Trần Kỳ Trung

                                                                

Cuộc chiến mà dân tộc ta vừa trải qua, theo tôi nghĩ, nếu chỉ đề cập về  số lượng người chết hai bên, điều đó mới nói được một phần ác liệt của cuộc chiến tranh. Đau đớn nhất, sự mất mát về tình cảm con người, sự chia lìa vợ chồng, anh em ruột thịt…có lẽ phải đến mấy thế hệ sau mới nguôi ngoai được.                             Câu chuyện tôi kể với các bạn, chỉ một phần rất nhỏ trong nỗi đau lớn đó.                             Truyện ngắn” Chuyện của mẹ” đã in trong tập truyện ngắn” Lầm Lẫn ”- NXB Hội Nhà Văn – 1995.                                                                                                ------------------------                                             Đang điều trị, thấy tôi chuẩn bị vào thăm ba, mẹ tôi cố gượng dậy, dặn tôi:                                      - Con vào đó, để ý đến sức khỏe của ba. Hỏi ba thiếu thứ gì, về đây nói với mẹ. Chứ ở trong tù chắc ba thiếu nhiều thứ lắm.                               Trải qua một cuộc phẫu thuật kéo dài, nét mặt mẹ vẫn còn vàng võ, bệnh tình chưa có dấu hiệu thuyên giảm, mẹ không lo… lại đi lo cho ông chồng đã bỏ bà, đang ngồi tù.                              Còn về phần ba, thực tế hơn hai mươi năm qua, kể từ ngày mẹ và ba gặp nhau sau ngày miền nam giải phóng, ba gần như chẳng quan tâm đến cuộc sống, tình cảm của mẹ và tôi.                               Tôi buồn về cách cư xử của ba, mẹ của tôi thì ngược lại. Mẹ vẫn thương ba, vì tình thương đó , bà dám hy sinh tất cả.                                                                                          Chuyện gia đình tôi thật éo le. Ngày tôi chưa sinh, ba đi tập kết ra bắc. Ba nói với mẹ, trước khi xuống tàu Ba Lan ra bắc “ Em cố gắng chăm sóc con thật tốt, hai năm nữa anh về…”. Hai năm tưởng chờ đợi được, có ai ngờ nó kéo dài hơn hai chục năm.                             Một đời người ngần ấy năm có bao nhiêu điều biến đổi.                             Mẹ ở lại trong nam, hồi còn con gái, bà đẹp nổi tiếng một vùng. Nhưng hình thức chưa phải là yếu tố quyết định để ba hoặc một người đàn ông nào đó để ý, mà chính là lòng từ tâm của mẹ,  mẹ mới được nhiều người thương, trong đó có ba tôi.                             Tôi còn nhớ những ngày lạc quyên giúp đồng bào “ tị nạn chiến tranh”, mẹ là người giúp đỡ cho những người ấy nhiều nhất trong thị xã. Nhìn những khuôn mặt hốc hác do chạy đạn bom của bà con thôn quê, không cầm lòng, có bao nhiêu tiền mẹ đều uỷ lạo làm việc từ thiện. Những việc làm đó của mẹ thường được báo chí, đài của chính thể Việt Nam Cộng Hoà nhắc tới, ca ngợi. Nhiều tờ báo còn in hình của mẹ bên cạnh bài viết đó.                             Đối với ba, mẹ giữ đạo thuỷ chung. Nhiều đêm, khi mấy nhà xung quanh, mọi người đã đi ngủ, mẹ gọi tôi dậy, thắp một ngọn đèn nhỏ. Bên ngọn đèn, rút trong tủ nhỏ ra một tấm ảnh chụp chân dung của ba, mẹ đưa cho tôi xem. Vừa nhìn bức ảnh, mẹ kể cho tôi nghe những kỷ niệm thiêng liêng về tình vợ chồng. Qua lời kể của mẹ, tôi như thấy tất cả hình ảnh của người cha thân thương.                               Từ năm một chín sáu lăm, người Mỹ vào miền nam ồ ạt. Lúc này tôi đã lớn, vừa đi học, vừa giúp mẹ. Vùng gia đình tôi ở, ban ngày người Mỹ có thể đi lại, còn ban đêm là nơi hoạt động của du kích. Có lúc nghe tiếng bom, tiếng đạn nổ quá gần, tôi giục mẹ:                                     - Mẹ con mình nên vào thành phố lánh nạn thôi, ở chỗ bom rơi, đạn nổ thế này, con sợ quá!                              Mẹ lắc đầu:                                     - Đi khỏi mảnh đất này, mẹ nhớ lắm. Có chết hay sống mẹ và con cứ ở đây.                              