TÁM ƠI!THẾ LÀ MƯỜI NĂM RỒI - Viết về bạn - TAM OI!THE LA MUOI NAM ROI - Viet ve ban - Trần Kỳ Trung - Website Trần Kỳ Trung - Nhà thơ, nhà văn

Nhà thơ Trần Khắc Tám

( 1954 - 2002)

 

TÁM ƠI ! THẾ LÀ MƯỜI NĂM RỒI.
( Nhân giỗ mười năm ngày mất của Nhà thơ Trần Khắc Tám) – Viết về bạn
 
Mới đó mà Tám đã xa bạn mười năm.
Thời gian trôi vụt đi như thoáng chốc, có khi làm cho người ta không kịp ngỡ ngàng, để giật mình quay lại. Đến khi quay lại, nhẩm tính, tự trách bản thân và thương bạn hơn.
Trần Khắc Tám, cái tên rất quen, rất nhớ với tôi. Dáng người nhỏ thó, đi đứng điềm đạm, ăn nói từ tốn, tôi chưa bao giờ thấy Tám nóng giận, to tiếng với ai. Xung quanh nhiều ngươì còn muốn ăn thua, sỹ, tỏ ra hơn mình, nhìn thấy thế Tám buông một câu, làm tôi mát lòng: “ Kệ họ, ông ạ! Cuối cùng, chỉ cần ông nhớ tôi, chơi với tôi là được”.
Tám ơi! Mười năm, không phải một mình tôi, mà còn rất nhiều người nhớ đến Trần Khắc Tám. Rõ nhất, nhớ ngày mười năm Tám đi xa, chúng tôi, Nhà văn Thái Bá Lợi, nhà thơ Thanh Quế, nhà thơ Ngân Vịnh, nhà thơ Nguyễn Nhã Tiên, nhà thơ Nguyễn Kim Huy, nhà báo Đức Hùng ( báo Thanh Niên)… đến với Tám, để muốn nói rằng, với Trần Khắc Tám, chúng tôi rất nhớ, nhớ rất nhiều.
Những lúc ngồi một mình, tôi hay lần những bài thơ, truyện của bạn thân ra đọc. Tôi đọc thơ của Trần Khắc Tám, tự nhiên giật mình. Hình như Tám đoán trước được ngày “đi” của mình, nên bài thơ “ Ngày sinh nhật” phải là bài thơ vui chứ. Phải có nhiều người chung vui chứ. Nhưng không! Trong bài thơ đó, hình như Tám đoán định tương lai chắc chắn mình sẽ đến, sẽ gặp trong một ngày rất gần. Toàn bài thơ ngằn ngặt nỗi buồn:
 
…Chào ngày sinh nhật của tôi
Tôi và ai nữa sẽ ngồi với nhau
Hoa hồng mấy đóa trên bàn
Làn hương mỏng mảnh tiếng đàn nhẹ rơi
Nỗi buồn ngồi với niềm vui
Nước mắt rơi chạm nụ cười trên môi
Mỗi năm chỉ một ngày thôi
Tôi với tôi nữa lại ngồi với nhau
 
Trích trong bài thơ “ Ngày sinh nhật”
 
Không phải riêng tôi nhận xét như vậy, Đức Hùng ( phóng viên báo Thanh Niên), người chơi thân với Tám, lo cho Tám đến tận phút cuối cùng, nói với tôi: “ Lạ ông ạ! Cả tập thơ của Tám, ít có câu “ cười” mà đọc lên, chỉ có những câu “ trực trào nước mắt”, cả chuyện Tám linh cảm nữa, như thể sẵn sàng cả rồi, cho dù nó đến rất bất ngờ!”.
Một tương lai đoán định như thế, nên Tám phải sống gấp, nói gấp, nói như trải hết cả nỗi lòng của mình không dấu ai. Với bạn, chơi thật thân, không làm ai giận, sống thật nhân hậu, nếu không may ra đi cũng không phải nuối tiếc, ân hận. Với thơ, văn , giăng rộng lòng ra, quên đi bản thân, chỉ viết về những người mình thương yêu nhất. Hình như, những lúc đó Tám nghĩ, mình chỉ là hạt bụi, nhắc đến làm gì.
Điều đầu tiên, tôi đọc thơ của Trần Khắc Tám, nhớ nhất, thương bạn nhất là những vần thơ Tám nói về người Mẹ kính yêu. Câu thơ nổi tiếng của Tám viết về Mẹ : “ Nhìn về đâu cũng thấy vắng một người” ( Đi chợ chiều nhớ mẹ). Đọc câu thơ đó, tôi cứ nghĩ mãi, tại sao mình cũng thương Mẹ mà không nói được những điều như bạn của mình đã nói, hay như những câu thơ dưới đây, Tám viết về Mẹ thật cảm động:
 
Nhớ về tuổi thơ làm sao quên
Những buổi chiều ngóng đợi
Bóng mẹ đi như chạy giữa cánh đồng
Dường như ở nhà mẹ sợ con khóc
Con không hiểu thời mẹ là con gái
Mẹ ơi có sung sướng gì không ?
Giờ cứ gặp trầu cau là ngỡ thấy
Mẹ vẫn cười hồn hậu trước mặt con
 
