín định đi đâu?

Liên cầm khẩu AK chạy lên theo.

Một lúc sau ...Liên đã phải bắn Tín. Đúng hai phát, không trượt.

Liên hồi tưởng những giây phút khủng khiếp vừa xảy ra mà nghĩ : không hiểu tại sao mình có thể làm được như thế? Nhìn xác người thương binh, nhất là ánh mắt trợn ngược như vẫn chưa hiểu vi sao mình lại chết tức tưởi như thế này? Liên sợ.

Xung quanh Liên tự nhiên im ắng.

Im ắng một cách lạ thường, cứ như trước đó không hề có bom đạn. Giả như không có mùi khét của lửa cháy, mùi nồng oi của khói bom, lại nghe xa xa trong lãng đãng có tiếng chim hót thì rõ ràng đây là giờ phút hòa bình...

Trên mặt đất, chắc sau trận càn quét quân giặc đã rút đi, trạm xá nhỏ nhoi này còn gì nữa đâu mà chúng ở lại. Cứ ở mãi trong này Liên sợ, sợ thực sự.

Liên muốn về lại nhà, không đánh nhau nữa. Liên muốn nhìn thấy hình ảnh bố, mẹ và các em...

Liên hít mạnh hơi, đứng dậy đẩy nắp hầm trèo lên.

Một ánh sáng vàng của trưa nắng ùa vào mắt Liên.

Liên nhìn thấy một khoảng trời xanh qua tán lá thưa...

Và...

Liên cũng kịp nhìn thấy bọn lính Mỹ đứng xung quanh và mấy nòng súng đen ngòm chĩa vào miệng hầm. Chúng hò hét loạn xạ:

- Vi xi ...Vi xi (11)...

Sau đó là tiếng súng nổ...

 

 

Trạm xá C 21 đã bị xóa sổ hoàn toàn trên đất bạn sau một cuộc càn quét rất ác liệt của quân đội viễn chinh Mỹ...

Dấu vết của trạm xá sau này chỉ còn một trảng cỏ cháy nắng và một cánh rừng già xanh ngút tầm mắt. Vết thương chiến tranh rồi cũng qua đi, đến cả những ngôi mộ của những người hy sinh ở đây cũng không còn...

Nhưng còn đó, những câu chuyện nhỏ - Một phần đời trong chiến tranh.

 

 

HẾT

 

 

CHÚ THÍCH

1- Bãi khách - Vị trí được quy định khi các đơn vị hành quân trú lại qua đêm ở Trường Sơn.

2 - Tăng - Tấm ni lông có diện tích tương đối rộng để che võng cho bộ đội, dân chính. Khi cần thiết, tấm tăng cũng trở thành miếng bọc xác liệt sỹ để đem chôn.

3- Trạm - Nơi các đơn vị hành quân dọc dãy Trường Sơn sẽ đến nghỉ lại, nhận quân, tư trang, lương thực, thực phẩm...

4 - Lý lịch cơ bản - Trước đây hay dùng để phân biệt với lý lịch thành phần địa chủ, tư bản... Những người có “Lý lịch cơ bản “ dễ được nhà nước sử dụng hơn.

5 - Lý lịch có vấn đề - bao gồm gia đình có người thuộc thành phần giai cấp địa chủ, tư bản... hay gia đình có người tham gia vào lực lượng đối nghịch với lực lượng cách mạng

6 - Máy bay OV- 10 - Máy bay hai thân của Mỹ chuyên bay trinh sát phát hiện lực lượng của ta dọc dãy Trường Sơn.

7 - Ruột tượng gạo - May bằng vải, dài hơn một thước, để đựng khoảng hơn 10 kg gạo.

8 - Xuống đường - Từ thường dùng của Quân giải phóng miền Đông Nam Bộ để chỉ nhận nhiệm vụ chiến đấu ở đồng bằng.

9 - “Lao Công Đào Binh “ - Lính của quân đội Việt Nam Cộng Hòa đào ngũ, bị quân cảnh ngụy bắt được phải lao động khổ sai .

10 - Lính Mỹ “ba lô” - Biệt kích Mỹ, chúng thường đi theo tổ, mỗi tên cõng thêm một người, khoác bên ngoài là tấm vải ngụy trang, trông như khoác ba lô. Đến chỗ phục kích, chúng để lại tên cõng trên lưng, số còn lại rút về. Nếu như chúng ta mất cảnh giác, tưởng biệt kích Mỹ rút hết, tiếp tục hành quân sẽ bị bắn bất ngờ...

11 - Vi xi - Việt cộng - Tiếng mà lính Mỹ chỉ quân giải phóng.

 

Bài viết cùng chuyên mục
[1903] CHIẾC XE ĐẠP MƯỢN24/3/2011
[2938] TRỨNG VỊT LỘN23/3/2011
Tiểu thuyết | Nhận xét(0) | Trích dẫn(0) | Đọc(2473)
Viết nhận xét
Hình vui
emotemotemotemotemot
emotemotemotemotemot
emotemotemotemotemot
emotemotemotemotemot
emotemotemotemotemot
Mở HTML
Mở UBB
Mở hình vui
Ẩn giấu
Tên gọi   Mật khẩu   Khách không cần mật khẩu
Địa chỉ web   Email   [Đăng ký]