Hoàn cảnh của mẹ, xa chồng vòi või đợi, không thấy tin tức, lại thêm cảnh chiến tranh diễn ra hàng ngày. Người của hai bên chết nhiều. Tôi và mẹ nhiều lần chứng kiến những người lính Mỹ khóc hu hu bên xác bạn. Nhìn cảnh ấy, mẹ thương cảm, đỏ hoe mắt. Chẳng gì, như mẹ nói với tôi, họ cũng là nạn nhân của cuộc chiến tranh vô nghĩa. Trong những người lính Mỹ hay đến nhà tôi chơi, có ông Henry. Tôi biết ông ta là người lính Mỹ ghét chiến tranh. Có lần ông chống lệnh cấp trên không cho lính lên máy bay trực thăng đi hành quân. Chuyện đó được mấy người lính “ Cộng Hoà ” kể lại cho mẹ tôi nghe. Từ ngày quen ông Henry. Tính tình của mẹ, tôi theo dõi, có ít nhiều thay đổi. Nhiều lần tôi bắt gặp mẹ ngồi thẫn thờ nhìn tấm ảnh của ba. Có đêm tôi thấy mẹ trằn trọc khó ngủ. Có những lúc tự nhiên mẹ cáu bẳn với những chuyện không đâu rồi lại ôm mặt khóc: “ Sao chiến tranh ác thế này !”. Tôi không biết khuyên mẹ thế nào? Tôi không thích ông Henry, nhưng nói tôi ghét ông ta cũng không phải. Vì ông ta không gây thù, chuốc oán cho gia đình tôi. Một lần mẹ tôi đau nặng, chính ông dùng xe “Jeep” quân đội Mỹ đưa mẹ tôi vào bệnh viện cứu chữa. Dẫu thế, sự quan hệ mật thiết giữa mẹ và ông Henry làm cho tôi khó chịu, vì tôi còn có ba ở ngoài bắc.                             Hôm mẹ tôi cùng ông Henry đi ở đâu đó về, tôi giận thực sự, không ăn cơm. Mẹ tôi thấy vậy, ngạc nhiên:-                                             - Con làm sao thế?                             Tôi im lặng, mẹ gặng hỏi, tay sờ trán tôi, giọng lo lắng                                              - Hay con bị đau rồi?                                              - Con không đau!                                              - Thế tại sao con không ăn cơm?                              Thấy ánh mắt bực dọc của tôi, hình như bà đã hiểu nguyên nhân. Buổi chiều ấy, bữa cơn của mẹ con tôi để nguội lạnh. Cả tối hai mẹ con ôm nhau khóc.                               Rồi chuyện đến phải đến. Mẹ có con với ông Henry. Thời buổi chiến tranh loạn lạc, thị xã nhỏ nhoi của tôi ngào lẫn trong không khí mịt mù của khói súng. Mọi  người trong thị xã chỉ để ý liệu có thể tồn tại đến ngày mai hay không? Còn chuyện mẹ của tôi có con với người lính Mỹ, không ai để ý, hay là nó đã trở thành chuyện bình thường!!!                                Lúc thằng Henry Tuấn cất tiếng khóc chào đời, cũng là lúc hiệp định Pari ký kết, người Mỹ phải về nước. Tôi còn nhớ rõ, đêm đó, ông Henry ôm mẹ cùng thằng Henry Tuấn vào lòng, nước mắt của ông chảy ràn rụa. Ông hứa, bằng mọi cách sẽ đưa gia đình tôi sang đó. Mẹ tôi khóc, còn tôi im lặng.                               Tháng năm, năm một chín bảy lăm, miền nam hoàn toàn giải phóng.                                Đất nước thống nhất, mẹ và tôi hồi hộp chờ ngày đoàn viên. Có lẽ tôi vui hơn mẹ. Tôi sắp gặp được người cha, hơn hai mươi năm chờ đợi, có bao nhiêu chuyện để nói với ba tôi.                                Ngaỳ gia đình tôi nhận được thư ba gửi từ ngoài bắc vào báo tin ngày trở về, cả gia đình tôi bồn chồn sốt ruột.                                Ba tôi về. Ông đi trên một chiếc xe con quân sự. Khi mẹ và ba gặp nhau, hai người cùng đứng sững lại. Ba chỉ kịp thốt lên một câu: “ Em!” rồi chạy lại ôm mẹ. Tôi đứng cạnh cũng oà lên  trong nỗi xúc động lớn lao.                                Ba hỏi : “ Con Hồng đâu?”. Mẹ chỉ tôi, ba “ồ” lên:                                      - Trời ơi! lớn đến thế này cơ à! Gặp ngoài kia ba không thể nhận ra con.                                