Trích trong bài thơ :“ Mẹ”
 
Thơ của Tám viết về Mẹ có thể chưa phải là những câu thơ hay nhất, nhưng đọc thơ, nhiều câu rất nhớ, rất thương:
Người ta đua nhau đối diện với thiên tài
Con ao ước được ngồi bên Mẹ
Được nhổ tóc sâu ngắm mẹ nhai trầu
Mẹ mong con đừng đi xa
Mẹ mong con lấy vợ quê nhà
Với Mẹ con là chiếc gậy
Nâng đỡ Mẹ đi những giây phút cuối đời…
 
Trích trong bài thơ “ Bên Mẹ”
 
Nếu chịu khó quan sát kỹ một chút, thấy ở nét mặt của Tám lúc nào cũng phảng phất buồn, đến cả nụ cười của Tám khi nói chuyện với bạn, cũng ít khi thành tiếng. Người như thế hay sống nội tâm. Nên thế, thơ của Trần Khắc Tám, dễ tìm ra những bài thơ trăn trở về số phận, trăn trở về những cuộc đời bất hạnh. Chỉ một tiếng rao đêm trên con phố vắng mà Tám cũng thấy:
 
Một tiếng rao đêm bay vào gác xép
Dường như bụng người rao lép kẹp
Ai mua bánh ú bánh chưng đây
Tiếng rao tơ non như em gái tôi
Tiếng rao tạt vào giấc ngủ
Tiếng rao xoay nghiêng ngửa cả căn phòng
Đói thì tôi không đói nhưng làm sao tôi ngủ
Tiếng rao như em như Mẹ bay vào
 
Trích trong bài thơ “ Tiếng rao đêm”
 
Với người Chị, Tám viết:
 
… Đói rách cần bàn tay
Đêm tối cần con mắt
Yêu nhau cần thấy mặt
Mùa gặt cánh cò bay
 
Năm mươi năm nay
Chị tôi sống với đồng với ruộng
Với ao bèo cọng muống
Hạt lúa treo lơ lửng trước con người
Đòn gánh mài vai chị mòn hai phía
Chị đi như chạy
Chị đứng như run
Thấp thoáng trong tôi một cánh buồm gầy guộc.
 
Trích trong bài thơ : “ Bài thơ gửi chị”
 
Với người anh đi viếng mộ Cha, giọng thơ của Trần Khắc Tám cũng run lên bần bật:
 
… Tuổi năm mươi tóc bạc trắng anh gọi cha
Giọng run run như hồi ba tuổi
Cha nằm dưới đất sâu hai thước
Tiếng anh gọi hình như cha nghe được
Cỏ trên mồ khe khẽ rung…
 
Trích trong bài thơ: “ Cùng anh trai đi viếng mộ cha”.
 
Tôi tâm đắc với câu thơ: “ Cỏ trên mồ khe khẽ rung…”. Chỉ có thương anh đến cháy lòng mới có thể chú ý được một chi tiết “đắt’ như thế!
Đến một người hàng xóm cô đơn, liền vách, chỉ một cái trở mình, cũng làm cho Tám không ngủ được và viết:
 
…Bên này tôi chưa ngủ
Nghe bên ấy trở lưng
Nghe bên ấy thở dài
Bên này tôi ái ngại
 
Nhân tình và thế thái
Bên ấy có sao không
Vui như hoa như nụ
Buồn như lá sang thu
Hàng xóm tôi chưa ngủ
Tôi nghe buồn bên ấy
Chầm chậm sang nhà mình
 
Trích trong bài thơ “ Hàng xóm”.
 
Trong thơ của Tám, người thân là hình ảnh hiện hữu, thường trực. một âm hưởng trộn lẫn, khó phân biệt nặng nhẹ, rạch ròi. Tuy thế, hình ảnh của vợ, con, thơ của Trần Khắc Tám có sức nặng riêng, “ nặng” kiểu vàng, khác với “nặng” kiểu sắt. Tiếng nói đầu tiên của đứa con, mà Tám reo to như thế này cũng là đặc biệt:
 
Tiếng nói đầu tiên
con gọi mẹ
tiếng nói đầu tiên
con gọi ba
mẹ - dòng sông của con
ba – chân trời mùa hạ
gọi ba và gọi mẹ
tiếng nói con ra ràng
nhẹ nhàng như ngọn gió
nhỏ bé như sợi tơ
ngàn âm thanh kết tổ
Trích trong bài thơ: “ Tiếng nói đầu tiên”
Với người vợ thân yêu, trong thơ, Tám dùng một hình ảnh mà tôi ít thấy người viết:
 
 
…nhưng chiều nay cơn mưa ập tới
mưa trắng không gian mưa trắng phố phường
em trộn vào mưa anh nhìn không thấy
rồi đột ngột hiện ra như giọt nước
anh ôm em
ôm cả trận mưa chiều
 
Trích trong bài thơ: “ Trên con đường ấy”
 