Chuyện mẹ có con với ông Henry tưởng sẽ khó giải quyết, không ngờ ba tôi giải quyết hết sức đơn giản, làm tôi rất cảm phục. Nhân câu chuyện này ba nói luôn hoàn cảnh của mình ngoài bắc:                                      - Thôi, em đừng nghĩ nhiều, anh không trách em. Sự chờ đợi của con người cũng có hạn. Cũng như anh ở ngoài kia, tưởng hai năm sẽ về, có ai ngờ…hơn hai chục năm! Anh cũng có lỗi với em, xây dựng với một người phụ nữ ngoài đó. Mà nghĩ cho kỹ, tội này là do thằng Mỹ gây ra.                                Người cha đáng kính, đúng như tôi suy nghĩ, thậm chí hình ảnh của ông lúc đó còn đẹp hơn những điều tôi tưởng tượng. Sau ngày gặp lại ba, nét mặt của mẹ như trẻ lại. Ngày ba trở lại miền bắc, mẹ làm một bữa cơm thật to mời rất đông người. Mọi người đều nói những lời tốt đẹp nhất về ba, không ai đả động chuyện ông có vợ ngoài bắc, vì cách xử sự của ba xoá đi tất cả. Tới khuya, khi mọi người về hết, mẹ ngồi cạnh ba. Bà khẽ khàng rút trong tủ ra một bọc gồm rất nhiều lá vàng. Tôi biết đây là vốn của mẹ tích gần như cả đời. Mẹ đưa cho ba :                                      - Anh cầm lấy, em biết anh vất vả vì mẹ con em trong này mà em chưa báo đáp được. Số vàng này chẳng đáng là bao…anh cầm giúp em đưa cho chị ngoài đó và nuôi các cháu.                              Tay ba run run lần mở bọc vàng, rồi thốt lên:                                     - Nhiều thế này cơ à! Em đưa cho anh thì lấy cái gì mà sống.                                      - Anh yên tâm! Mẹ con em sẽ không sao. Bao nhiêu năm chiến tranh mẹ con em còn sống được, huống hồ bây giờ đất nước đã yên hàn. Em biết, gia đình mình ngoài đó còn vất vả.                              Tôi ủng hộ việc làm của mẹ. Ba đỡ số vàng mẹ đưa cho, nói như không ra lời:                                     - Cảm ơn em và hai con. Em tốt quá! – Ba hôn mẹ như thể không dứt ra được, rồi ông tỷ mẩn đếm lại từng lá vàng.  Gói tất cả số vàng bằng một bọc vải, buộc thật kỹ. Ông cho gói vàng được bọc vải đó vào cái xắc cốt luôn đeo bên người.                               Sáng hôm sau, chia tay với ba, mẹ nói:                                    - Phần em, anh đừng lo lắng gì nhiều, để sức khoẻ lo lắng cho chị và mấy cháu ngoài đó. Chỉ có điều …- Mẹ nhìn tôi, nói tiếp với ba – Anh hãy lo cho con Hồng, làm sao nó học đại học. Bỏ dở nửa chừng, tội cho nó.                                Ba tôi gật đầu ngay:                                    - Anh sẽ không bao giờ để em và con khổ.                                    -  Ba sẽ vào lại ở luôn với mẹ và chị em con . Được không ba? –Tôi hỏi ba.                                    -  Nhất định ba sẽ vào – Ba nói khẳng định.                                Những lời ba nói hôm chia tay gieo vào trong tôi bao nhiêu điều hy vọng. Một tương lai tốt đẹp nhất định sẽ đến với tôi.                                Nhưng chuyện đời không đơn giản. Những năm tháng sau giải phóng, giây phút ồ ạt của niềm hân hoan qua đi, bây giờ là những giây phút tĩnh tại để nhìn lại mình. Một thực tế phũ phàng không lường hết, xảy ra với gia đình tôi.                                Tôi làm đơn xin xác nhận của Phường để đi thi đại học thì mấy ông lãnh đạo phường bác bỏ thẳng thừng. Theo ý kiến các ông ấy, trước năm một chín bảy lăm, mẹ có tham gia những hội,  đoàn do bộ máy chế độ cũ tổ chức, như hội “ Từ thiện giúp những nạn nhân chiến cuộc”. Họ đưa bằng chứng là những tờ báo của chính quyền Việt Nam Cộng Hoà khen mẹ về những việc làm này. Tệ hại hơn, họ còn nói mẹ có quan hệ với Mỹ, bằng chứng rõ nhất, không thể chối cãi là thằng Henry Tuấn giống Mỹ như lột, mắt xanh ,mũi lõ, da trắng, tóc vàng. Tôi khi trong lý lịch về ba, mấy ông lãnh đạo phường cười khẩy :                                    - Phần lý lịch của ba cô đẹp như thế là do công lao của ông ấy với cách mạng. Còn mẹ của cô và cô lúc đó làm gì ? Chúng tôi biết hết. Chính quyền cách mạng không thể  chấp nhận những hạng người phản bội lại tổ quốc, đồng bào làm tay sai cho bọn đế quốc. Chính quyền cách mạng và nhân dân không cho phép cô hưởng những thành quả của con người đã hy sinh vì tổ quốc. Cô không được đi thi đại học.                              Nỗi đau của tôi không bằng nỗi đau của mẹ.                              …Tôi từ nhà đứa bạn đạp xe về, thấy trước nhà có rất đông công an, dân quân và những người hiếu kỳ vây quanh. Mấy người dân quân súng lăm lăm trong tay. Vào trong nhà, tôi sững sờ thấy mẹ bị còng tay, đứng nhẫn nhục im lặng nghe một ông công an đọc lệnh khám nhà và bắt mẹ  vì họ nghi mẹ, trước năm một chín bảy lăm có “ Làm gián điệp cho CIA ”. Mẹ tôi đầu tóc rối bù, nét mặt bà thất thần khi nghe ông công an đọc lệnh đó. Giọng mẹ run run cố giãi bày                                    -  Oan cho tôi quá! Tôi không biết việc này.                               Ông chủ tịch phường đứng cạnh ông công an, nhìn mẹ với ánh mắt khinh bỉ, chỉ thằng Henry Tuấn:                                     - Này ! mụ im mồm đi. Không đi lại với Mỹ, thế thằng “ trời đánh” này, mụ nặn ra à!                                Theo lệnh của ông công an, có lẽ đó là người chỉ huy, mấy người công an và dân quân lật tung hết mọi chỗ trong nhà của tôi để tìm “ tài liệu cộng tác với CIA”. Vật thu được, coi như có bằng chứng “ công tác” với đế quốc Mỹ  là mấy cuốn tiểu thuyết bằng tiếng Anh của tôi. Họ đưa mẹ tôi đi, chị em tôi chay theo.                                Tôi nhớ mãi ánh mắt của mẹ nhìn chị em tôi sau cái cửa tò vò của chiếc xe bịt bùng.                                 Nhà bị niêm phong, chị em tôi bơ vơ. Ba ở xa quá. Từ ngày ra lại miền bắc, ông chỉ viết về cho mẹ một lá thư. Tôi viết thư đi không thấy thư của ba hồi âm. Chắc ba bận, tôi không muốn làm phiền ông. Nhưng trước tình cảnh này tôi phải cầu cứu ba. Có chiếc nhẫn tôi đem bán, cộng với ít tiền vay được của hàng xóm. Tôi quyết định ra bắc.                               Đi đường thật khó khăn, hết ô tô lại chuyển qua tàu hoả. Ba, bốn ngày đi trên đường sao tôi thấy như dài vô tận, chỉ mong cho mau đến.                                Đến Hà Nội, theo địa chỉ ba ghi trong thư, tôi tìm đến nhà của ông. Điều làm cho tôi ngạc nhiên, đúng địa chỉ nhà này, phố này nhưng chủ ngôi nhà không phải là ba tôi. Tôi hỏi, thì được biết, ba đã bán ngôi nhà này chuyển sang ngôi biệt thự mới. Ba chuyển địa chỉ sao không báo tin cho tôi hay? Tôi hỏi lại, mới biết, ở miền nam ra được ít lâu, sẵn có tiền, dì nói với ba mua một biệt thự lớn hơn, ở trung tâm thủ đô, gần nơi làm việc, ba nghe theo.                           Biệt thự ba mới mua nằm biệt lập với các ngôi nhà xung quanh. Phía trước có một giàn hoa giấy, cổng ra vào kiến trúc theo kiểu cổ, có một chuông dây gắn bên ngoài. Tôi giật chuông, rồi hồi hộp chờ đợi. Ba tôi có nhà, dáng bệ vệ hơn hồi ông về thăm mẹ và tôi. Da  dẻ ông hồng hào, mặc một bộ pijama màu xanh nền nã. Thấy tôi, ba ngỡ ngàng:                                      - Trời ơi! Con Hồng, con Hồng. Con ra đây từ bao giờ? Mẹ của con đâu?                             Thái độ vồn vã của ba làm cho tôi bớt đi nỗi lo âu, bao mệt nhọc đi trên đường dường như tan biến. Ba đưa tôi vào phòng khách, rồi ông pha nước chanh, xăng xái đi lấy khăn lau mặt, chỉ chỗ tắm rửa cho tôi. Việc làm của ông khiến cho tôi rất cảm động. khi nghe tôi kể chuyện của mẹ, nhất là việc mẹ bị bắt vì công an nghi mẹ là “ Gián điệp của CIA”. Ba giật mình, hỏi lại tôi:                                      - Có đúng công an họ nói thế không, con?                             