Con người yêu thương vợ, thương con dạt dào, rộng lớn như thế, trong thơ tả được Tám, không có nhiều.
Tôi muốn nhắc lại một ý, trong thơ Trần Khắc Tám luôn thường trực nỗi buồn:
 
Nhiều khi tôi buồn quá
Nằm nghe tiếng đêm rơi
Tiếng cựa của lá non
Tiễng vỗ của lá già
Trở mình gặp câu thơ
Của một thời nồng cháy
Nhiều khi nhiều khi vậy
Em cuối trời có hay
 
Trích trong bài thơ : “ Nhiều khi”
 
Dẫu buồn, Tám vẫn hy vọng, vẫn có niềm tin, nếu trong tương lai, có thể là vô định, thì hiện tại, hãy tìm tự tìm cho mình một hình ảnh cụ thể để an ủi tinh thần, như hương thơm của bông hoa, một cơn gió nhẹ trong buổi trưa hè, một chiếc lá vàng rơi đầu thu… Hãy để ý những chi tiết đó, tự nhiên cũng làm cho mình có chút nhẹ lòng, thanh thản. Chỉ một tiếng chim bất chợt trong phố Tám nghe thấy cũng tạo nên một âm hưởng lớn, dạt dào tình cảm:
 
…Và từ đó chiều nào cũng thế
Hơn một lần tôi lắng tai nghe
Giữa muôn tạp ồn ào phố xá
Tiếng chim kêu trong trẻo gọita về
Những ruộng lúa bờ tre bến bãi
Những xôn xao xóm làng gặt hái
Còn âm vang trong lòng tôi mãi
Có một cánh đồng trong tiếng chim kêu
 
Trích trong bài thơ:” “ Tiếng cù cườm kêu trong thành phố”
 
Nên thế, trong thơ của Trần Khắc Tám, một sự việc bất chợt găp, với người khác có thể không để ý, nhưng với Tám như có hồn, như có tầm suy tưởng:
 
Lá rơi trước cửa
Anh ngỡ em về
Tiếng lá rơi nhỏ
Như bước chân em
Bước khẽ lên thềm
 
Trích trong bài thơ “ Lá rơi trước cửa”
 
Tám nhìn hiện tượng cây, cỏ, nắng, mưa… hay liên tưởng đến con người, nhất là sự cống hiến một cách vô tư, không tính toán, ví như cây gòn đứng trước nhà chẳng hạn. Nó đã từng chứng kiến bao nhiều cặp yêu nhau, đứng dưới gốc cây này tâm sự. Giờ họ nên vợ, nên chồng, hoặc nữa, có thể sóng gió, không thành đôi… liệu họ có nhớ ngày nào đã đứng dưới gốc cây gòn này không? Tám viết:
 
Những cánh chim xa lạ về kết tổ
Con gái con trai về dưới gốc cây thủ thỉ
Những tình yêu ấy bây giờ ra sao
Ngay cả chúng ta cũng không biết nữa
Nhưng cây gòn còn đó
Lặng lẽ tung những bông hoa trắng lên trời
 
Trích trong bài thơ: “Với cây gòn trước cửa”
 
Tôi cứ nghĩ, giá như tất cả chúng ta sống vô tư, quan tâm đến nhau, chung niềm vui, san sẻ nỗi buồn, không tị hiềm, cống hiến tận cùng như: “ ... Tung những bông hoa trắng lên trời” giống cây gòn kia, thì đời cũng bớt nhiều nước mắt.
Mà thôi, nói nữa, viết nữa, có khi làm choTám không vui. Vì khi còn sống Tám luôn không muốn mọi người nhắc đến mình. Đến cả thơ, hình như Tám viết cũng để cho mình đọc, lúc buồn, không muốn khoe với ai.
Nhưng với Trần Khắc Tám, dù bạn không muốn, chúng tôi vẫn phải nhắc, phải viết vì rất nhớ.
 
… Sự thổn thức của trái tim bao giờ cũng thực
Mà bóng tối không thể nào xóa được
Những niềm tin ở phía mặt trời
Có lẽ nào tôi không viết về anh
Những cuộc đời các anh
Không dễ gì viết được bằng thơ.
 
Trích trong bài thơ “ tiếng hát từ trái tim”
 
Tôi dành câu thơ của Tám kết thúc bài viết ngắn này để muốn nói, chúng tôi, bạn văn thơ, thơ ở Đà Nẵng không ai quên Trần Khắc Tám.
Dẫu mười năm Trần Khắc Tám đã đi xa.
 
 
Hội An 12/2012
----------------------
Tất cả những đoạn thơ trích trong bài viết đều trích trong tập “ Tuyển tập TRẦN KHẮC TÁM – NXB Kim Đồng - 2003
Viết Về Bạn | Nhận xét(0) | Trích dẫn(0) | Đọc(2217)
Viết nhận xét
Hình vui
emotemotemotemotemot
emotemotemotemotemot
emotemotemotemotemot
emotemotemotemotemot
emotemotemotemotemot
Mở HTML
Mở UBB
Mở hình vui
Ẩn giấu
Tên gọi   Mật khẩu   Khách không cần mật khẩu
Địa chỉ web   Email   [Đăng ký]