Tôi nói:                                      - Con cũng không biết họ lấy tin đó ở đâu? Nhưng nếu công an có hỏi con, con sẽ trả lời:“ Mẹ tôi không bao giờ làm việc đó!”.                             Ba trầm ngâm:                                      - Công an đã bắt ai thì họ phải có chứng cứ chứ!                                       -  Chứng cứ gì đâu, ba ! Họ lấy thằng Henry Tuấn làm chứng cứ thì ở miền nam có cả mấy chục vạn người, Chẳng lẽ ai có con với Mỹ, cũng là “ gián điệp của CIA”???                                       - Con không thể nghĩ đơn giản như thế! Mọi tổ chức gọi là  “ từ thiện” dễ bị Mỹ - nguỵ lợi dụng lắm. Con chưa hiểu hết vấn đề!                                       - Ba không hiểu mẹ bằng con – Tôi cố thanh minh - Chỉ tại mẹ hay thương người thôi, chứ mẹ không hề có ý thức chính trị.                                 Nói chuyện với ba mà tôi buồn, ba còn nghĩ như thế huống hồ là mấy ông lãnh đạo phường từ trên núi về.                                        - Con chỉ đứng về phía tình cảm mẹ con mà nói như vậy. Còn nhìn toàn cục là khác. – Ba tôi vẫn bảo vệ quan điểm của mình.                                        - Theo ba, chuyện của mẹ bây giờ phải giải quyết như thế nào?                                Câu hỏi của tôi dồn ba vào thế bí. Nét mặt của ba trở nên đăm chiêu. Tôi hy vọng ba sẽ có một giải pháp cứu mẹ. Ba vẫn đi di, lại lại trong phòng khách có chiều suy nghĩ lung lắm. một lúc sau ông nói:                                       - Thôi, chuyện đó để ngày mai cha con mình tính. Con đi đường xa, còn mệt, phải nghĩ đã. Tối nay ba sẽ đưa con ra nhà khách của cơ quan ba. Ở đó sinh hoạt tiện lợi cho con nhiều điều. Ba cũng muốn giới thiệu con cho các chú, các cô trong cơ quan.                                       - Thế…thế nhà mình đây!- nghe ba nói thế, tôi ngạc nhiên.                                 Ba tôi lúng túng:                                        - Thế này con ạ! Dì và hai em đi nghỉ mát ,tối nay về. Mà dì của con thì…- Ba khổ sở tìm lời giải thích – Tính dì con khó lắm, mà ba lại thương con, ba không muốn…                            Nghe ba nói, tôi hiểu được một phần nào, ít ra vì lý do này mà ba chuyển nhà không báo cho tôi hay. Tôi cũng hiểu vì sao, từ ngày ông quay ra lại miền bắc, chỉ viết cho mẹ và tôi một lá thư ? Tôi tự ái:                                       -  Được thôi,ba ạ ! Có điều…                            Ba không hiểu ý tôi, vội ngắt lời:                                     - Con phải thông cảm cho ba, chứ ba không muốn thế này. Gặp con ở đây ba rất mừng.                                     - Không phải là con nghĩ ba không thương con, nhưng ba phải thương mẹ. Mẹ đang bị người ta bắt oan, làm tình, làm tội. Cũng vì thế mà con ra đây gặp ba.                                     - Ba hiểu, ba hiểu! Ba sẽ làm hết sức…                              Hình như trước phản ứng của tôi, ba bấu víu vào những lời hứa giúp mẹ, để tôi tin đừng giận ông. Tôi hỏi ba:                                     - Ngày mai con sẽ gặp ba ở đâu?                                     - Ở nhà khách cơ quan của ba.                                     - Ba cho con biết, lúc mấy giờ để con đến cho ba khỏi đợi.                                     - Con cứ ở đấy, rồi ba đến gặp con, con không phải lại đằng này. Ba gặp con khoảng tám giờ sáng .                                     - Ba cho con địa chỉ của cơ quan đi!                                     - Ba đưa con đến đó mà. - Đến lượt ba tôi ngạc nhiên.                                     - Không , con đã thuê khách sạn. – Tôi nói dối ba- Sáng mai con sẽ từ khách sạn đến chỗ ba.                                     - Con …- Giọng ba nghẹn lại - Nỡ nào con lại đối xử với ba như vậy, ba biết con nói không đúng. Ba thương con. Ba nhớ mẹ và con lắm, có điều…- Ánh mắt của ông nhìn tôi, bất lực – Có điều ba còn có trách nhiệm với dì và cả xã hội nữa. Ba không muốn tổ chức đánh giá sai về ba. Đến cơ quan của ba, con không nên nói chuyện mẹ con bị bắt.                              Lời nói của ba làm tôi phẫn nộ, dù tôi biết, có thể đó là điều bất hiếu.Ba tỏ ra ngụy biện một điều gì đó mà tôi chưa hiểu hết ý. Điều quan tâm duy nhất trong đợt ra bắc lần này là ba hãy tìm mọi cách cứu mẹ thì ông cứ quanh co. Tôi nói dứt khoát với ba:                                      - Con sẽ thực hiện đúng những lời của ba nhưng ba có thể cứu mẹ con không ?                                       - Ba hứa!                                       = Thế được rồi, sáng mai con sẽ gặp ba ở cơ quan.                               Nói xong tôi ôm gói đồ đi nhanh ra khỏi phòng khách trước sự ngỡ ngàng của ba. Có lẽ không lường trước việc này, ba tôi đứng sững lại trong giây lát. Một lúc sau ông chạy theo, giọng hớt hải:                                     - Con ơi! Cầm lấy ít tiền mà tiêu…Con ơi!                              Tôi không dừng lại, đi mà như chạy.                              …Đêm thu Hà Nội, một mình đi lẻ loi trên hè phố, nhìn vào những gia đình quây quần hạnh phúc bên nhau dưới ánh đèn điện, tôi tủi thân. Mẹ của tôi, thằng Henry Tuấn và tôi , mỗi người một phương đang đau lòng chờ tin nhau. Còn ba tôi, giờ đây như một người xa lạ. Ba ơi! Sao ba không nhớ những lời ba nói với mẹ và con trước lúc quay trở lại miền bắc? Tại sao ba không thương mẹ khi con đặt bao nhiêu niềm hy vọng vào ba ? Sao ba lại có thể đành đoạ với con như thế?Tại sao thế, ba ơi!                                Ngồi trên một chiếc ghế đá cạnh một hồ lớn, tôi khóc.                                 Càng về khuya không gian càng lạnh.                                 Gió thu thổi, lá vàng rơi xào xạc.                                 Hẹn với ba hôm trước, hôm sau tôi làm ngược lại. Tôi tìm đến cơ quan của ba thật sớm, đưa cho người thường trực một mảnh giấy, nhờ chuyển cho ba tôi. Trong mảnh giấy đó, tôi viết:                                     “ …Con định đến gặp ba, nhưng nghĩ việc này có thể làm phiền đến ba, nên con không gặp nữa. Ba yên tâm, việc của mẹ , con sẽ lo được.                                 Xin phép ba, con về!                                 Con : Hồng”.                                 Tôi ra tàu ngay sau đó.  Khi con tàu sắp chuyển bánh, tôi thấy ba tôi trên sân ga. Ông cuống cuồng chạy ngược, chạy xuôi dọc con tàu để tìm tôi. Không muốn cho ba nhìn thấy. nhưng linh tính cho tôi biết, có thể rất lâu tôi mới gặp lại ông. Nhìn dáng ba lập bập đi tìm con, nét mặt hớt hải, tôi thấy nao nao, thương ba vô cùng, nên khi tiếng còi tàu kéo một hồi dài “ …u…u…”, tôi nhoài người ra cửa sổ kêu to:” “ Ba ơi…!”. Ba tôi đã nhìn thấy, ông vội chạy theo, gọi với vội vã: “ Hồng ơi…đợi ba đã…Hồng ơi!”.                               Tiếng gọi của ba nhỏ dần…nhỏ dần…mất hẳn trong tiếng con tàu đang chạy ầm ầm.                                Tôi gục đầu vào thành toa tàu, khóc nức nở.                                                                                                     Khi tôi về đến nhà, hàng xóm kéo đến rất đông. Họ hỏi chuyện, bằng uy tín của mình, ba có thể cứu được mẹ không? Biết nói chuyện với mọi người như thế nào ? Tôi trả lời ầm ừ cốt qua chuyện, không muốn ai biết sự thật.                               Một mình tôi đi thăm mẹ trong tù. Cũng nhờ vậy tôi trưởng thành nhiều. Biết giúp mẹ quán xuyến việc gia đình. Gần một năm sau mẹ được thả vì họ không có đủ bằng chứng bắt mẹ, hơn nữa có một số anh em du kích , cán bộ ngày trước có vài lần qua lại nhà tôi, họ làm giấy xác nhận mẹ tôi không hề làm những việc mà chính quyền nghi ngờ. Được trả lại nhà, mẹ bán căn nhà đó, mua một căn nhà nhỏ hơn, mở một quán giải khát, gia đình tôi đắp điếm, sống qua ngày.                               Còn ba, từ ngày tôi gặp ngoài bắc , ông không vào trong này nữa, chỉ có một lá thư ông gửi rồi thôi luôn. Tôi biết ba bị dì chi phối về mặt tình cảm. Nhắc đến ba, tôi hay tủi thân. Giá như ông có một chút lòng tụ trọng thì mọi chuyện sẽ khác. Tôi thương mẹ, bao nhiêu năm vẫn cứ ở một mình. Chiến tranh đã đành, giờ đây đất nước hoà bình, bao nhiêu gia đình đoàn tụ mà hoàn cảnh của mẹ vẫn không hề khác trước. Tôi nói suy nghĩ đó với mẹ, có ý thầm trách ba,  mẹ khuyên nhủ tôi:                                     - Ba con hiện đang giữ một trọng trách lớn, việc nhiều. Gia đình ba ngoài đó còn khó khăn, hai em con còn nhỏ, dì ăn lương nhà nước. Lo được gia đình ngoài đó lúc này thật khó. Làm sao ba lo cho con và mẹ ở trong này?                               Dù không nhận được thư ba, mẹ  vẫn viết thư đều đặn gửi cho ba. Tính mẹ tôi bao nhiêu năm rồi vẫn thế, bao dung, độ lượng.                               Một hôm.                               Gia đình tôi có chuyện bất ngờ.                               Mẹ nhận được thư của ông Henry từ Mỹ gửi qua. Hơn mười năm qua, ông Henry vẫn không quên mẹ và chị em tôi. Trong lá thư gửi mẹ, ông Henry viết nhiều. Tôi chú ý một đoạn:                           “ …Bao nhiêu năm qua, lúc nào là anh cũng nhớ đến em và các con. Nếu em cùng các con đồng ý, anh sẽ làm giấy bảo lãnh cho cả gia đình sang bên này.”                             Tôi rất vui, cảm giác như chuyện này xảy ra trong mơ. Chuyện một gia đình người Việt Nam được một người Mỹ bảo lãnh sang Mỹ là rất hiếm. Mẹ tôi đọc bức thư của ông Henry gửi, tay bà run run, xúc cảm biểu hiện trên nét mặt lan dần theo từng hàng chữ của bức thư. Đọc xong bức thư, mẹ im lặng nhìn vào cõi mông lung. Tôi hỏi mẹ:                                     -  Mẹ sẽ viết thư trả lời ông Henry chứ!                                     -  Chưa thể vội vã được như thế con ạ! Để mẹ suy nghĩ cho chín.                             Tôi với thằng Henry Tuấn sốt ruột, việc này dễ giải quyết, có việc gì phải suy nghĩ, đắn đo. Đến tôi, sau bữa cơm, tôi hỏi lại mẹ chuyện này. Mẹ nói với tôi giọng bình thản, như suy nghĩ đã hết sức kỹ càng:                                     - Nhận được thư của ông Henry, mẹ cảm động. Nhưng nếu mẹ và các con đi sang Mỹ, ba con sẽ nghĩ về chuyện này như thế nào?Cả cuộc dời của mẹ đã thuộc về ba, còn đối với ông Henry chỉ là phút lỡ làng, mẹ phải chuộc lại lỗi này để ba hiểu đúng về mẹ. Nếu gia đình ta sang Mỹ, ba con sẽ nghĩ sai về mẹ, nhất là bên cạnh ba có dì của con.                                     -  Nhưng từ hồi ba ra lại miền bắc, ba có vào thăm mẹ nữa đâu- Tôi phản bác ý kiến của mẹ.                                     - Mẹ hiểu hoàn cảnh của ba, chắc dì con không muốn ba con làm điều đó. Người đàn bà nào có chồng, cũng ích kỷ. Đừng trách ba con.                              Trước lý lẽ của mẹ, tôi thấy khó thuyết phục. Sự lần lữa của mẹ cuối cùng cũng làm cho tôi và thằng Henry Tuấn nguôi đi hy vọng sang Mỹ.                              Ba tôi bị bắt.                               Tên của ông có trong một vụ tham ô lớn mà báo chí cả nước đăng. Ảnh ba mặc áo tù rõ nét. Thậm chí có tờ báo còn gọi ba là “y”, “ hắn”. Tôi cầm tờ báo đăng ảnh ba tôi mặc áo tù, nói với mẹ:                                      - Đấy, mẹ xem. Tình thương của mẹ đối với ba, được ba đền đáp như thế đấy! Con nói, sao mẹ không nghe?                                Mẹ tôi cầm tờ báo đăng tin ba bị bắt, đọc tin đó xong bà ngã ra đất, ngất lịm. Tôi và thằng Henry Tuấn hết hồn, vực mẹ dậy, hô hấp một hồi mẹ mới tỉnh. Nhận thư ông Henry, mẹ chỉ biểu lộ xúc động một chút, nhưng đọc tin ba bị bắt, mẹ mất ăn, mất ngủ, tóc như bạc thêm, nếp nhăn hằn trên trán. Mẹ suy nghĩ rồi nói với tôi:                                     -   Lúc này ba mới thấy cần mẹ và các con.                                     -   Ba còn dì ngoài đó, mẹ ạ! – Tôi nhắc mẹ.                                 Mẹ lắc đầu:                                     - Không, con đừng nói thế! Một người phụ nữ ích kỷ đối xử với mẹ và ba như vậy, thì bà ta không có lòng thương ba đâu.                                     -  Nhưng việc này do ba gây ra đấy chứ!- Tôi không đồng tình với ý kiến của mẹ.                                     -  Phải đặt hoàn cảnh của mình vào hoàn cảnh của ba, con hiểu không? Ba con chỉ đáng thương, không đáng trách - Mẹ phân tích cho tôi hiểu.                                Dự báo của mẹ không sai. Sau khi ba bị bắt, dì đã hắt hủi ba tôi. Mọi tội lỗi trong vụ án này, ba tôi gánh hết, còn dì làm đơn xin li dị và đòi chia tài sản với chồng. Bà ta phủi tay sạch trơn. Toà kêu án ba tôi, chín năm tù.                              Mẹ và tôi đi thăm ba trong trại tù. Mới đó mà ba gầy sọp đi quá nhanh. Còn đâu nước da hồng hào như ngày nào, ánh mắt của ba không dám nhìn thẳng vào mẹ. Gặp mẹ, ba của tôi khóc, nhừng giọt nước mắt chảy dài trên gò má nhăn nheo, bàn tay gầy xanh xao cầm giỏ quà như không vững. Có ai nghĩ cuộc gặp gỡ lần thứ hai, sau ngày miền nam giải phóng, giữa mẹ và ba lại diễn ra trong cảnh đau đớn như thế này không? Tôi đứng xa để cho mẹ và ba ngồi nói chuyện. Tôi nghe lõm bõm câu được, câu mất: “ Anh có lỗi…anh ân hận…anh xin lỗi em và các con…”. Tôi nghĩ, giá như ông đừng nói câu nói đó, bây giờ muộn quá rồi.                                Lần này vì mẹ ốm, một mình tôi đi thăm ba, cũng vẫn tâm trạng ấy. Tôi đi thăm ba, để vừa lòng của mẹ tôi thì đúng hơn.                               …Ở nhà chờ tại cổng trại giam đông người, vài phạm nhân được gặp người thân. Tôi đến gặp người công an trực để đăng ký :                                     - Thưa anh !Em là người nhà của phạm nhân Đỗ Văn Minh!                             Người công an ngẩn lên nhìn tôi, ánh mắt thoáng ngạc nhiên:                                      - Cô có họ hàng như thế nào với phạn nhân Đỗ Văn Minh ?                                      -  Dạ, em là con gái của ông ta.                             Người công an gật đầu, lấy tay ra hiệu đã hiểu và mời tôi ngồi. Nét mặt anh tự nhiên buồn hẳn, nói chậm rãi:                                     - Cô phải bình tĩnh nhé, tôi báo với cô một tin buồn. Phậm nhân Đỗ Văn Minh đã tự tử vào tối hôm qua.                             Tôi thất thần như không tin vào tai mình, vội hỏi lại:                                    - Anh nói sao ?                                     -  Phạm nhân Đỗ Văn Minh dùng một chiếc khăn tắm buộc vào chiếc quần dài để thắt cổ…Việc này, thực tế chúng tôi  có trách nhiệm vì chủ quan không lường hết được sự việc…Không hiểu vì sao lần trước, sau khi gặp vợ và con, về lại trại, tâm trạng của phạm nhân Đỗ Văn Minh khác hẳn. Ăn ít cơm, hay thở dài, thường ngồi ủ rũ, ai hỏi gì cũng không nói…đến tối hôm qua phạm nhân Đỗ Văn Minh tự chọn cho mình một cái chết….                                                                                                                               HẾT